Azerbaycan-Türkiye ilişkileri Türk dünyasında işbirliğinin temel direklerinden biridir YORUM

Azerbaycan-Türkiye ilişkileri, sıradan devletlerarası ilişkiler çerçevesine sığmayan, tarihi hafızaya, ortak kültüre, dile ve manevi bağa dayanan ender bir ilişki modelidir. Bu ilişkilerin özü sadece diplomatik protokollerde değil, halkların hafızasında, tarihin sınavlarında ve modern çağın stratejik gerçeklerinde de şekillendi. "Tek millet, iki devlet" felsefesi Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin ahlaki, siyasi ve jeopolitik temelini oluşturmaktadır Milli Meclis Üyesi Azer Kerimli, AZERTAC'a yaptığı açıklamada şu sözleri söyledi: Tarihsel açıdan Azerbaycan ve Türkiye'nin aynı medeniyet alanının, Türk-İslam kültürünün, ortak siyasi ve ahlaki mirasın taşıyıcıları olduğunu söyledi. 20. yüzyılın başında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin kuruluşu sırasında Osmanlı Türkiye'sinin Azerbaycan'a verdiği destek, bu kardeşliğin en parlak sayfalarından biri olarak tarihe geçti. 15 Eylül 1918'de Bakü'nün kurtarılmasında Kafkas İslam Ordusu'nun oynadığı rol, Azerbaycan devletinin güçlenmesi açısından önemli bir olaydı. Bu olay, iki millet arasında sadece siyasi değil, kana ve kadere dayalı kardeşliğin de simgesi haline geldi Azerbaycan ile Türkiye arasındaki resmi siyasi ilişkiler Sovyet döneminde sınırlı olmasına rağmen manevi bağlar hiçbir zaman kopmadı. Dil, edebiyat, müzik, aile hafızası ve milli bilinç, iki halk arasında görünmez bir köprü görevi görmüştür. Azerbaycan'ın devlet bağımsızlığının yeniden sağlanmasından sonra bu ilişkiler yeniden resmi devlet politikası düzeyine yükseldi. Bağımsızlığın ilk yıllarında Türkiye, Azerbaycan için sadece dost ve kardeş bir ülke değil, aynı zamanda uluslararası arenaya erişim, devlet kurumlarının kurulması, ordu inşası, eğitim, ekonomik işbirliği ve diplomatik destek açısından da önemli bir stratejik ortaktı. Bu ilişkilerin siyasi-felsefi temelini Büyük Önder Haydar Aliyev'in "Tek millet, iki devlet" anlayışı belirledi. O dönemden itibaren Azerbaycan-Türkiye ilişkileri duygusal kardeşlik seviyesinden sistematik stratejik ortaklık seviyesine yükseldi "44 gün süren Vatanseverlik Savaşı sırasında Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinde yeni bir tarihi aşama ortaya çıktı. Türkiye, Azerbaycan'ın haklı davasına ilk günden itibaren açık siyasi ve manevi destek verdi. Bu destek, yalnızca iki devletin yakınlığını değil, aynı zamanda bölgede yeni bir gerçekliğin oluşmasında Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği desteği de ortaya koydu. 15 Haziran 2021 tarihinde Şuşa şehrinde imzalanan "Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki İttifak İlişkileri Hakkında Şuşa Deklarasyonu", Azerbaycan'ın kültür başkenti Karabağ'ın tacı bu ilişkilerin bir kanıtıdır. Belgenin Şuşa'da ve Ulusal Kurtuluş Günü'nde imzalanması Azerbaycan halkı için kültürün, gururun ve zaferin simgesiydi Şuşa Deklarasyonu'nun asıl önemi, bu belgenin Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin tüm yönlerini tek bir stratejik çerçeveye getirmesidir. Türk dünyasında siyasi diyalog, savunma ve güvenlik, dış politika koordinasyonu, ekonomi, enerji, ulaştırma, medya, eğitim, kültür, insani alan ve işbirliğini kapsamaktadır. Bildirgeye göre, taraflardan herhangi birinin bağımsızlığına, egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve güvenliğine yönelik bir tehdit bulunması halinde, tarafların BM Şartı uyarınca ortak istişarelerde bulunması ve gerekli yardımı sağlaması gerekiyor Bu bakımdan Şuşa Deklarasyonu sadece ikili bir belge değil, aynı zamanda Güney Kafkasya'daki yeni güvenlik mimarisinin de önemli bir unsurudur. Sadece Azerbaycan'ın ve Türkiye'nin geleceği açısından değil, bir bütün olarak bölgenin geleceği açısından da önemli. Belge, Güney Kafkasya'da sürdürülebilir barışı, ekonomik entegrasyonu ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini genişletmeye hizmet ediyor. Azerbaycan'ın yarattığı yeni jeopolitik gerçeklikler bölgenin ulaşım ve lojistik haritasını değiştirdi. Bu bağlamda Bildirge'de özel bir yere sahip olan Zengezur Koridoru projesi, Avrupa ile Asya'yı birbirine bağlayan stratejik bir köprü görevi görüyor" dedi Milletvekili, Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin şu anda Türk dünyasında bölgesel entegrasyonun, enerji güvenliğinin, ulaştırma bağlantılarının ve işbirliğinin temel direklerinden biri olduğunu kaydetti. Orta Koridor, Bakü-Tiflis-Kars hattı, TANAP, yeşil enerji projeleri, Karabağ ve Doğu Zangezur'daki restorasyon ve inşaat çalışmaları bu işbirliğinin pratik sonuçlarıdır. Kurtarılan bölgelerdeki restorasyon sürecine Türk şirketlerinin katılımı, Fuzuli Uluslararası Havalimanı, Ağdam master planı ve Zengilan yönündeki projeler de bu ortaklığın gerçek içeriğini gösteriyor. Azerbaycan ve Türkiye aynı zamanda Türk Devletleri Teşkilatı'nın ana öncü güçlerinden biridir. Bu doğrultuda iş birliği sadece etnik-kültürel birlik açısından değil, ekonomik entegrasyon, ulaşım yolları, enerji politikası ve uluslararası platformlarda karşılıklı destek açısından da stratejik önem taşıyor. Şuşa Deklarasyonu bu anlamda Azerbaycan-Türkiye ilişkilerini Türk dünyasının daha geniş entegrasyon sürecine bağlayan önemli bir belgedir "Azerbaycan-Türkiye ilişkileri, tarihten modern jeopolitik ittifaka dönüşen kardeşliğin bir örneğidir. Bu ilişkiler, 1918'in tarihi hafızasından, 1991-1992'deki bağımsızlık ve diplomatik başlangıçlardan, Büyük Önder Haydar Aliyev'in "Tek millet, iki devlet" felsefesinden ve Vatanseverlik Savaşı'nın sınavından Şuşa Deklarasyonu ile yeni bir zirveye çıkmıştır. Şuşa Deklarasyonu, geçmişin kardeşliğini Türkiye'nin stratejik bir yol haritasına dönüştürmektedir. "Bugün Azerbaycan ve Türkiye sadece iki dost ülke değil, aynı zamanda bölgede barışın, güvenliğin ve kalkınmanın temel direklerinden biri haline gelmiş müttefiklerdir" diye ekledi 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır