Azerbaycan'da dini hoşgörüye yönelik dış müdahale girişimleri

Azerbaycan Cumhuriyeti, sürdürülebilir kalkınma yolunda laik değerlere dayalı demokratik bir sistem oluşturarak ve hukukun üstünlüğünü sağlayarak uluslararası dünyada özel bir itibar kazanmıştır. Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kurucuları tarafından 1918 yılında kurulan laiklik, toplumumuzun çağdaş ruhla şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır. Doğu ülkeleri ve toplumlarının dirilişinde ciddi bir engel olarak görülen hurafelerin insanların düşünce ve eylemleri üzerindeki, kurumlar üzerindeki etkisinin azalması sonucu, Azerbaycan bugün bir istikrar ve kalkınma adası haline gelmektedir Ülkemiz, uluslararası kuruluşların ve bazı yabancı ülkelerin haksız, taraflı ve düzenli yaklaşım ve kararlarına maruz kalmasına rağmen Batı ile demokratik entegrasyon yolundan vazgeçmedi. Dünyada jeopolitik gerginliğe, siyasi çatışmalara ve ekonomik krizlere neden olan Batı'nın hibrit tehditleri karşısında ulusal çıkarları korumak, tarihsel köklerden kopmamak özel bir cesaret ve prensip gerektirir. Azerbaycan, haksız ilişkilerle karşı karşıya kalmasına rağmen Batılı ülke ve kurumlarla işbirliğini hiçbir zaman durdurmamış, diyalog penceresini açık tutmuştur. Ülkemizin bugün bile uluslararası etkinliklere ev sahipliği yapması, iyi düşünülmüş, akılcı bir dış politikanın sonucudur. Azerbaycan'ın dengeli dış politikası, liberal bir ekonomik sistemin oluşması ve laik bir toplumun varlığı teokratik rejimler tarafından sindirilemez. Bu yazımızda teokratik rejimlerin ve radikal dini güçlerin Azerbaycan'ın laik değerlerini baltalama ve toplumda dini çatışma yaratma girişimlerinden bahsedeceğiz Dini tehdit neden tercih ediliyor? Öncelikle şunu belirtelim ki, Azerbaycan'da bir değil birkaç Müslüman ülke dini düzeyde örgütlenmeye ve propagandalarını yürütmeye çalışıyor. Nüfusun sosyal açıdan dezavantajlı kesiminin ihtiyaçlarını suistimal ederek, batıl inançlara yatkın insanların okuma yazma bilmemesinden yararlanarak, yabancı dini ve siyasi güçler içimizde kök salmaya, faaliyetlerini artırmaya ve hassas anlarda kampanya başlatmaya çalışıyor. Toplumumuzun yerleşik değerler sistemini baltalamaya çalışan, kamuoyunu bulandıran, iç çatışmayı güçlendirmeye çalışan güçler, özellikle ülkemizdeki uluslararası olayların arifesinde harekete geçiyor Örneğin 2012 yılındaki "Eurovision" şarkı yarışmasında, 2015 yılındaki 1. Avrupa Oyunları'nda ve 2025 yılındaki COP29 zirvesinde dış güdümlü güçler ülkemize yönelik dini tehditlerini artırmıştı. Azerbaycan karşıtı çevreler, ülkemiz hakkında olumsuz kanaat oluşturmak amacıyla sahte bilgiler yayarak hassas dini kesimleri devletin aleyhine çevirmeye çalıştı. "araştırmalar" yayınlayarak uluslararası kamuoyunda yanılgı yaratmaya çalışıyorlar. Dezenformasyon yayarak vatandaşların devlet kurumlarına ve medyaya olan güvenini sarsıyor ve kamuoyunu kabul edilebilir buldukları siyasi örgütler lehine şekillendiriyorlar. Toplumsal çatışmalara yol açabilecek kaos ve çatışma yaratmaya çalışıyorlar. Kutsal kitapların ve hadislerin sure ve ayetlerini kendi çıkarlarına göre yorumlayarak kamuoyunu karıştırıyorlar. Bu güçler bazı olumsuz olayları günlerce, aylarca gündemde tutuyor, etraflarında tartışma açıyor, kamuoyunda devlete karşı güvensizlik ortamı yaratmaya çalışıyor Şu anda dini tehditlerin ölçeği genişledi. Bunun temel nedenleri arasında özellikle bilgi ve siber sistemler alanında yeni teknolojilerin gelişmesi, hibrit tehditlere yönelik yeni fırsatlar yaratılması, dünyanın jeopolitik ortamındaki belirsizlikler ve asimetrik çatışmaların artması yer alıyor. Uluslararası hukukun işlememesi, süper güçlerin kendi çıkarlarını gerçekleştirmek için insani değerleri ve hukuk sistemini ayaklar altına alması, radikal dini merkezlerin faaliyetleri için verimli koşullar yaratmakta ve onlara mazeretler sağlamaktadır. Dezenformasyon yapanların amacı, gerçeklikle ilgisi olmayan yanlış bilgilerle küçük sorunları abartarak karşı tarafın düşüncelerini etkilemek ve kamuoyunun gerçek durumu objektif olarak değerlendirmesini zorlaştırmaktır. Dezenformasyon, hibrit tehditlerde yaygın olarak kullanılan araçlardan biridir. (Bakınız: https://telegraf.az/news/toplum/488000.html) Dini tehditlerin kullanılması "düşman güçlere" bir dizi "avantaj" sağlıyor Bazı insanlar, özellikle Doğu toplumu, Müslümanlar dini konulara, kutsal saydıkları dini sembollere karşıdırlar. çok hassastırlar. Sıradan bir dini karikatür, eleştirel düşünce bu tür toplumlarda çatışmalara ve kaosa neden olabilir Dini tehdit politikası, askeri operasyonlardan daha az mali maliyet gerektirir. Ayrıca bazı kişiler daha kolay para kazanmak adına bu tür tehlikeli emirlerin yerine getirilmesine katılmayı kabul ederler. Bilgi savaşının bir unsuru olan dini tehditler, insanların düşünce ve davranışlarını etkileyerek gerçekleştirilmektedir Vekil güçlerin imkanlarını kullanarak ülkede gerginlik yaratıp zararlı ideolojileri yayarak konumlarını güçlendirmeye çalışıyorlar Gözlemler dini tehditlerin siyasallaşmış dini güçler tarafından hazırlandığını ve gençler tarafından gerçekleştirildiğini gösteriyor Dini ideoloji merkezleri, gençlerin yanı sıra sanatçılar, sporcular, politikacılar vb. kategorideki kişilerle yakın işbirliği içindedirler Yas tutanların kitlesel toplantılarını tribün olarak kullanıyorlar Devletin ve toplumun tüm faaliyetlerini, başarılarını ve başarısızlıklarını din kisvesi altında giydirerek kendi mezheplerinin önemini abartmaya çalışmaktadırlar. Mesela Azerbaycan ordusunun 44 gün süren Vatan Savaşı'ndaki zaferi üzerine spekülasyon yapılmaya çalışıldığına tanık olduk. Bu zaferi din kisvesine büründürmek, tarihi Zaferimize gölge düşürme girişiminden başka bir şey değildir. Dolayısıyla toplum olarak zaferimizin bazı mezheplere bağlanmasına karşı ilkeli bir duruş ortaya çıktı Burada en tehlikeli nokta farklı dinsel dünya görüşüne ve yaşam tarzına sahip olanlara hakaret etmek ve onları tehdit etmektir. "Benim gibi düşünmeyenler, benim düşmanım olduğuna inandıklarıma inanmayanlar" yaklaşımı ülkede radikalizmi güçlendiren temel unsurlardan biri Azerbaycan'da dini tehditlere karşı en güçlü savunma Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasıdır. Ana Kanunun 47. maddesinde bahsediliyor I. Herkes düşünce ve ifade özgürlüğüne sahiptir II. Hiç kimse düşüncesini veya inancını açıklamaya zorlanamaz III. Irk, milli, din, sosyal ve diğer kriterlere dayalı olarak düşmanlığı ve düşmanlığı teşvik eden ajitasyon ve propagandaya izin verilmez 48. maddede belirtiliyor I. Herkes, dine karşı tutumunu bağımsız olarak belirleme, herhangi bir dini tek başına veya başkalarıyla birlikte uygulama veya uygulamama, dini inançlarını açıklama ve yayma hakkına sahiptir II. Dini törenlerin icrası, kamu düzenine aykırı olmadığı veya genel ahlaka aykırı olmadığı sürece ücretsizdir III. Dini inanç ve kanaatler hukuka aykırılığı haklı çıkarmaz IV. Hiç kimse dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya (göstermeye), dini törenleri yapmaya veya dini törenlere katılmaya zorlanamaz Elbette hibrit tehditlerin ideolojik güvenlik üzerinde olumsuz etkisi var. Milli kimliğimize, geleneklerimize ve laik değerlerimize aykırı olan radikal ve aşırı ideolojilerden uzak durabilmek için kitle iletişim araçları ve sosyal ağların olanaklarından yararlanılarak halk arasında bilinçlendirme çalışmaları güçlendirilmelidir Bu makale, Azerbaycan Cumhuriyeti Sivil Toplum Kuruluşları Devlet Destek Ajansı'nın desteğiyle "Gazeteci Girişimlerini Teşvik" Halk Birliği tarafından yürütülen "Azerbaycan'a karşı hibrit savaşa karşı halkın uyanıklığının arttırılması" projesi çerçevesinde hazırlanmıştır. Makalenin içeriğinde yansıtılan görüş ve düşünceler yazara ait olup, Azerbaycan Cumhuriyeti Sivil Toplum Kuruluşları Devlet Destek Ajansı'nın resmi pozisyonunu yansıtmayabilir Sürücülerin dikkatine: Sigorta sisteminde yeni avantajlar Zakir Hasanov Pakistan'a taziyelerini iletti Zakir Hasanov Ordu personelini tebrik etti Bakü'nün 6 ilçesinde yollar onarılacak Genç askerlerin yemin töreni yapıldı - FOTOĞRAF Ulusal Kurtuluş Günü Abşeron bölgesinde görkemli bir şekilde kutlandı - FOTOĞRAF Ağdam'da çoban vatandaşını vurdu, sonra intihar etti Haydar Aliyev'in Bakü'ye daveti: Azerbaycan daha zor bir senaryodan böyle kurtuldu Erdoğan Azerbaycan'ı tebrik etti Hayati bir aşama başladı: 4 takımyıldız için bir uyarı Dışişleri Bakanlığı, ABD ile İran arasında varılan anlaşmayı memnuniyetle karşıladı Erdoğan'ın ABD-İran anlaşmasına tepkisi: Onları uyardı Bugünkü başarıların başlangıç noktası Azerbaycan'ın felaketten nasıl kurtulduğudur Şuşa Deklarasyonu'nun imzalanmasının üzerinden 5 yıl geçti