Avrasya coğrafyasında siyasi gücün merkezi Türk Devletleri Teşkilatı

Kazakistan'ın Türkistan kentinde düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı'nın resmi olmayan zirvesinde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in konuşması, Türk dünyası entegrasyon birliği oluşturma fikrinin Azerbaycan devleti tarafından ortaya atıldığını bir kez daha doğruladı. Günümüzde dünyada yaşanan çatışma ve savaşlar, enerji kaynaklarına yönelik savaşlar, yeni bir dünya düzeninin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Böylesine karmaşık ve gergin jeopolitik koşullarda TDT artık ekonomik ve insani bir platform olmaktan çıkıp Avrasya coğrafyasında siyasi gücün merkezi haline geldi TDT'nin artık geleneksel hale gelen gayrı resmi Zirve toplantısının başlatıcısı Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev'di. Bu tür toplantıların ilki 2024 yılında Şuşa şehrinde gerçekleşti. Şuşa şehrinde Karabağ Deklarasyonu'nun imzalanması, Türk devletlerinin Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklemesinin ve bölgede yaratılan gerçeklerin bir örneğidir. Hem resmi hem de gayri resmi Zirve toplantılarının organizasyonu daha da güçlendirmeye ve ilişkileri genişletmeye hizmet ettiğini söylemeye gerek yok Gayri resmi zirve toplantısının bu kez Türkistan'da yapılması tesadüf değil. Türkistan, Türk dünyası medeniyetinin manevi başkenti olarak kabul edilmektedir. Bu şehrin ve Şuşa'nın kardeş şehir olması aynı zamanda Türk halklarının ortak tarihe, kültüre ve ortak ataya olan bağlılığını da göstermektedir. Azerbaycan, Türk dünyasını coğrafi olarak birbirine bağlayan stratejik bir merkez olarak kabul ediliyor. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Azerbaycan'da hayata geçirdiği çok yönlü ulaşım ve lojistik projeleri sonucunda Orta Asya'nın Türkiye ile bağlantısını sağlayacak Orta Koridor'un ana bölümü olan Zengezur Koridoru açılacak. Zengezur Koridoru aynı zamanda Çin-Orta Asya-Türkiye'yi Avrupa'ya bağlayan önemli bir ulaşım güzergahıdır. Şüphesiz burada Azerbaycan devletinin rolü yeri doldurulamaz Türk dünyasının entegrasyonunun temelleri 1926 yılında Bakü'de düzenlenen Birinci Türkoloji Kongresi'nde atılmıştır. Kongrenin 100. yıl dönümü dolayısıyla bu yıl Bakü'de etkinlik düzenlenecektir Türk dili konuşan ülkelerin ortak alfabesinin oluşturulması kararı tarihi önem taşıyor. Azerbaycan bu konuda da öncü devlet olarak hareket ediyor. Böylece Azerbaycan tamamen Latin alfabesine geçen ilk ülke oldu. Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu'nun 2024 yılında Bakü'de toplanması, Azerbaycan'ın bu yönde attığı adımın çok değerli olduğunu kanıtlıyor. Ortak alfabe, tek bilgi ve iletişim sistemine, kültür ve eğitim altyapısına geçiş için büyük fırsatlar yaratacaktır. Türkistan'da düzenlenen gayri resmi Zirve'nin ana konularından biri olan "Yapay zeka ve dijital kalkınma" konusu özel ilgi görüyor. Bu konunun ciddi şekilde tartışılması, TDT'nin dünya teknolojik ve yapay zeka rekabetinde lider bir kuruluş olmayı hedeflediğini gösteriyor. Modern dünyada devletlerin gücü yalnızca siyasi, ekonomik ve askeri güçle değil, aynı zamanda dijital ve yapay zekanın gelişimiyle de ölçülüyor. Azerbaycan bu alanda da TDT'de lider konumdadır. Son yıllarda Bakü'de dijital hükümet sistemi, elektronik hizmetler ve Yapay Zeka Akademisi'nin kurulması, Azerbaycan'da bu yönde çok ciddi adımların atıldığını gösteriyor. Dijital ve yapay zeka alanında ortak iş birliği, TDT'ye uluslararası dünyada büyük bir itibar kazandıracak. Yapılan çalışmalar Türk Devletleri Teşkilatı'nın yüzyılımızın en güçlü ve güçlü teşkilatı olacağına işaret etmektedir Bakü Devlet Üniversitesi Bölüm Başkanı Profesör