Ertuğrul Özkök | 7-24 Nisan: Solucan deliğinin ve dijital Mad Max kıyametinin kapısını açan 17 gün | T24

“Solucan deliğinin” ve dijital bir “Mad Max kıyametinin kapısı” açıldı Ve bu savaştan korunmamızı sağlayacak bir “yeraltı” sığınağı henüz keşfedilmedi Ve bütün bunlar 7-24 Nisan tarihleri arasında, 17 günde meydana geldi Tik Tok çağında kaç insan böyle bir yazıyı sonuna kadar okur tahmin edemiyorum Dün sabah güne New York Times’ın bir makalesi ile başladım Yazı, Çin’in geliştirdiği “DeepSeek” adlı yapay zekâ modeliyle ilgiliydi. Bu yeni model 24 Nisan günü uygulamaya konmuştu İlk bakışta “Her gün yüzlercesini gördüğüm ve artık sıkıcı hale gelmeye başlayan “AI” haberlerinden biri deyip geçecektim Ayrıca Çin yapay zekâ modeli “DeepSeek”i daha 2024’de uygulamaya açmıştı… Doğrusu ChatGPT, Gemini 3 ve Claude gibi modeller varken bir Çin uygulamasını daha indirmeyi pek düşünmemiştim Ancak DeepSeek “V4” adı verilen yeni uygulamasını 24 Nisan günü kullanıma açınca, aradan geçen 12 gün içinde, dikkatli gözler dehşet verici bir şeyin farkına vardı “DeepSeek'in küresel teknoloji ortamını gerçekten dönüştürdüğü açıkça görülüyor Ancak bu, analistlerin tahmin ettiği şekilde olmadı DeepSeek, yapay zekâ şirketlerini bilgisayar çiplerini daha verimli kullanmaya zorlamak yerine, bu teknolojinin ayrıntılarını kamuoyuna geniş çapta sunmanın faydalarını ortaya koydu.” “DeepSeek'e kadar, dünyanın en iyi performans gösteren yapay zekâ sistemlerinin ayrıntıları büyük ölçüde şirket sırları olarak saklanıyordu. DeepSeek ise bunun aksine, sistemlerinin ayrıntılarını herkesin kullanabileceği ve geliştirebileceği şekilde yayınladı; bu uygulamaya açık kaynak yazılım deniyor. O zamandan beri geçen aylarda, modelleri dünyanın en yaygın kullanılan açık kaynaklı yapay zekâ sistemlerinden bazıları haline geldi Ve DeepSeek olayı şaşırtıcı bir değişimin başlangıcı oldu. Amerikan şirketleri en iyi modellerini kapalı tutarken, yapay zekâ, teknoloji ve bilgi üzerindeki sıkı hükümet kontrolleriyle bilinen Çin'in açıklığı benimsediği bir alan haline geldi.” Çok masum ve insana “Ne güzel herkese açmışlar” dedirten bir cümle değil mi… Bu cümlelerde, yaşadığımız gezegeni üç günde “Mad Max” filmlerinde görünen harabeye çevirecek bir gerçek gizli… Bunu görünce birden hatırladım ve “Bir dakika” dedim Neden böyle dediğimi anlatabilmek için biraz geriye döneceğim 18 Nisan 2026 günü dünyanın en ünlü ekonomi gazetesi Financial Times’ın pazar edisyonunda çok ilginç bir söyleşi yayınlandı Bu, o günden bir süre önce San Francisco şehrinin Jackson Spuare adlı meydanındaki bir restoranda yenilen yemekte konuşulanlarla ilgilidir O gün, bölgenin 3 yıldızlı ünlü İtalyan restoranı “Quince’in” hemen yanındaki kardeş restoranı “Cotugna’dayız…” Masa rezervasyonu yaptıran müşterilerini beklerken iki koruma görevlisi gelip, güvenlik kontrolü yapıyor Bunlar yapay zekânın yeni yükselen yıldızı Anthropic’in güvenlik yetkilileridir Patronlarının gelip oturacağı masada güvenlik kontrolü yapmışlardır Bunlardan biri Financial Times gazetesinin “Yenilikler editörü” John Tornhill’dir John Tornhill’in o gün alacağı bilgiler karşılığında gazetesinin bu yemek için ödediği hesap sadece 181 dolardı “Bir gökkuşağı gökkuşağıdır. Gökkuşağının sınırı ucu yoktur… Şu an için yavaşlama olduğuna dair hiç bir işaret yok.” “Şunu söyleyen ilk insan ben olacağım: yapay zekâ, yaşadığımız dünyayı tamamen değiştirecek. Ve bizler hala bunu çok hafife alıyoruz…” Onu anlamak için de o yemekten 7 gün geriye gideceğiz Yani DeepSeek’in “V4” modelinin herkese açılmasından 17 gün önceye… San Francisco’daki yemekten önceki hafta, 7 Nisan günü, Anthropic, herkesi şaşırtan bir açıklama yaptı Şirket, “Claude Mythos Preview” olarak adlandırılan büyük dil modelinin en yeni neslini piyasaya sürmeyi ertelediğini duyurdu Yapay zekâ şirketleri sık sık yaptığı açıklamalardan biri deyip geçebilirdiniz Ancak Anthropic’in açıklamasında çok ilginç bir detay vardı Şirket bu yeni dil modelini sadece 40 şirketin kullanımına açıyordu ve onlarla ortak bir çalışma yapacaklardı Google, Broadcom, Nvidia, Cisco, Palo Alto Networks, Apple, JPMorganChase, Amazon ve Microsoft… Yani bizlerin veya çalıştığımız şirketlerin kullanımına açık değildi Niye sadece 40 şirket? Halktan saklanan bir şey mi vardı? Anthropic bunun nedenini açıklayınca resmen kanım dondu Çünkü, Anthropic yazılımcıları, Claude Mythos'u geliştirme sürecinde bir şeyi keşfetmişlerdi Bu yeni dil modeli, zekânın yalnızca şu anda mevcut olan herhangi bir modelden daha kolay ve daha karmaşık bir şekilde yazılım kodunu yazmakla kalmıyordu Aynı zamanda bu yeteneğin bir yan ürünü olarak dünyanın en popüler yazılım sistemlerinin neredeyse hepsinde güvenlik açıklarını çok kolayca bulabiliyordu Yani hepimizin herkesin en mahrem ve zayıf girişlerini “sıfır zamanda” bulup çıkarıyordu Yani hepimizin telefonlarına, banka hesaplarına, tapu işlemlerine, her türlü mahrem bilgilerimize, ülkelerin ulusal güvenlik sistemlerine en kolay yoldan nasıl girilebileceğini “Zero Time’da (Sıfır zaman süresinde) buluyordu Düşünün, bu araç kötü aktörlerin eline düşerse nelerle karşılaşabiliriz Bu kişiler dünyadaki hemen hemen her büyük yazılım sistemini hackleyebilirler Mahremiyetimizi, veri güvenliğimizi sağlayan bütün şirketler bir günde çökertilebilirdi Banka hesaplarımız bir saniyede başka yerlere transfer edilebilir, bildiğimiz uçaklar düşürülebilir, cep telefonlarımızdaki en mahrem fotoğraflar bir anda sosyal medyaya düşebilir, askerlerimizin elektronik savaş mekanizması çökertilebilirdi.… İşte o nedenle, şimdi bu 40 şirketle, bu yeni modelin böyle kişilerin eline geçmesini ve kullanımını önleyecek tedbirleri araştıracaklar Şimdi geliyorum, DeepSeek’in 24 Nisan günü “Herkese açılan” yeni uygulamasına Evet bu parasız bir uygulama. Amerikan yapay zekâ dillerinin biraz gelişmiş uygulamalarına ayda en az 20-25 dolar ödüyorsunuz Ve karşınızda onlar kadar gelişmiş ama herkese açık bedava bir Çin modeli var Yani bu model 24 Nisan gününden beri dünyanın en becerikli ve en kötü niyetli “Hacker’larının” da elinde Asıl dehşet verici haber V4’ün uygulamaya girmesinden 3 gün önce geldi Dünyanın önde gelen ekonomi haber kanallarından biri olan Bloomberg 21 Nisan 2026 günü şu tüyler ürperten haberi verdi: (*) BİR Anthropic’in çok güçlü ve sınırlı erişimli Mythos modeli, yetkisiz bazı kişilerin eline geçti (*) İKİ Bu kişiler, (Şimdilik küçük bir grup private forum/Discord benzeri ortam) modele erişimi yetkisiz şekilde elde etti (*)ÜÇ Grup modele eriştikten sonra düzenli olarak kullanmaya devam etti (*) DÖRT Şirketin kendi değerlendirmesine göre model, çok güçlü siber saldırılar gerçekleştirebilecek kapasitede (*) DÖRT İyi haber şu ki; Şu ana kadar siber saldırı amacıyla kullanıldığına dair kanıt yok Bir yandan Ghost Mythos hırsızları yeni modeli ele geçirdi Öte yandan Çin buna benzer çok gelişmiş bir uygulamayı herkese açtı Yani Uzay-zamanın bükülmesinin içinden geçen “solucan deliği”ne benzeyen bir yolun kapısı açıldı Interstellar filminde popülerleşen “solucan deliği” basit bir kapı ve delik değil Bir ucundan girip ötekinden çıktığınızda bambaşka bir zamanda ve boyutta oluyorsunuz Kapının bu tarafı belli, ama öteki tarafında ne var bilmiyoruz Belki de Hepimizin en mahrem hayatlarının dijital pazarlarda satıldığı, banka hesaplarımızın altüst edildiği, bindiğimiz uçakların düşürüldüğü, trenlerin raylarından çıkarıldığı, baraj kapaklarının ardına kadar açıldığı, yangın söndürme sistemlerinin felç edildiği, felaket anlarında okulların, hastanelerin, kapılarının kilitlendiği, kan testlerimizin birbirine karıştırıldığı bir felaket senaryosu bu… Dünya 2000 yılına girerken bir “Dijital Milenyum kıyametinin” kopmasından endişe edilmişti Ne var ki bu defaki korkunun böyle bir ihtimalle alakası yok Bir anda bütün dünyada bir dijital kıyametin kopması söz konusuydu “Çin’de en çok dinlenen şarkıcılar kim ve şarkıları ne?” Ama en ilgimi çeken şey, bu ilk 5 şarkının adlarının Türkçeleriydi Long Youilin adlı şarkıcının, bütün platformlarda toplam 101 milyar kere dinlenmiş şarkısının adı Türkçeye şöyle çevriliyor: Bir de Amerika’daki ejderhanın görkemi ve ağzı var Ama ikisinin karşısında bir de “Hayalet canavar” var Tıpkı Mad Max’deki vahşileşmiş acımasız sürüler gibi… Thomas Loren Friedman bu hayalet canavara karşı etkili tek mücadele yolunun, Amerika ile Çin’in işbirliğinden geçtiğini söylüyor Çerezler, bir web sitesinden gönderilen ve kullanıcının web tarayıcısı tarafından kullanıcının bilgisayarında, kullanıcı gezinirken saklanan küçük veri parçalarıdır. Tarayıcınız her mesajı çerez adı verilen küçük bir dosyada saklar. Sunucudan başka bir sayfa talep ettiğinizde, tarayıcınız çerezi sunucuya geri gönderir. Çerezler, web sitelerinin bilgileri hatırlaması veya kullanıcının tarama etkinliğini kaydetmesi için güvenilir bir mekanizma olacak şekilde tasarlanmıştır Bu tanımlama bilgileri, web sitesinin çalışması için gereklidir ve sistemlerimizde kapatılamaz. Bunlar genellikle yalnızca sizin işlemlerinizi gerçekleştirmek için ayarlanmıştır. Bu işlemler, gizlilik tercihlerinizi belirlemek, oturum açmak veya form doldurmak gibi hizmet taleplerinizi içerir. Tarayıcınızı, bu tanımlama bilgilerini engelleyecek veya bunlar hakkında sizi uyaracak şekilde ayarlayabilirsiniz ancak bu durumda sitenin bazı bölümleri çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizin performansını ölçebilmemiz ve iyileştirebilmemiz için sitenin ziyaret edilme sayısını ve trafik kaynaklarını sayabilmemizi sağlar. Hangi sayfaların en fazla ve en az ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin sitede nasıl gezindiklerini öğrenmemize yardımcı olurlar. Bu tanımlama bilgilerinin topladığı tüm bilgiler derlenir ve bu nedenle anonimdir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz sitemizi ne zaman ziyaret ettiğinizi bilemeyiz Bu tanımlama bilgileri, videolar ile canlı sohbet gibi gelişmiş işlevler ve kişiselleştirme olanağı sunabilmemizi sağlar. Bunlar, bizim tarafımızdan veya sayfalarımızda hizmetlerinden faydalandığımız üçüncü taraf sağlayıcılarca ayarlanabilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu işlevlerden tümü veya bazıları doğru şekilde çalışmayabilir Bu tanımlama bilgileri, sitemizde reklam ortaklarımız tarafından ayarlanır. Bunlar, ilgili şirketler tarafından ilgi alanları profilinizi oluşturmak ve diğer sitelerde alakalı reklamlar göstermek için kullanılabilir. Benzersiz olarak tarayıcınızı ve cihazınızı belirleyerek çalışırlar. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz farklı sitelerde size özel reklam deneyimi sunamayız Not: Reklamlar çerez politikasından bağımsız olarak gösterilir Bu tanımlama bilgileri, içeriğimizi arkadaşlarınız ve ağınızla paylaşabilmenizi sağlamak için sitemize eklenen çeşitli sosyal medya hizmetleri tarafından ayarlanır. Diğer siteleri kullanırken de tarayıcınızı izleyip ilgi alanı profilinizi oluşturabilirler. Bu durum, ziyaret ettiğiniz diğer sitelerde gördüğünüz içerikleri ve mesajları etkileyebilir. Bu tanımlama bilgilerine izin vermezseniz bu paylaşım araçlarını kullanamayabilir veya göremeyebilirsiniz