Avrupa Parlamentosu'nun Bakan Gürlek'e yaptırım çağrısı ne anlama geliyor? | T24

Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Türkiye Raporu taslağında Adalet Bakanı Akın Gürlek için yaptırım çağrısının yer alması tartışma yarattı. AP ilk kez spesifik bir isme atıf yapsa da yaptırım çağrısı bir ilk değil. Gelinen aşamada sorulan soru ise bu çağrının ne anlama geldiği Yaptırım çağrısının yer aldığı raporla ilgili AP'de henüz bir görüşme gerçekleştirilmedi ve onaylanmadı Üyeleri doğrudan halk tarafından seçilen AP, AB'nin yasama organı olarak görev yapıyor AP'nin İspanyol temsilcilerinden Nacho Sanchez Amor tarafından kaleme alınan rapor 16 Haziran'da Strasbourg'da yapılacak genel kurul oturumunda görüşülecek Rapora nihai halini verecek oylama ise 17 Haziran'da yapılacak Rapor taslağında Gürlek hakkında şu ifadelere yer verildi: "AP, yukarıda açıklanan ciddi demokratik gerileme göz önüne alındığında, Komisyon Başkan Yardımcısı / Avrupa Birliği (AB) Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi'ne, insan hakları ve temel özgürlüklerin ciddi ve kasıtlı ihlallerinden sorumlu Türk yetkililere karşı, AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi kapsamında, AB'deki varlıkların dondurulması da dahil olmak üzere, kısıtlayıcı tedbirler alınması çağrısını yineler "Bu yetkililer arasında, kayyum rolünü üstlenenler ve onları atayanlar veya devletin baskıcı mekanizmasında kilit rol oynayanlar, örneğin eski İstanbul Başsavcısı Akın Gürlek gibi isimler yer almaktadır." "AP, Gürlek'in Adalet Bakanı olarak atanmasından duyduğu dehşeti dile getirir ve bu durumun, kariyeri boyunca her zaman siyasi bir gündemi takip eden siyasi bir aktör olduğunu gösterdiğini belirtir." Türk yetkililer, AP metnindeki Gürlek vurgusundan Nisan ayından bu yana haberdar Bununla birlikte tepki konunun basına yansımasının ardından geldi Bakan Gürlek rapora sert ve uzun bir açıklamayla tepki gösterdi Türkiye'nin demokratik hukuk devleti ilkesine bağlı, köklü devlet geleneğine sahip, bağımsız ve egemen bir ülke olduğunun altını çizen Gürlek, "Türk yargısı, kararlarını anayasa, kanunlar ve milletimiz adına sahip olduğu yargı yetkisi çerçevesinde verir" dedi "Türkiye'de devam eden yargı süreçlerini çarpıtarak, henüz kovuşturması devam eden dosyalar üzerinden siyasi kampanya yürütmek; Türk yargısına ve şahsıma yönelik mesnetsiz ithamlarda bulunmak ancak ideolojik ön yargılarla izah edilebilir bir tutumdur. AP'nin bazı çevrelerince körüklenen bu siyasi içerikli yaklaşım, bu kişilerin temsil ettiği kurumların güvenilirliğini zedelemektedir." AP raporlarının tavsiye niteliğinde siyasi metinler olduğunu hatırlatan Gürlek, "Bu metinler üzerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin yargı kurumlarını hedef almak, milli iradeye ve devletimizin egemenlik haklarına yönelmiş beyhude bir çabadır" ifadelerini kullandı Metindeki Akın Gürlek vurgusu raporun 6 Şubat 2026 tarihli ilk taslağında yer almıyordu Bu vurgunun taslakta yer alması için değişiklik önergesi verildi AP Dışişleri Komisyonu'nun (AFET) 15 Nisan 2026'da yaptığı tartışma ve sonrasındaki oylama sonucunda bu değişiklik önergesi kabul gördü Rapor taslağı da AFET'te 10'a karşı 44 oyla kabul edildi. 17 parlamenter ise oylamada çekimser kalmayı tercih etti Rapora son halini verecek tartışma öncesinde de metne ilişkin 55 değişiklik önergesi verildi Bunlar arasında taslak metindeki Akın Gürlek vurgusunun düşürülmesine yönelik olan bir önerge yok AP'nin, Türkiye'deki demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğü konusundaki gerilemeler dikkate alınarak yaptırım çağrısında bulunması bir ilk değil AP'nin 7 Mayıs 2025'te kabul ettiği raporda yaptırım çağrısı yer alıyor 2025'teki yaptırım çağrısı da bu yılki taslak metindeki ifadelerle yapıldı Tek fark ise 2025 metninde spesifik bir isme atıf yapılmaması ve genel bir söylem benimsenmesiydi AP'nin işaret ettiği "AB Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi", AB İnsan Hakları ve Demokrasi Eylem Planı'nın ilk somut çıktısı olarak 7 Aralık 2020'de kabul edildi Bu rejim, AB'nin ciddi insan hakları ihlallerini ve suistimallerini, nerede meydana gelirse gelsin, dünya çapında hedef almasına imkân tanıyor Uygulama, aralarında soykırım, insanlığa karşı suçlar, işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele veya cezalar, kölelik, yargısız, keyfi veya haksız infazlar ve cinayetlerin de yer aldığı ihlallere karşı devreye sokuluyor AB, şu ana kadar Belarus, İran, Myanmar, Rusya, Sudan, Suriye ve Venezuela için bu uygulamayı aktive etti Şu an 136 kişi ve 46 kuruluşa bu rejim kapsamında kısıtlayıcı tedbir uygulanıyor Yaptırım listesine dahil edilecek kişi ve kuruluşlar konusunda AP'nin herhangi bir yetkisi, aldığı kararların bağlayıcılığı yok Bu adımın atılmasında rol, AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi'ne ve üye ülkelere ait Yüksek Temsilci ve üye ülkeler, listeye dahil edilmesini istedikleri kişi ve kuruluşlar için öneride bulunabiliyor Bu kişi ve kuruluşların listeye girmesinde son yetki üye ülkelerde Bir kişi ya da kuruluşun listeye dahil edilebilmesi için AB üyesi ülkelerin tamamının onayı gerekiyor AP'nin Türk yetkilileri hedef alan daha önceki yaptırım çağrısı konusunda harekete geçmeyen AB'nin, bu yılki çağrı konusunda da tavır değişikliğine gitmesi beklenmiyor T24 dijital haber ve abonelik platformudur. Google ile giriş, T24 abonelik hesabınıza kayıt ve oturum açma içindir; Google hesabınızdan yalnızca e-posta adresi ile ad-soyad bilgisi alınır. Detaylı bilgi · Abonelik · KVKK Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz