Diyarbakır’ın Kayıp Sesleri fotoğraflarla geri döndü: Süryani Kızlar Mektebi’nin öğrencileri ve Zoklu Ailesi’nin hikâyesi aynı sergide buluştu | T24

Diyarbakır’da Süryani Kızlar Mektebi'nin hikâyesi ile uzun yıllar bu yapıda yaşamını sürdüren Zoklu ailesinin hafızasını bir araya getiren “Diyarbakır Süryani Kızlar Mektebi ve Zoklu Ailesi” fotoğraf sergisi kentin tarihi dokusunda geçmişe ışık tutu. İstanbul’da yaşayan Zorul ailesinden Sevinç Zoklu, Hristiyan olduğunu öğrenen bazı arkadaşlarının kendisi ile ilişkiyi kestiğini belirterek, bunun doğru olmadığını söyledi. Zoklu, “Benim arkadaşım var, kapalı. İnanın onu bir Hristiyan arkadaşıma değişmem. O kadar ki seviyorum” dedi. Sergiyi hazırlayan fotoğraf sanatçısı Fatma İşmen ise konuşmasında, serginin yalnızca geçmişi anlatmadığını, aynı zamanda bugün aynı avluda bulunan ziyaretçileri yüz yıl öncesinin öğrencileriyle buluşturduğunu ifade etti Diyarbakır’ın çok kültürlü geçmişine, eğitim tarihine ve ortak hafızasına ışık tutan “Diyarbakır Süryani Kızlar Mektebi ve Zoklu Ailesi” fotoğraf sergisi DİTAV Kültür Sanat Evi’nde açıldı. Fotoğraf sanatçısı Fatma İşmen’in hazırladığı sergi, bir asrı aşan bir hikâyeyi fotoğraflar, belgeler ve tanıklıklarla gün yüzüne çıkardı Serginin çıkış noktasını, Süryani Kızlar Mektebi öğrencilerinin yer aldığı eski bir fotoğraf oluşturdu. Açılışta paylaşılan metinde Fatma İşmen, serginin ortaya çıkış sürecini şu sözlerle anlattı: “Bir fotoğraftan baktılar yüzüme, utangaç, mutlu, umutlu, meraklı geçmişle geleceğin birleştiği bir andan baktılar. Onlar kız çocukları bense bir öğretmendim. O fotoğrafla yola koyuldum.” İşmen, serginin yalnızca geçmişi anlatmadığını, aynı zamanda bugün aynı avluda bulunan ziyaretçileri yüz yıl öncesinin öğrencileriyle buluşturduğunu vurguladı Sergi, 1912 yılında Süryani aydın, yazar ve eğitimci Naum Faik Palak’ın yaptığı konuşmayla yeniden açılışı gerçekleştirilen Diyarbakır Süryani Kızlar Mektebi’nin tarihine odaklanıyor. Döneminin önemli eğitim kurumlarından biri olan okulun özellikle kız çocuklarının eğitimine sunduğu katkı, arşiv fotoğrafları ve belgelerle ziyaretçilere aktarılıyor Fatma İşmen, “Eski Bir Fotoğrafın İzinde” başlıklı metninde, okulun hikâyesine ulaşma sürecini anlatırken, “Bu sergi Süryani Kızlar Mektebi ve daha sonra bu binada yaşayanların hikâyesidir” ifadelerini kullandı Sergi, yalnızca bir eğitim kurumunun geçmişini değil, uzun yıllar aynı binada yaşayan Zoklu Ailesi’nin yaşam öyküsünü de görünür kılıyor Arşiv fotoğrafları ve aile koleksiyonlarından oluşan seçki, Diyarbakır’dan göç eden bir ailenin hikâyesini kentin toplumsal hafızasıyla birlikte ele alıyor. Böylece tarihi yapı, yalnızca bir okul binası olarak değil, farklı kuşakların yaşamlarına tanıklık eden bir hafıza mekânı olarak yeniden anlam kazanıyor Serginin açılışında okunan metinde, geçmiş kuşaklara şu sözlerle seslenildi: “Sevgili Süryani Kız mektebinin çocukları, şimdi siz yoksunuz. Ama fısıltılarınızı hâlâ bu avluda duyar gibiyiz.” Bu ifadeler, serginin temel temasını oluşturan hafıza, aidiyet ve geçmişle kurulan bağı da özetliyor Küratörlüğünü Duygu Bayar Berekatoğlu’nun üstlendiği sergi; eğitim, aidiyet, göç, hafıza ve birlikte yaşam temaları etrafında şekilleniyor. Diyarbakır’ın çok katmanlı tarihine farklı bir pencereden bakma imkânı sunan çalışma, kentin kültürel çeşitliliğini ve ortak yaşam deneyimlerini görünür kılmayı amaçlıyor Zoklu ailesinin bu tarihi evde doğan üyelerinden Sevinç Zoklu’nun tanıklıkları da serginin dikkat çeken bölümleri arasında yer alıyor. Ziyaretçiler böylece yalnızca fotoğraflarla değil, yaşayan hafızayla da buluşma fırsatı yakalıyor Bir dönem Süryani Kızlar Mektebi olarak hizmet veren, bugün ise DİTAV Kültür Sanat Evi olarak kullanılan tarihi yapıdaki sergi, Diyarbakır’ın geçmişine açılan bir zaman tüneli niteliği taşıyor. Fotoğraflar aracılığıyla yüz yıl önce aynı avluda yürüyen öğrencilerin, ardından o binada yaşayan ailelerin hikâyeleri yeniden gün yüzüne çıkıyor Serginin açılışında konuşan Zoklu ailesinin üyelerinden Sevinç Zoklu, tarihi evde doğduğunu ve ailesinin Diyarbakır’daki yaşamına ilişkin bilgileri annesi ve ablasından dinlediğini söyledi. Üç yaşından sonra İstanbul’a taşındıklarını belirten Zoklu, annesinin Diyarbakır’daki komşuluk ilişkilerini hep özlemle anlattığını ifade ederek, “Annemin anlattığına göre komşular çok iyiydi. Bayramlarda, üzüntülerde, sevinçlerde, cenazelerde, eğlencelerde hep birliktelermiş. Annem onlar sayesinde Arapça, Kürtçe ve Ermenice öğrenmiş. Bu bize kimlikleri sevdirmiş” dedi İsminin Sevinç olmasının zaman zaman farklı algılara yol açtığını anlatan Zoklu, çocukluk ve gençlik yıllarında inancından dolayı ayrımcılıkla karşılaştığını söyledi. “Hristiyan olduğumu anladıktan sonra çoğu arkadaşım beni bıraktı, benimle ilişkiyi kestiler” diyen Zoklu, insanların birbirlerini kimlikleri ve inançları üzerinden değerlendirmesinin doğru olmadığını vurguladı Babasının puşucu olduğunu ve ipek üretimi yaptığını anlatan Zoklu, ailesinin uzun yıllar tarihi yapıda yaşadığını belirtti. Zoklu, “Babamın lakabı Sloyan’mış. Ablam ona yardım edermiş. Avluda ceviz ağacı varmış. Annem çok titizmiş; evdeki taşların aralarını bile çöple temizlermiş. Biz altı kardeşiz. Annem burada çok mutluydu. Komşularından hiçbir zaman şikâyet etmedi” diye konuştu İstanbul’da farklı inanç ve kimliklerden insanlarla güçlü dostluklar kurduğunu söyleyen Zoklu, birlikte yaşam kültürünün önemine dikkat çekti. Zoklu, şöyle devam etti: “Benim bir arkadaşım var, kapalı. İnanın onu bir Hristiyan arkadaşıma değişmem. O kadar seviyorum, o kadar kardeşiz, o kadar birbirimizi kolluyoruz. Buna sahip olduğum için çok mutluyum. İstanbul’da çok güzel dostlar edindim. Kardeş kadar yakın dostlarım var. Benim evim bir otel gibi, hiç boş kalmaz. Bütün komşularım gelir.” Diyarbakır’a güçlü bir aidiyet hissettiğini dile getiren Zoklu, kente duyduğu özlemi şu sözlerle anlattı: “Toprak toprağı çekiyor. İmkânım olsa Diyarbakır’da yaşarım. Burayı ömrümün sonuna kadar da görsem doymam. Burada yaşamamış olmama rağmen içimde böyle bir duygu var.” Konuşmasını birlikte yaşam ve dayanışma mesajıyla tamamlayan Zoklu, farklılıkların bir arada yaşamasının önemine vurgu yaparak sözlerini, “Yeğenimin dediği gibi bahçede her çeşit çiçek var. Ama saygı ve sevgi içinde olsun. Ayrı olursak o çiçekler solar” Sözleri ile tamamladı T24 dijital haber ve abonelik platformudur. Google ile giriş, T24 abonelik hesabınıza kayıt ve oturum açma içindir; Google hesabınızdan yalnızca e-posta adresi ile ad-soyad bilgisi alınır. Detaylı bilgi · Abonelik · KVKK Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz