CHP tabanında bir bölünme var mı? Mutlak butlan kararı sonrası kim nerede duruyor? | T24

Seda Demiralp (Işık Üniversitesi) & Aykut Öztürk (Glasgow Üniversitesi) Mutlak butlan kararının ardından kamuoyunun gündemine ister istemez şu soru yerleşti: Kemal Kılıçdaroğlu ve Özgür Özel arasında anlaşma sağlanamaz, parti içi çözüm kanalları sonuç getirmez ve Kılıçdaroğlu atandığı genel başkanlık koltuğunda kalmaya devam ederse CHP seçmeni ikiye mi bölünecek? Böyle bir senaryoda, kimler Özel'in liderlik edeceği yeni bir siyasi hareketi takip edecek, kimler artık Kılıçdaroğlu'nun kontrol ettiği bir CHP amblemine sadık kalacak? Işık Üniversitesi Emotics Lab adına yürüttüğümüz Haziran 2026 araştırması, 2024 yerel seçimlerinde CHP'ye oy vermiş seçmenler arasında yüzde 70 kadarının Özgür Özel'in yanında durduğunu tespit ediyor. Yüzde 20 kendini ortada konumlandırıyor, yüzde 10 kadarı ise Özel'i takip etmeyi reddediyor. Bu ayrımı zorlayıp “mutlaka birini seçin” dediğimizde oran yaklaşık 85’e 15 oluyor. Kısacası, CHP seçmeninde derin bir bölünmeden söz etmek mümkün değil. Ağırlıklı yönelim açık biçimde Özel cephesinde Araştırma açıklandığı günden bu yana pek çok etkileşim aldı. Kimileri yukarıdaki gibi bir seçim senaryosunda Kılıçdaroğlu kanadına verilen yüzde 5-6 oy tahminini “fazla yüksek” buldu, kimileri ise azımsadı. Burada belki de hatırlatmak gerekir ki, bugün yapılan olası seçim senaryolarına yönelik tahminler geleceği tahmin etmek için değil bugünkü eğilimleri anlamak içindir. Peki seçim tahminlerinin ötesine geçip verilerin bugün bize ne söylediğine bakarsak, ortaya ne çıkıyor? CHP tabanında bir bölünme var mı? Butlan kararı sonrası kim nerede duruyor? CHP içinde, bugün hâlâ Kılıçdaroğlu’nun yanında duracağını ifade eden kesim kim? Bu ayrışma tamamen rastlantısal mı, yoksa altında tutarlı ideolojik kalıplar mı yatıyor? Bu soruların kısa cevabı şu: Elimizdeki veri, CHP içinde, otoriterlik, ekonomi ve Erdoğan eleştirisi etrafında şekillenen ideolojik hattıyla daha güçlü özdeşleşen ve güncel siyaseti daha yakından takip eden seçmenlerin ağırlıklı olarak Özel’i desteklediğini gösteriyor. Kılıçdaroğlu’na destek veren daha küçük grup içinde ise güncel siyasi gelişmelere daha mesafeli duran ve mevcut siyasi düzene ilişkin değerlendirmelerinde görece daha ılımlı bir seçmen profiline daha sık rastlanıyor CHP seçmenlerine dair demografik tabloya baktığımızda bazı net kalıplar ortaya çıkmaya başlıyor. Üniversite mezunu CHP seçmenleri arasında Özgür Özel yanlılığı, lise ve ortaokul mezunlarına kıyasla daha belirgin. Belki de en beklenmedik bulgu şu: yaş arttıkça seçmen daha Özgür Özel yanlısı çıkıyor. Ev hanımları ise CHP seçmenleri içinde görece daha fazla Kılıçdaroğlu’na yakın duruyor. Bunlar, sosyal sermayesi ve deneyimi daha yüksek kesimlerin Özgür Özel etrafında toplandığı şeklinde yorumlanabilir Bunu destekler biçimde, “Mutlak butlan süreci hakkında ne düşünürsünüz?” diye sorduğumuzda, Kılıçdaroğlu yanlılarının yüzde 30’u “bilgim yok”, yüzde 15’i “fikrim yok” diyor. Bu bize söz konusu grubun, CHP içinde apati (ilgisizlik, hissizlik) düzeyi görece yüksek bir kesimi temsil ettiğini düşündürüyor. Özel yanlılarında konuyla ilgili bilgisi olmayanların oranı yalnızca yüzde 6’da, fikri olmayanlarsa yüzde 9’da kalıyor. Bu da, siyasi gelişmeleri daha yakından takip eden, haber akışına daha bağlı kitlelerin Özel cephesinde kümelendiğine işaret ediyor Özel’in yeni bir parti kurması senaryosunda yine de Kılıçdaroğlu’na oy vereceğini söyleyen seçmenler arasında Kılıçdaroğlu’na yönelik umut skoru 0-10 skalasında 7,4 seviyesinde. Özel’in yeni partisine geçeceğini söyleyen seçmenler arasında ise bu skor yalnızca 0,7. Bu farklar şaşırtıcı değil, ama Kılıçdaroğlu’na oy vereceğini söyleyen seçmenler arasında bu denli yüksek bir Kılıçdaroğlu umut skoru görmek, CHP içinde küçük de olsa hâlâ Kılıçdaroğlu’na sadık bir seçmen kümesinin varlığına işaret ediyor Özel’e yönelik duygulara bakarsak: Kılıçdaroğlu’nun yanında taraf tutan CHP seçmenleri için Özel’in umut skoru 10 üzerinden 5,6. Yani, Özel bu grupta da tamamen olumsuz algılanmıyor. Öte yandan, Özel’in yeni partisine geçecekler arasında bu skor 9’un üzerinde, yani neredeyse tavanı görüyor “Kılıçdaroğlu’nun FETÖ ve yolsuzluk iddialarına ne kadar inanıyorsunuz?” diye sorduğumuzda, Özel cephesindeki seçmenlerin yüzde 85’i bu iddiaları reddediyor. Kılıçdaroğlu’na destek açıklayanlarda ise tablo daha parçalı: yüzde 30 reddediyor, yüzde 35 ortada, yüzde 35 onaylıyor. Bu yüzde 35’lik onayın paralelini mutlak butlan sorusunu yorumlattığımızda da görüyoruz: Kılıçdaroğlu’na oy veririm diyenlerin yalnızca yüzde 31’i mutlak butlan kararı için “yargı tarafsızca karar vermiştir” diyor. Oysa gerçek bir bölünme olsaydı bu oranın çok daha yüksek çıkması beklenirdi Sonuç olarak, Kılıçdaroğlu CHP’sine oy vereceğini söyleyen anket katılımcılarının ancak sınırlı bir kısmının Özel’den tamamen koptuğunu görüyoruz. Aynı şekilde bu grubun yalnızca üçte birinin Kılıçdaroğlu’nun tüm söylemini benimsediği ortaya çıkıyor. Ama bu grup içerisinde hala Kılıçdaroğlu’na yönelik bir sempati var Asıl ilginç olan Erdoğan’a yönelik duygularda ortaya çıkıyor. Özel cephesindeki CHP seçmenlerinde Erdoğan’a yönelik umut skoru 10 üzerinden 0,7. Bu grup, Erdoğan’a en mesafeli, en sert muhalefet profili çizen seçmenlerden oluşuyor. Kılıçdaroğlu’na oy vereceğini açıklayanlar arasında ise bu skor 2,8’e yükseliyor. Küçük görünen bu fark siyasi anlam açısından büyük: Erdoğan’a karşı öfkesi görece daha düşük bir CHP seçmeni grubu, Kılıçdaroğlu’nun etrafında kümeleniyor Siyasi tutumlar arasındaki en keskin ayrışma ise rejime ilişkin sorularda ortaya çıkıyor. “Türkiye ne kadar demokratik?” sorusuna CHP seçmenlerinin genel ortalaması 0-10 skalasında 2,6 puan veriyor. Özel cephesi bu ortalamanın biraz altında: 2,2. Kılıçdaroğlu’na destek veren grupta ise 4,7 — yani, günümüz Türkiye’sindeki siyasi rejimi görece daha demokratik buluyorlar Benzer bir kalıp “seçimlerle uğraşmayan güçlü lider” sorusunda da karşımıza çıkıyor. CHP seçmenlerinin yalnızca yüzde 30’u bu otoriter yönetim biçimini olumlu buluyor. Özel cephesinde bu oran yüzde 26. Kılıçdaroğlu’na destek verenlerde ise yüzde 45; ki buTürkiye geneli ortalamasına yakın, CHP ortalamasından ise belirgin biçimde uzak bir sonuç Erdoğan’a anayasa değişikliğiyle üçüncü dönem açılmasına ilişkin soruya verilen yanıtlar bu tabloyu tamamlıyor. Özel cephesinin yüzde 87’si kesinlikle karşı çıkıyor, yüzde 6’sı onaylıyor. Kılıçdaroğlu’na yakın anket katılımcılarında karşı çıkma oranı yüzde 60’a gerilerken, onaylama yüzde 14’e yükseliyor. Ama asıl dikkat çekici olan şu: Bu grupta “ortada” konumlanma yüzde 26 — Özel cephesine kıyasla üç kat yüksek Kılıçdaroğlu’na destek vereceğini açıklayan seçmen grubundaki bu oranları belirli bir ideolojik tutumdan ziyade net bir bir tutum yoksunluğu olarak okumak daha sağlıklı olabilir. Bir başka deyişle, bu kişilerin, CHP seçmeninin ana gövdesine kıyasla, rejim, demokrasi ve Erdoğan konularında daha az net tavırlara sahip bir seçmen profili çizdiği söylenebilir Seçmenlere Türkiye’nin en önemli iki sorununu sorduğumuzda görüyoruz ki, Özel yanlıları, Kılıçdaroğlu yanlılarına kıyasla iki kat daha fazla oranda demokratik haklar ve adaleti öncelikli sorun alanları olarak tanımlıyor. Ekonomi de Özel destekçilerinde öncelikli sorunlar arasında görülüyor . Keza, “Ekonomik gelişmeler geleceğimi tehdit ediyor” ifadesine katılım oranı arttıkça Özel yanlılığı da artıyor. Yani ekonomik kaygıyı en çok hisseden seçmenler Özel cephesinde kümeleniyor Kılıçdaroğlu’na destek verenlerde ise, Özel’e destek verenlere oranla, daha yüksek oranda göç, suç oranları, eğitim ve sağlık hizmetleri öncelikli sorun alanları olarak görülüyor. Bu sonuçlar, yukarıdaki bulgulara kıyasla daha net biçimde ideolojik bir ayrıma işaret ediyor. Zira, göç ve suç oranlarına verilen öncelik, daha fazla sağ veya reaksiyoner siyasetle bağdaşan meseleler teşkil ediyor Olası bir cumhurbaşkanlığı seçiminde İmamoğlu, Yavaş ve Erdoğan’a yönelik oy verme eğilimleri de bize konuyla ilgili önemli ipuçları sunuyor. Sıralama her iki grupta da aynı: İmamoğlu birinci, Yavaş ikinci, Erdoğan sonuncu. Bu bulgu, her iki grubun da özünde CHP seçmeni olduğunu teyit ediyor Ancak CHP seçmenlerinin bu isimlere olan mesafeleri birbirinden çok farklı. Özel'e yakın seçmenlerde İmamoğlu'na oy verme yatkınlığı 0-10 skalasında 8,8; Yavaş için 8,2; Erdoğan için ise yalnızca 1,0. Bu bize net, kararlı, kutuplaşmış bir profil çiziyor. Kılıçdaroğlu'na destek açıklayanlarda ise bu rakamlar sırasıyla İmamoğlu için 6,8, Yavaş için 5,0, Erdoğan için ise 2,8. Görülüyor ki, Erdoğan’a oy verme yatkınlığı bu grupta da epey düşük, fakat Özel cephesine kıyasla bu grupta hem muhalefet adaylarına olan bağlılık daha zayıf hem de Erdoğan’a mesafe daha kısa. Yani, ortada kalan, net tutum almaktan kaçınan seçmen profilini cumhurbaşkanlığı senaryosu da doğruluyor Özetle, bugün veriler CHP içinde bir bölünme değil, belirgin bir asimetri ortaya koyuyor. Kamuoyunda bazen dile getirilen “en koyu CHP’liler Kılıçdaroğlu’nun yanında kalır” türü iddiaları veriler doğrulamıyor. Kılıçdaroğlu’na destek açıklayan azınlık, CHP’nin son yıllardaki muhalefet kimliğinin tam merkezinde değil, biraz dışında duran bir kesimi temsil ediyor: Erdoğan’a yaklaşımı görece daha ılımlı, güçlü lider fikrine daha açık, mevcut siyasi rejimle daha az sorunu olan, gündem önceliklerini farklı sıralayan ve siyasi gelişmeleri daha az yakından takip eden bir seçmen profili bu Bu ayrışma rastlantısal değil. Verilerin bir bölümü, bu durumun muhalefet içinde bir kesimin rejim ve demokrasi konularına dair net bir tutumdan yoksun olmasından ve düşük siyasi ilgiden kaynaklandığına işaret ediyor. Öte yandan siyasi öncelik soruları tabloya daha ideolojik bir boyut da ekliyor: göç ve suç gibi sağ siyasetle daha çok örtüşen gündemlere verilen ağırlık, Kılıçdaroğlu tarafında kalanların yalnızca daha “ilgisiz” değil, siyasi yelpazenin görece daha sağında konumlanan seçmenler olabildiğine işaret ediyor Bu çerçeve üzerinden akıl yürütecek olursak, 70-20-10 oranının uzun vadede Özel lehine değişmesi daha olası görünüyor. Özellikle seçim sathına girilmesinin güncel siyasete ilgiyi artıracağı bir ortamda, şu an Kılıçdaroğlu'na yakın görünen CHP seçmenleri Özel'in yanında konumlanabilir. Öte yandan, CHP’li seçmen grupları arasındaki mevcut bazı ideolojik farklar Kılıçdaroğlu CHP'sinin yine de, küçük bir seçmen kümesi üzerinde de olsa, kontrolünü sürdürebileceğine işaret ediyor Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz