Demografik rekabet: Azerbaycan nasıl Ermenistan'dan 4 kat daha iyi hale geldi?

Demografik faktör, devletlerin jeopolitik ağırlığını, ekonomik istikrarını ve ulusal güvenlik potansiyelini belirleyen en temel strateji unsurudur. Modern dünyada askeri ve endüstriyel gücün ana itici gücü, doğrudan entelektüel ve fiziksel insan sermayesinin miktarına bağlıdır. Bu nedenle insan gücü dengesi, ülkelerin gelecekteki kalkınma sınırlarını ve krizlere karşı dayanıklılıklarını belirleyen vazgeçilmez bir stratejik kaynaktır. Bu bağlamda Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki demografik potansiyelin karşılaştırılması Bakü'nün rakibine karşı önemli bir avantaja sahip olduğunu açıkça ortaya koyuyor Modern.az, 2. Dünya Savaşı sonrası SSCB döneminde hem Azerbaycan hem de Ermenistan SSC'de doğanların sayısının sürekli arttığını belirtiyor. Yeni doğan bebek sayısı oranı Bakü lehine 2'ye 1 ya da 2,3'e 1 gibi nispeten sabit kaldı. Keskin farklılık 1990'larda her iki ülkenin de bağımsızlığını kazanmasından sonra başladı. Bu dönemde Azerbaycan'da demografik düşüş Ermenistan'a göre çok daha hafifti: on yılda Azerbaycan'da doğum sayısı %42 azalırken, Ermenistan'da bu gösterge %59 azaldı. Bu fark sayesinde 2002 yılında yeni doğanların komşu ülkelere oranı 3.44:1'e yükseldi Azerbaycan'da 2000'li yıllarda demografik büyüme de daha yüksekti. Azerbaycan'da doğum sayısı yüzde 60 artarken, Ermenistan'da bu artış sadece yüzde 35 oldu. Sonuç olarak 2013 yılında tarihi bir rekor kırıldı: Ermenistan'da 1 bebeğe karşılık Azerbaycan'da 4.13 bebek doğdu Son 13 yılda her iki Kafkas devletinde de doğumlarda hem nitelik hem de nicelik olarak bir azalma görüldü ve bu azalma Ermenistan'da biraz daha keskin. Bu sayede oran 2025 yılı sonunda 3,29:1'e geri döndü. Azerbaycan'ın bölgedeki demografik ağırlığı önemli ölçüde arttı ve bu faktör kurtarılmış bölgelerin yerleşimi, iç tüketici pazarının büyümesi, bütçe gelirlerinin artması gibi önemli unsurları destekliyor