ABD-İran anlaşması Hürmüz’ü açıyor, petrol sevkiyatının toparlanması haftalar sürebilir | T24

ABD ile İran arasında sağlanan anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını mümkün kılması halinde bile, Basra Körfezi’nde bekleyen yüzlerce geminin geçişinin haftalar sürebileceği bildirildi. Uzmanlar, petrol sevkiyatının yavaş toparlanabileceği ve yeni kesintilere karşı kırılganlığını koruyacağı uyarısında bulundu ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu Anlaşmaya göre İran’ın boğazdaki mayınları temizlemesi ve gemilerden geçiş ücreti almaması, ABD’nin ise İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere uyguladığı deniz ablukasını kaldırması bekleniyor Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz biçimde açılmasına ve ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılmasına izin verdiğini belirtti Trump, “Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın” ifadelerini kullandı Deniz taşımacılığı kuruluşlarının tahminlerine göre, üç aydan uzun süredir devam eden çatışmalar nedeniyle Basra Körfezi’nde yaklaşık 500 ticari gemi mahsur durumda Normal şartlarda küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki trafik, saldırılar ve güvenlik endişeleri nedeniyle büyük ölçüde durma noktasına geldi Boğazdan yapılan standart bir ticari geçişin yaklaşık sekiz saat sürdüğü belirtiliyor. Bu nedenle gemilerin kontrollü şartlarda veya koordineli geçiş sistemleriyle hareket etmesi durumunda biriken trafiğin ancak kademeli olarak eritilebileceği değerlendiriliyor Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerinin ham petrol ihracatı ile Katar’ın sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarının temel güzergâhı olarak kullanılıyor. Bu nedenle bölgedeki herhangi bir kesinti, küresel enerji piyasaları açısından ciddi risk oluşturuyor. Çatışmalar başlamadan önce boğazdan günde yaklaşık 130 gemi geçiyordu. Ancak ticari gemilere yönelik art arda düzenlenen saldırılar ile mürettebatın ve taşınan yüklerin güvenliğine ilişkin kaygılar nedeniyle geçişler büyük ölçüde azaldı Deniz taşımacılığı sektörünün verilerine göre, çatışmaların başladığı 28 Şubat’tan bu yana 46 gemi saldırıya uğradı. İran’ın ayrıca iki konteyner gemisine el koyduğu bildirildi Uluslararası Deniz Ticaret Odası ve denizcilik kuruluşu Bimco’nun da aralarında bulunduğu sektör temsilcileri, boğazın yeniden açılması ihtimaline karşı gemi sahiplerine yönelik güvenlik tavsiyeleri yayımladı Kuruluşlar, gemilerin aynı anda ve koordinasyonsuz biçimde boğaza girmesinin yoğunluğa, düzensiz manevralara ve öngörülemeyen gemi hareketlerine yol açabileceği uyarısında bulundu. Askerî gözetimin ise sınırlı kalmasının beklendiği belirtildi Bazı gemi sahipleri, çatışmalar süresince gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine izin vermeyi sürdürdü. Ancak geçen ay ABD’nin mayın döşediğini öne sürdüğü İran teknelerine saldırmasının ardından, boğazda mayın bulunduğuna ilişkin haberler birçok şirketin geçişleri durdurmasına neden oldu İngiltere ve diğer bazı Avrupa ülkelerinin donanmalarının, mayın temizleme çalışmalarına destek vermek amacıyla Akdeniz’de gemiler hazırladığı bildirildi Uzmanlar, olası anlaşmaya ilişkin haberlerden önce de İran’ın boğaz üzerindeki operasyonel kontrolünü sürdürmesi halinde gemi sahiplerinin geçiş konusunda temkinli davranacağını belirtiyordu EOS Risk Group danışmanlık biriminin başkanı Martin Kelly, mevcut ateşkes sırasında karşılıklı saldırıların giderek şiddetlendiğini belirterek, anlaşmanın kalıcılığı konusunda karamsar olduğunu söyledi Kelly, her saldırı ve karşılık döngüsünde gerilimin biraz daha arttığını ifade etti RBC Capital Markets Küresel Emtia Stratejisi Başkanı Helima Croft ise Hürmüz Boğazı’nın olası açılışını, Kızıldeniz’deki deniz trafiğiyle karşılaştırdı. Croft, ABD’nin geçen yıl Husilerle anlaşmaya varmasına rağmen Kızıldeniz’deki gemi trafiğinin çatışma öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 56 altında seyrettiğini bildirdi Birçok büyük taşımacılık şirketinin, Babülmendep Boğazı’nın güvenliğine ilişkin endişeler nedeniyle Kızıldeniz güzergâhını kullanmaktan kaçınmayı sürdürdüğünü belirten Croft, Hürmüz’de daha düşük trafik seviyelerine ulaşılmasının bile uzun zaman alabileceğini kaydetti Croft, boğazın açılmasının ardından gemilerin konumlandırılması ve lojistik operasyonların yeniden düzenlenmesinin haftalar sürebileceğine dikkati çekti Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için daha önce yapılan çok sayıda girişim sonuçsuz kaldı. Nisan ayındaki girişimlerden biri, bazı gemilerin İran Devrim Muhafızları tarafından vurulmasıyla sona erdi ABD ordusu geçen ay ABD bayraklı iki gemiye yoğun güvenlik önlemleri altında boğazdan geçişleri sırasında eşlik etti ABD ayrıca Umman kıyısı üzerinden geçiş yapmayı kabul eden bazı gemilere havadan koruma sağladı. Son haftalarda bazı gemilerin GPS sinyallerini kapatarak bu rotayı kullandığı bildirildi MST Financial enerji analisti Saul Kavonic, en iyimser senaryoda bile petrol piyasalarındaki arz sıkıntısının 2027 yılı boyunca devam edebileceğini söyledi Kavonic, gemi taşımacılığına ilişkin lojistik sistemlerin yeniden kurulması, zarar gören enerji altyapısının onarılması ve azalan petrol stoklarının yeniden doldurulmasının uzun zaman alacağını belirtti Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının yeniden sağlanmasının uzun ve karmaşık bir sürecin yalnızca başlangıcı olduğunu vurgulayan Kavonic, boğazın ilk aşamada yavaş ve kısmen açılabileceğini, İran’ın yeniden kapatma ihtimalinin ise devam edeceğini ifade etti Trump’ın boğazdaki fiilî kontrolü İran’a bıraktığını savunan Kavonic, bundan sonraki dönemde gemi geçişlerinin İran’ın olası müdahaleleri nedeniyle sürekli bir kesinti riskiyle karşı karşıya kalacağını kaydetti T24 dijital haber ve abonelik platformudur. Google ile giriş, T24 abonelik hesabınıza kayıt ve oturum açma içindir; Google hesabınızdan yalnızca e-posta adresi ile ad-soyad bilgisi alınır. Detaylı bilgi · Abonelik · KVKK Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz