BM Fransa'yı Kanaki konusunda uyardı

BM Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi'nin (CERD) Fransız sömürgesi Kanaki'ye ilişkin bildirisi kabul edildi Bakü İnisiyatif Grubu AZERTAC'a yaptığı açıklamada, CERD'nin Kanaki'deki sömürge politikasının yarattığı durum nedeniyle Fransa'ya uyarıda bulunduğunu ve ciddi endişelerini dile getirdiğini belirterek, Kanaki ile ilgili siyasi ve anayasal reformların özgür ve şeffaf bir şekilde ancak yerel Kanaki halkının katılımıyla gerçekleştirilmesi gerektiğine dikkat çekti Açıklamada, Fransa'nın 12 Aralık 2021'de Kanaki'de üçüncü kez düzenlediği "kendi kaderini tayin referandumunun" Kanaki halkının ulusal yas dönemine denk gelmesi nedeniyle halkın referandumun ertelenmesine ilişkin meşru çağrılarının Fransız yetkililer tarafından dikkate alınmadığı kaydedildi. Açıklamada, Kanak halkını temsil eden Kanaki Gelenek Senatosu ve sekiz bölgenin örf ve adet konseylerinin bu konuda defalarca resmi başvurularda bulunmasına rağmen irade ve tutumlarının tamamen göz ardı edildiği, Fransa'nın Kanak halkının siyasi iradesini ve geleneksel kurumlarını açık bir şekilde hiçe saydığı özellikle vurgulandı Fransız yetkililer, referandumdan sonra bile tek taraflı olarak, Kanak halkının haklarına ve hayati çıkarlarına aykırı, onların rızası ve katılımı olmadan, "siyasi reform" adını verdikleri bir süreci yürütmüş, yerel Kanak halkını kendi kaderlerine ilişkin karar alma sürecinden kasıtlı olarak dışlamış, siyasi iradelerini zayıflatmayı ve geleneksel yönetim kurumlarını itibarsızlaştırmayı amaçlayan bir politika uygulamıştır Belgede, Fransa'nın 1998'de imzaladığı Noumea anlaşmasının özünü kendi lehine değiştirmesinin, sömürgecilikten kurtulma sürecinin meşruiyetini ciddi şekilde baltaladığı ve Kanak halkının geleceği hakkında onların rızası olmadan karar alınması riskini artırdığı belirtiliyor Komite ayrıca, uluslararası insan hakları çerçevesi kapsamında Mayıs 2024'te yerel halkın meşru protestoları sırasında güvenlik güçlerinin ölümcül şiddet de dahil olmak üzere aşırı güç kullandığı vakaların soruşturulmasının önemini vurguladı. Ayrıca 2025 yılında Bujiwal kentinde kapalı kapılar ardında yapılan görüşmeler sonucunda Kanak'ın geleceğine ilişkin yeni bir siyasi anlaşmanın hazırlandığı ancak bu süreçte Kanak halkını temsil eden kurumların katılımının sağlanamadığı kaydedildi Belgede Kanak halkının hâlâ yapısal ırk ayrımcılığına maruz kaldığı belirtiliyor. Bu durum onların siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel haklardan tam ve eşit şekilde yararlanmaları konusunda ciddi kısıtlamalar yaratmaktadır. Bu nedenle Fransız hükümetinden, Kanak halkının siyasi süreçlere eşit ve etkin katılımını sağlama, temel haklarının korunmasını güvence altına alma, şiddet iddialarına ilişkin bağımsız ve şeffaf bir soruşturma yürütme ve ayrıca BM'nin ilgili tavsiyelerini tam ve tutarlı bir şekilde uygulamaya çağrılmaktadır Bakü İnisiyatif Grubu'nun 2024 yılında BM İnsan Hakları Komitesi'ne sunduğu Fransız sömürge politikası ve Kanak halkının haklarının ihlaline ilişkin alternatif raporda dile getirilen hususların Komite'nin mevcut açıklamasına da yansıdığını belirtelim 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır