FAO uzmanı: Azerbaycan'ın yeni tarım programı oldukça kapsamlı

Tarım şu anda iklim değişikliği, jeopolitik istikrarsızlık ve tarımsal tedarik zincirlerini, üretim sistemlerini ve küresel lojistiği bozmaya devam eden askeri çatışmalar da dahil olmak üzere çok sayıda küresel sorunla karşı karşıyadır. Zamanında ve koordineli önlemler alınmazsa bu sorunlar, yalnızca ulusal ve bölgesel düzeyde değil, küresel tarım-gıda sisteminin tamamında gıda güvenliği risklerine yol açabilir. Etkiler hemen görülmeyebilir ancak çiftçilerin ekim alanlarını azaltması, daha az gübre kullanması, yatırımı geciktirmesi veya artan maliyetler ve sınırlı kaynaklar nedeniyle üretime devam edememesi nedeniyle uzun vadede hissedilebilir Roma merkezli Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) uzmanı Togrul Guliyev, bu düşüncelerini AZERTAC'a aktardı Azerbaycan'ın yıllardır Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma İşbirliği Çerçevesi'ni Ekim 2025'te imzaladığını, bu belgede tarımın özel bir yer tuttuğunu hatırlattı. FAO, Azerbaycan'daki tarım-gıda sistemlerinin dönüşümünde önde gelen BM teknik ortağı olarak hareket ediyor. Bu yılın 25 Mayıs'ında Azerbaycan'da tarımın geliştirilmesine yönelik üst düzey bir toplantı yapılması ve ardından "Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Tarım, Balıkçılık ve Su Ürünleri Ürünlerinin Üretim ve İşleme Alanlarının 2026-2030 için Geliştirilmesine İlişkin Devlet Programı"nın kabul edilmesi, tarım ve tarımsal gıda sistemlerinin Azerbaycan'ın uzun vadeli kalkınma gündemindeki stratejik önemini ve bunların sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle güçlü uyumluluğunu açıkça göstermektedir "Sunulan program oldukça kapsamlı olup, geleneksel tarım yaklaşımlarından modern, teknolojiye dayalı, veri odaklı, sürdürülebilir ve iklim değişikliğine dayanıklı bir tarım modeline geçiş konusuna özellikle dikkat edilmelidir. Dijitalleşme, veri yönetimi, teknolojik gelişme, yapay zeka, CBS teknolojileri ve tarımsal bilgi sistemlerinin uygulanması gündemde özel bir yer tutmaktadır. Hedef, hassas tarımın geliştirilmesi, verimliliğin artırılması ve kaynakların daha verimli yönetiminin sağlanmasıdır Programda aynı zamanda gıda güvenliği, su kaynaklarının verimli yönetimi, sulama sistemlerinin modernizasyonu ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı konularına da ciddi önem veriliyor. İklim değişikliğinin ve su kıtlığının tarım üzerindeki etkileri küresel olarak artarken, Azerbaycan'ın iklim dostu tarıma, dijital sulama sistemlerine ve ekosistemin korunmasına odaklanması, sektörün uzun vadeli sürdürülebilirliğini güçlendirmek için tasarlanmış vizyoner bir yaklaşımı temsil ediyor Ayrıca balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğine de özel önem verilmektedir. Bu alanlar giderek gıda güvenliğine katkı sağlayan, bölgelerde istihdamı artıran ve ekonomiyi çeşitlendiren stratejik yönler olarak değerlendiriliyor. Su ürünleri yetiştiriciliğinin geliştirilmesinin ulusal tarım gündemine ve uluslararası işbirliği çerçevelerine entegrasyonu, Azerbaycan'ın tarımsal gıda üretimini çeşitlendirme ve sürdürülebilir gıda sistemlerini genişletme niyetini ortaya koymaktadır." T. Guliyev dikkat çekti Elektronik Tarımsal Bilgi Sistemi (EKTİS), tarımsal yönetimin ana araçlarından biri olarak hareket ederek 600.000'den fazla çiftçiden oluşan bir veri tabanı oluşturdu ve sübvansiyonların tamamen dijitalleştirilmesi yoluyla şeffaflığın ve verimliliğin artırılmasını mümkün kıldı. "Azerbaycan tarımında dijital teknolojilerin uygulanmasına ilişkin araştırma" sonuçlarına göre, hassas tarım teknolojilerinin uygulanması verimliliği yaklaşık yüzde 25 oranında artırıyor, su ve gübre kullanımını önemli ölçüde azaltıyor "Uzun yıllardan beri kırsal kesimden şehirlere nüfus göçü gözlemleniyor. Ancak teknolojinin, yapay zekanın, hassas tarımın ve dijital tarımın hızla gelişmesiyle birlikte bu eğilim giderek değişebilir. Yeniliklerin tarıma entegre edilmesi, genç neslin bu sektöre daha modern, gelecek vaat eden ve profesyonel açıdan cazip bir alan olarak yaklaşmasına yol açabilir Dijitalleşme, nüfusun dijital okuryazarlığının arttırılmasını gerektirmektedir ve bu yön, ulusal programda bir öncelik olarak belirlenmiştir. Devlet destekli çevrimiçi eğitim girişimleri bireylere çok çeşitli fırsatlar yaratmaktadır. Böylece C4IR ve Eğitimi Geliştirme Fonu'nun "Coursera" ile birlikte hayata geçirdiği programlar, 2025 yılı sonu itibarıyla 37 binden fazla vatandaşa ulaşarak dijital becerilerin geliştirilmesinde önemli rol oynadı Ancak bu dönüşüm sektördeki eğitim fırsatları ve uzun vadeli kariyer beklentileriyle yakından bağlantılı olmaya devam edecek. Bu doğrultuda halihazırda İtalyan Bologna Üniversitesi ve Torino Politeknik Üniversitesi başta olmak üzere ikili diploma programları ve uluslararası akademik işbirlikleri çerçevesinde önemli çalışmalar yapılıyor. Bu girişimler, modern, iklime dayanıklı ve inovasyon odaklı bir tarım-gıda sektörü geliştirebilecek, teknolojik becerilere sahip yeni nesil tarım profesyonellerinin yetiştirilmesine hizmet ediyor. Sonuç olarak bu dönüşümün başarısı sadece teknolojik yatırımlara değil, yeniliklerin her düzeyde çiftçiye ulaştırılmasına da bağlı olacaktır. Hedef, gelecek için kapsayıcı, istikrarlı ve sürdürülebilir bir tarım-gıda sistemi oluşturmaktır." diye ekledi uzman 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır