Zangilanyň dünýä ýüzlenmesi: Azerbaýjan sebitdäki parahatçylygyň we ösüşiň esasy kepili

2026-njy ýylyň 10-njy maýy "Uly gaýdyp gelmek" maksatnamasynyň çäginde aýratyn ähmiýete eýe. Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň şu senä Zangilana eden sapary diňe bir indiki infrastruktura syny däl, eýsem milli ýadymyzy we döwletimiziň geljekdäki maksatlaryny birleşdirýän strategiki habardyr. Bu saparyň häzirki zaman garaşsyz Azerbaýjan döwletini esaslandyryjy Milli lider Heýdar Aliýewiň doglan gününde bolup geçendigi tötänden däldir we oňa goşmaça simwoliki many goşýar. Bu, saparyň Beýik Lideriň iň uly erkiniň ýerine ýetirilmeginiň we Gündogar Zangazuryň täzeden döremeginiň baýramydygyny subut edýär Häzirki wagtda Zangilan diňe Zangezur koridorynda ýerleşýändigi üçin sebitiň logistika merkezi däl. Bu sebitiň ösüşi we täzeden gurulmagy, şeýle hem Azerbaýjanyň egsilmez erkiniň we döredijilik güýjüniň dünýä tarapyndan ykrar edilmegidir Beýik Lideriň iň uly arzuwy we maksady, ene topraklarymyzy basyp almakdan azat etmek, azerbaýjanlylaryň ata-baba topraklaryna dolanmagy we Gündogar Zangezuryň we Karabagyň her burçunda üçburç baýdagymyzy galdyrmakdy. Victoryeňiji Baş Serkerdebaşy Ylham Alyýew, bu erkini ýerine ýetirip, batyr Azerbaýjan goşunynyň gahrymançylygy sebäpli ýerleri basyp almakdan azat etdi. Watançylyk urşunda uly ýeňiş gazanylandan dessine, basyp alyşdan azat ýurtlarda dünýä harby we gurluşyk taryhynda deňi-taýy bolmadyk uly göwrümli dikeldiş işleri başlandy. Azerbaýjan döwleti otuz ýyllyk weýrançylyk yzlaryny ýok etmek üçin ähli baýlyklaryny jemledi we bu ýerleri täzeden gurup başlady. Destroyedok edilen şäherleriň we weýran edilen obalaryň ýerinde häzirki zaman ülňülerine laýyk gelýän infrastrukturanyň gurluşygy, “Akylly oba” we “Akylly şäher” düşünjeleriniň ulanylmagy döwletimiziň ykdysady kuwwatynyň we raýatlaryna berýän gymmatynyň aýdyň mysalydyr Häzirki zaman Azerbaýjanyň üstünliklerine doly düşünmek üçin soňky taryh barada gysgaça göz aýlamak ýeterlikdir. 1992-93-nji ýyllarda başdan geçirilen bulam-bujarlyk, başarnyksyzlyk we içerki dawa ýaş ýurduň garaşsyzlygyna gönüden-göni howp saldy. Şeýle kyn döwürde, Haýdar Alyýewiň halkyň islegi bilen häkimiýete gaýdyp gelmegi, Azerbaýjanyň döwletliliginiň taryhynda öwrülişik nokady hasaplanýar. Zehin lideriniň öňdengörüjilikli syýasaty netijesinde ýurtda içerki durnuklylyk dikeldildi, yzygiderli goşun gurmak üçin aýgytly ädimler ädildi we giň gerimli ykdysady we syýasy özgertmeler başlandy. Azerbaýjanyň halkara pozisiýasynyň pugtalandyrylmagy we energiýa strategiýasynyň üstünligi döwletimiziň güýjüni artdyrdy we geljekdäki uly ýeňşiň sarsmaz sütünlerini döretdi. Häzirki wagtda Gündogar Zangezurda we Garabagda gurlan her bir bina, gurlan her bir ýol şol ýyllarda goýlan berk binýadyň we milli güýç faktorynyň logiki dowamydyr. Azerbaýjan sebitdäki iň güýçli döwlete öwrülmegi tötänlik däl, bu Haýdar Alyýew mekdebiniň kanuny netijesi we ýeňiş ýoluna alyp baran Ylham Alyýewiň karary Döwlet baştutanynyň Zangilana sapary wagtynda aýdan pikirleriniň aslynda sebite we dünýä gönükdirilen strategiki habarlara baýdygyny bellemelidiris. Basyp alyş döwründe weýran bolan Zangilanda edilen işleri dünýä görkezmek bilen, Prezident Azerbaýjanyň sebitdäki parahatçylygyň we ösüşiň esasy kepilligini yglan edýär. Sebitiň maddy-tehniki mümkinçilikleri Zangezur koridory barada beýan edilýär we sebitiň global söwda ýollarynyň çatrygynda ýerleşmegi onuň ähmiýetini artdyrýar. Soňky döwürde Ermenistanda revanhist güýçleriň işjeňleşmeginiň fonunda bu anyk duýduryş hasaplanmalydyr. Azerbaýjan taryhy ýerlerinde hemişelik ornaşdy, sebitde gurluşyk işleri alnyp barylýar we howpsuzlyk ileri tutulýar. Kepilligi kuwwatly azerbaýjan goşunydyr. Prezidentiň aýdanlary, ýurduň garaşsyz daşary syýasatynyň ykdysady özygtyýarlylygynyň we harby güýjüniň beýany. Bu, Günorta Kawkazdaky täze hakykaty, ýagny Azerbaýjan tarapyndan dolandyrylýan parahatçylyk, hyzmatdaşlyk we ösüş döwrüniň başlangyjydyr. Başgaça aýdylanda, sebitde täze hakykatlar we täze döwür başlandy we hereketlendiriji güýç, lokomotiw Azerbaýjandyr Azerbaýjan gaty kyn diplomatik frontda 44 gün dowam eden söweşde ýeňiş gazandy. Prezidentiň Zangilanyň aýdanlarynda muňa düşünmek mümkin. 30 ýyl bäri OSCEHHG-nyň Minsk toparynyň egindeş baştutanlary adalaty dikeltmegiň ýerine basyp alyş faktlaryny dowam etdirmek we status-kony goramak üçin hereket etdiler. Azerbaýjan BMG-nyň söweş meýdanynda ýerine ýetirilmedik dört kararyny kabul edeninde-de, bu güýçler Azerbaýjany özygtyýarly hukuklaryndan ýüz öwürmäge mejbur etmek üçin Azerbaýjana garşy dürli syýasy basyşlary ulandy. basyp alyjy bilen eglişik etmäge mejbur etdiler. Visionöne öňdengörüjilikli syýasat, Heýdar Alyýewiň mirasy we lideriniň töweregindäki ýumruk ýaly halkyň agzybirligi bu ýigrenji güýçleri, tarapgöý sözleri we diplomatik päsgelçilikleri ýok etdi. Häzirki wagtda Ylham Alyýew, halkyndan güýç alyp, iň kyn pursatlarda milli bähbitlerden ýekeje ädim hem yza çekilmeýär, döwletiň we halkyň bähbitlerini birinji orunda goýýar Şeýle-de bolsa, Günbataryň ikiýüzli syýasatyny we Azerbaýjanyň garaşsyz syýasatyny öwrenip bilmeýän syýasy toparlar henizem parahatçylyk prosesini işjeňleşdirmäge we haýallatmaga synanyşýarlar. Azerbaýjanyň sebitdäki parahatçylygyň binagäri we Bakuwyň resmi rugsady bolmazdan Günorta Kawkazda haýsydyr bir taslama ýa-da durnuklylyk barada gürleşip bolmajakdygyna düşünmek islemeýärler. Häzirki wagtda täze hakykat we Günorta Kawkazda ýüze çykýan parahatçylyk meýilnamasy daşarky başlangyçlaryň netijesi däl-de, eýsem Azerbaýjanyň strategiki ýeňşiniň we syýasy erkiniň gönüden-göni netijesi. Azerbaýjan sebitde uzak möhletli durnuklylygyň we howpsuzlygyň ýeke-täk we hakyky awtorydyr. Prezident Ylham Alyýewiň Zangilandan iberen habarlary Bakuwyň resmi razylygyny we milli bähbitlerini göz öňünde tutmazdan bu geografiýada hiç hili parahatçylyk formatynyň ýa-da ykdysady taslamanyň mümkin däldigini ýene bir gezek tassyklaýar. Azerbaýjan eýýäm şertleri kesgitleýän we sebitiň geljekki ykbalyna gözegçilik edýän merkezdir. Azerbaýjanyň islegi parahatçylygyň ýola goýulmagy üçin aýgytly faktor. Bu isleg adalat, halkara hukugy we halkymyzyň bozulmaz jebisligine esaslanýar. Zangilanyň galkynyşy, bu täze parahatçylyk döwrüniň iň aýdyň we yzyna gaýtaryp bolmajak subutnamasydyr 4-5-nji maýda ereerewana baran käbir günbatar syýasatçylarynyň, esasanam Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makronyň Günorta Kawkazdaky täze hakykatlar we parahatçylyk we hyzmatdaşlygyň gün tertibinde ejizdigini aç-açan tassyklamak. Häzirki wagtda özüni parahatçylygyň tarapdary hökmünde görkezýän Makron, 6 gün ozal, 44 günlük söweş wagtynda Ermenistan üçin ähli syýasy we diplomatik mümkinçiliklerini mobilizländigini ýatdan çykarmady. Theöne ortada bir hakykat bar we häzirki wagtda bu hakykat Zangilandan bütin dünýä ýaýrady: "Ermenistana näçe harby, syýasy ýa-da ahlak goldawy berilse-de, Azerbaýjanyň milli erkiniň we egsilmez güýjüniň öňünde bu synanyşyklaryň hemmesi netijesiz bolar." Häzirki wagtda Azerbaýjan öz güýji bilen şeýle hakykaty döretdi, hiç bir daşarky güýç bu polat erkine täsir edip bilmez. 10-njy maýda boljak sapar daşary ýurt güýçlerine sebitiň geljeginiň uzak paýtagtlarda, sowuk koridorlarda däl-de, şu ýerde - Gündogar Zangezurda karar berilýändigini görkezýär. Bu nukdaýnazardan seredeniňde, prezidentiň Zangilanda beren ýiti habarlarynyň sebitde parahatçylygy islemeýän we revanhist güýçleri goldaýan daşary ýurtly howandarlar üçin çynlakaý duýduryş hökmünde garalmalydygyny arkaýyn aýdyp bolar Hemişe bolşy ýaly, döwlet baştutany bu gezek Azerbaýjanyň Ermenistana garşy harby meýilnamasynyň ýokdugyny ýatlatdy. Häzirki wagtda alnyp barylýan işler, iki ýurduň arasynda ädilen ädimler, esasanam Bakuwyň ereerewana tranzit gadagançylygyny ýatyrmagy Azerbaýjanyň sebitdäki durnuklylyga gyzyklanýandygyny we munuň üçin mümkin bolan ähli zady edýändigini görkezýär. Şeýle-de bolsa, Ermenistandaky gozgalaňçy güýçler we olaryň howandarlary Azerbaýjanyň özygtyýarlylygyna sähelçe howpuň Ermenistany çukura we betbagtçylyga eltip biljekdigine düşünmeli. Bu gezek ne Makronyň we onuň wekilleriniň boş wadalary, ne-de alty ýyl bäri serhetde içalyçylyk eden “dürbü diplomatiýa” olary halas edip bilmez. Bu gezek islendik prowokasiýanyň netijeleri ermeni halky üçin has agyr bolar we döwletliligiň ýitirilmegine sebäp bolar Şol bir wagtyň özünde, häzirki wagtda Ermenistanyň içerki syýasy keşbi Azerbaýjanyň taryhy ýeňşi bilen döredilen hakykatlar gul boldy. 7-nji iýunda geçiriljek parlament saýlawlarynyň öňüsyrasynda wagyz kampaniýasynyň iň möhüm faktory Azerbaýjan faktory we Ylham Alyýewiň hadysasydyr. Radikal oppozisiýanyň Paşinýanyň hökümetini "Azerbaýjanyň we Türkiýäniň bähbitlerine hyzmat etmekde" aýyplaýandygy, aslynda ýeňlişi siňdirip bilmeýän jemgyýetiň içerki krizisiniň ýüze çykmasydyr. Ermenistanda geçiriljek saýlawlar “parahatçylyk ýa-da täze betbagtçylyk” görnüşine öwrüldi. Emma bir hakykat üýtgewsiz galýar: Ermenistanda kimiň häkimiýete geljekdigine garamazdan sebitiň ykbaly Bakuwyň görkezen täze hyzmatdaşlygy we döwletiň berk erk-islegi bilen kesgitlenýär Taryhyň gözden geçirilmegi we faktlaryň seljermesi Ermenistanyň hiç haçan garaşsyz syýasy faktor bolup bilmejekdigini ýene bir gezek tassyklaýar; elmydama daşarky güýçleriň elinde gurala öwrülen tema bolup galdy. .Agny, käwagt Kreml, käwagt Brýussel, käwagt beýleki syýasy güýçler "peşka" roluny ýerine ýetirdi. Häzirki wagtda Günorta Kawkazyň geljegini kesgitleýän esasy we ýeke-täk faktor güýçli Azerbaýjan döwletidir. Ermenistanyň ýolbaşçylary-da, jemgyýeti-de sebitde "kim" we güýç deňagramlylygy kimiň peýdasyna üýtgedi, eýýäm gaty gowy düşünýärler Ermenistanyň bir döwlet hökmünde bolmagy, Paşinýanyň dolandyryşynyň we umuman bu ýurduň geljegi Ylham Alyýew faktoryna, Bakuwyň resmi islegine we Azerbaýjan tarapyndan teklip edilen parahatçylyk meýilnamasyna gönüden-göni baglydyr. Ereerewanda ýaşaýanlaryň hemmesi Baku bilen hakyky we sagdyn gatnaşyklaryň ýeke-täk çykalgasydygyna düşünmeli. Azerbaýjanyň görkezen täze geosyýasy hakykatyny kabul etmek Ermenistan üçin mümkin däl, durmuş ugrundaky göreşde diri galmagyň ýeke-täk şerti Prezident Ylham Alyýewiň Zangilana eden soňky sapary, Azerbaýjanyň eýýäm uruşdan soňky döwrüň başlangyjy we ugrukdyryjy döwletidigini görkezdi. Basyp alyşdan azat ýurtlarda geçirilen giň gerimli gurluşyk işleri, "Uly gaýdyp gelmek" maksatnamasynyň üstünlikli durmuşa geçirilmegi we Gündogar Zangazuryň çalt ösmegi döwletimiziň syýasy erkiniň, ykdysady güýjüniň we milli jebisliginiň aýdyň beýanydyr Bu sapar dünýä üçin möhüm habar boldy: Azerbaýjan sebitdäki parahatçylygyň, durnuklylygyň we ösüşiň esasy üpjünçisidir. Günorta Kawkazda eýýäm täze hakykatlar emele geldi we bu hakykatlar Azerbaýjanyň döreden syýasy, harby we diplomatik artykmaçlygyna esaslanýar Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr