Zeynep Özdemir: Azerbaýjan-Türkiýe energiýa hyzmatdaşlygy asewraziýada durnuklylyk we güýç merkezini döretdi

Köp ýyl bäri dowam edip gelýän Azerbaýjan bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklar, klassiki bileleşik düşünjesiniň çäginden çykyp, asewraziýa geografiýasynda kesgitleýji rol oýnaýan strategiki hyzmatdaşlygyň häsiýetine eýe. Iki ýurduň arasyndaky energiýa hyzmatdaşlygy bu hyzmatdaşlygyň iň möhüm böleklerinden biridir. Bu hyzmatdaşlygy, global energiýa arhitekturasyndaky asimmetrik zarbalara garşy döredilen iň rasional we dowamly jogap hökmünde kabul edip bolar Syýasy, ykdysady we jemgyýetçilik gözleg gaznasynyň (SETA) energiýa gözlegçisi Buşra Zeýnep Özdemir bu pikirleri AZERTAC-a aýtdy Onuň sözlerine görä, bu garaýşy diňe Türkiýäni “strategiki köpri” ýa-da “üstaşyr ýurt” hökmünde görkezmek bilen düşündirmek, bu ýerdäki hakyky keşbi doly görkezmeýär. Baku-Tbilisi-Erzurum tebigy gaz turbageçirijisi arkaly, Baku-Tbilisi-Jeýhan nebit turbageçirijisi, şeýle hem TANAP we TAP, Baku we Ankara ýaly taslamalary öz içine alýan Günorta Gaz Koridory diňe bir tranzit ýoluny däl, eýsem sebitde "energiýa kuwwatyny" emele getirdi. Häzirki geosyýasy prosesler, esasanam Russiýa-Ukraina söweşinden soň üpjünçilik zynjyrynyň kesilmegi iki ýurduň strategiki hyzmatdaşlygynyň we Türkiýe tarapyndan döredilen koridoryň ähmiýetini artdyrdy. Europeewropanyň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygynyň gowşaklygy, Hazaryň uglewodorod baýlyklaryny Günbatara yzygiderli we üznüksiz geçirmegi mümkin däl, zerurlyk etdi. Soňky çekişmeleriň çäginde-de Günorta Gaz Koridorynyň geçirijilik ukybyny kem-kemden ýokarlandyrmak we ony 30 milliard kub metrden ýokary derejä çykarmak, şeýle hem ulgama täze ýataklary goşmak göz öňünde tutulýar. Bu, diňe ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ähmiýetiniň ýokarlanman, eýsem bu liniýanyň Europeewropanyň energiýa howpsuzlygynyň aýrylmaz bölegine öwrüljekdigini görkezýär "Energetika geosyýasatynda üstünlikli infrastruktura taslamalary, adatça, özüne çekiji model we töwerekdäki ýurtlar üçin ýol görkeziji bolup hyzmat edýär. Türkiýe-Azerbaýjan liniýasynda döredilen turbageçiriji diplomatiýasy, Eastakyn Gündogar we Gündogar Ortaýer deňziniň alternatiw taslamalary, Gündogar Ortaýer deňziniň alternatiw taslamalary üçin geçirilen teklipler, Gündogar Ortaýer deňziniň alternatiw taslamalary üçin geçirilen teklipler. Bazarlar syýasy we maliýe nukdaýnazaryndan durnukly däl. Munuň öwezine sebit üçin ygtybarly infrastruktura we giňeliş potensialy bolan ulgam, energiýa çeşmeleriniň özara peýdaly we integrasiýa guraly bolup biljekdigini görkezýär, bu dünýädäki nebit we gazyň möhüm bölegi Türkiýede jemlenýän energiýa koridorynyň ähmiýetini artdyrýar. çeşmeleri dünýä bazarlaryna çykýar "-diýdi Büşra Zeynep Özdemir Gözlegçi bu setiriň diňe bir energiýa transporty bilen däl-de, eýsem "geosyýasy güýç merkezi" hökmünde işleýändigini aýtdy. Sebäbi infrastrukturanyň güýç merkezine öwrülmegi, krizis döwründe berýän strategiki durnuklylygy we taraplara berýän diplomatik täsiri bilen ölçelýär Uruşlardan we geosyýasy dartgynlyklardan soň Europeewropa tarapyndan durmuşa geçirilýän diwersifikasiýa syýasatynyň fonunda Azerbaýjan-Türkiýe liniýasy ygtybarlylygyny subut eden iň durnukly alternatiwalaryň biri hökmünde çykyş edýär. Bu setiriň geljekdäki ösüşini kesgitleýän esasy faktor, adaty energiýa göterijiler bilen çäklenmeýär. Energiýa geçişini çaltlaşdyrýan döwürde bu hyzmatdaşlyk eýýäm täze tapgyra gadam basdy. Hazar sebitiniň täzelenip bilýän energiýa potensialy Garabagda we Gündogar Zangezurda döredilen ýaşyl energiýa zolaklary bilen birleşdirilýär we elektrik we ýaşyl wodorody Europeewropa Türkiýäniň üsti bilen Europeewropa geçirmek meýilnamalary düzülýär. Bu çemeleşme, Azerbaýjan-Türkiýe strategiki hyzmatdaşlygynyň geljege gönükdirilen iň möhüm tapgyryny emele getirýär. Şeýlelikde, adaty energiýa pudagynda emele gelýär elektrik merkezi geljekde ýaşyl energiýa öwrülişigine goşulyp, global energiýa ulgamynyň esasy gatnaşyjylaryndan biri hökmünde öz ornuny saklar 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir