Biyomimetik ve Nutrigenomik: Türkmenistan'ın Doğası Gerontolojide "Uzun Ömür Kuralını" Nasıl Ortaya Çıkarıyor?

Türkmenistan Bilimler Akademisi Uluslararası Bilim-Teknoloji Parkı uzmanları, iki modern bilimsel alanın kesiştiği noktada araştırmalar yürütüyor: biyomimetik (yeni teknolojiler geliştirmek için canlı doğada bulunan ilkelerin incelenmesi ve uygulanması) ve nutrigenomik (beslenme ve biyolojik olarak aktif bileşiklerin gen aktivitesini nasıl etkilediğini inceleyen bilim) Türkmenistan Bilimler Akademisi Uluslararası Bilimsel-Teknoloji Parkı Direktörü Durdymyrat Gadamov ve Biyoteknoloji Laboratuvarı Başkanı Altyn Rakhmanova liderliğindeki araştırma, bölgenin doğal potansiyelinden yararlanarak uzun ömür ve yaşam kalitesini koruma mekanizmalarının araştırılmasına odaklanıyor Biyoteknolojik çalışmaların konularından biri de Orta Asya kaplumbağasıdır (Testudo horsfieldii). Bu tür, biyolojik işlevlerini onlarca yıl boyunca koruyabilmesi nedeniyle biyolojide "ihmal edilebilir yaşlanma" modeli olarak kabul edilir Genetik analizler, Garagum Çölü'nün zorlu koşulları altında gelişen bu organizmanın dayanıklılığının, karmaşık DNA onarım mekanizmalarıyla ve hücresel stabilitenin korunmasından sorumlu sirtuin proteinlerinin etkin işleyişiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor. Oksidatif strese karşı bu koruyucu mekanizmaları anlamak, yerli tıp ve biyoteknoloji için yeni ufuklar açıyor Bu çalışmaların gelişimini destekleyen temel kaynak, ülkenin doğal kaynakları hakkında kapsamlı ve sistematik olarak organize edilmiş bir bilgi deposu görevi gören çok ciltli “Türkmenistan Şifalı Bitkileri” adlı çalışmadır. Kaplumbağaların uzun ömürlülük olgusunun araştırılması, araştırmacıların yüzyıllardır geleneksel tıpta kullanılan bitki kaynaklarına yeni bir bakış açısı getirmesini sağladı. Teorik modeller ve laboratuvar araştırmaları, bölgenin florasında bol miktarda bulunan flavonoidler, saponinler ve glikozitler dahil olmak üzere biyolojik olarak aktif bileşiklerin uzun ömürlülük modülatörleri olarak görev yapabileceğini doğrulamaktadır. Bu bileşikler, Sirtuinlerin aktivasyonu ve p53'e bağlı süreçlerin stabilizasyonu gibi aynı sinyal yollarını etkiler ve Testudo horsfieldii'nin dikkate değer dayanıklılığına katkıda bulunur Bugün Türkmenistan Bilimler Akademisi Uluslararası Bilim-Teknoloji Parkı'nın görevi bu teorik bilgiyi pratik çözümlere dönüştürmektir. Uluslararası standartları karşılayan formülasyonlar geliştirmek için araştırmacılar, bilgisayar modelleme yöntemlerini (in silico) derinlemesine fitokimyasal analizle birleştirir. Türkmenistan'ın doğal ortamı hakkındaki geleneksel bilginin modern genetik analiz ve hesaplamalı modelleme ile entegrasyonu, ilaç ve gıda endüstrileri için yeni teknolojilerin yaratılmasını mümkün kılmakta ve böylece modern gerontolojinin ilerlemesine katkıda bulunmaktadır