Täze höweslendiriş ulgamynyň ulanylyşyna baha bermek | T24

2025-nji ýylyň maý aýynda neşir edilen Döwlet maýa goýumlary baradaky 9903 belgili karar bilen, 2012-nji ýyldan bäri hereket edýän höweslendiriş ulgamy düýpgöter üýtgeşmeler bilen täzelendi. Karar bir ýyldan gowrak wagt bäri ýerine ýetirildi we bu döwür durmuşa geçirilişine baha bermek üçin iň az tejribe berdi. Bu makalada, 9903 belgili karar we degişli we ikinji kanunlar bilen girizilen düzgünler bilen baglanyşykly ünsümi çeken käbir oňyn we gowulaşma taraplary gözden geçirmäge synanyşdym Höweslendiriş ulgamlarynda goldawyň göwrümi maýa goýlan pudaga baglylykda üýtgeýär. Öňki ulgamda pudaklar ABŞ-97 Klassifikasiýa ulgamyna laýyklykda kesgitlenýärdi. Täze ýagdaýda, NACE kodlary köplenç esas hökmünde kabul edilýär we aýratyn ýagdaýlarda GTIP kodlary esas hökmünde kabul edilýär. Bu üýtgeşiklik gaty peýdaly boldy. Maýa goýumçylary US-97 Klassifikasiýasy bilen tanyş däldi we dogry US-97 koduny kesgitlemekde köplenç ikirjiňlenýärdi Köne we täze goldaw programmalaryny ady bilen düşündirmek we deňeşdirmek üçin wagt gerek bolar we makalanyň mowzugy däl. Degişli ministrlikleriň utgaşdyrylmagy bilen haýsy pudaga goldaw beriljekdigi we häzirki ykdysady gurşawda nä derejede goldaw beriljekdigi barada seljermeler geçirildi we pudagy höweslendirmek ulgamy döredildi. Her pudagy bir wagtyň özünde göwnünden turmak mümkin däl we islendik klassifikasiýa has az goldanýan pudagyň tankytlaryna açyk bolar. Şonuň üçin şu wagt tankyt etmegiň zerurlygyny duýamok. Täzelenmeler ykdysady ösüşler bilen paralel ediler Şeýle-de bolsa, ulgamyň çylşyrymly gurluşy sebäpli ünsden düşürilýän meseleleriň bardygyna ynanýaryn. Mysal: ýahta önümçiligi goşmaça gymmaty we walýuta öndürmek ölçegleri bilen möhüm hasaplandy we bu pudaga aýratyn hukuk berildi. Maýa goýum tapgyrynda ätiýaçlandyryş baýrak goldawy. Achahta önümçiligi Maksatly maýa goýum ulgamynda goldanýar we bu ulgam 1-nji sebitde ätiýaçlandyryş baýrak goldawyny bermeýär. Achahta önümçiliginiň 90% -i 1-nji sebit welaýatlarynda amala aşyrylýar we önümçilik çykdajylaryny azaltmak we bäsdeşlik ukyplylygy taýdan bu pudak üçin möhüm goldaw esasan hereketsiz galýar Täze höweslendiriş ulgamy, maýa goýum höweslendiriş şahadatnamasy berlen (käbir elektrik energiýasy maýa goýumlaryndan başga) her bir maýa goýum sebiti üçin 20-50% salgyt aýyrmagyny üpjün edýär. Köne ulgamda umumy höweslendiriş goldawyny alýan maýadarlar salgyt ýeňilliklerini alyp bilmediler. Salgytlary azaltmak maýadarlar üçin oňyn ösüş elementi bolany üçin oňyn ösüşdir Maýa goýum tapgyrynda salgytlary azaltmak derejesi 100% hökmünde ulanylyp bilner. Täze ulgam maýa goýumlary we amal döwürleriniň arasyndaky tapawudy aradan aýyrdy we salgytlary azaltmak derejesini 60% kesgitledi. Býudjet zerurlyklaryna laýyk gelýän amatly hasap edilip bilner. Mundan başga-da, ýokary salgyt öndürijiligi we arzanladyşlardan we täze maýadarlardan derrew peýdalanmak bilen döredilen inwestor kompaniýalarynyň arasynda bolup biljek bäsdeşlik ýetmezçiligini çäklendirýär Ulgam güýje girenden soň girizilen goşmaça düzgünler bilen, arzanladyş hukugynyň döredilen we ulanylan döwründen başlap 10 ýyl möhletde arzanladyş hukugyny ulanmak hökmany edildi. Ilkinji 4 ýylda ulanyp boljak arzanladyş mümkinçiligi, umumy arzanladyş hukugynyň 50% -i bilen çäklendirilýär. Arzanladyş hukugy 10 ýylyň içinde ulanylmadyk mukdar üçin ýok ediler Bu tejribäniň sebäbi öndürijilikli maýa goýumlarynyň has köp goldawdan peýdalanmagyny üpjün etmek bolsa-da, köp halatlarda adalatsyzlygy döredjekdigi aýdyňdyr. Býudjet düzgüni we býudjet meýilnamalaşdyrylyşynda öňünden aýdylmak ýaly düşündirişler esas hökmünde has real bolardy Ilkinji gezek belli bir maýa goýum ugurlary üçin 25% maşyn goldaw goldaw elementi girizildi. Maýa goýujy maýa goýum tapgyrynda çeşmä mätäç. Maýa goýum çykdajylaryny ep-esli azaldýan goldaw elementidir. Şeýle-de bolsa, indiki maliýe ýylynda hödürlenjek maýa goýum ösüş hasabaty esasynda goldaw tölegleriniň ediljekdigi, goldawyň inflýasiýa sebäpli ýok edilmegine we hakyky goldaw derejesiniň 25% -den aşak düşmegine sebäp bolar. Tölegleriň näçe wagt ediljekdigini we elmydama ýeterlik bölünişigiň boljakdygyny praktika bilen göreris. Maýa goýumçylaryna ilki bilen öz çeşmelerine görä pul akymyny meýilleşdirmegi maslahat berýärin Öňki ulgamda höweslendiriş görnüşine baglylykda ballarda göterim çykdajylary goldaw berilýärdi. Inflýasiýanyň ýokarlanmagy bilen bu goldaw manysyny ýitirdi. Maliýe çykdajylarynyň 50% -ini goldamak, mysal üçin sebite baglylykda 3 bal. Täze ulgam, maliýeleşdiriş çykdajylarynyň paýy hökmünde göterim çykdajylaryny goldaýar. Goldaw 50% maliýeleşdiriş bahasynyň 3 baly üçin däl-de, resminamanyň görnüşine baglylykda 30%, ýagny 15 bal üçin berilýär. bir nokat düzgünleşdirmekdir Täze höweslendiriş ulgamynda maýa goýum höweslendiriş şahadatnamasyny bermek üçin, Maksatlaýyn maýa goýum höweslendiriş ulgamynda goldanyljak maýa goýumlaryndan başga arzalar tagtalar tarapyndan aýratyn baha berilmelidir we tehniki-ykdysady seljermeler görkezilmelidir. Maýa goýumlaryny has ünsli gözden geçirip höweslendirmek düşnükli çemeleşme. Şeýle-de bolsa, resminama ýüz tutmak prosesi gaty kynlaşdy we resminamanyň beriliş möhletini uzaltmak howpy bar Welaýat esasynda kesgitlenen birnäçe pudagy goldaýan goldaw maksatnamasy we pudagy kesgitlemek, maglumat we deslapky amallar Ösüş agentlikleri tarapyndan amala aşyrylýar. Institutionerli institusional mümkinçilikleri we sebitleýin ünsi netijeli ulanmak peýdaly ýaly bolup görünýär Başgaça aýdylanda, programmanyň wagtlaýyn çagyryşa esaslanýandygy we ýüz tutmagyň möhletiniň gysga bolmagy hususy pudagyň maýa goýum karar mehanizmine gabat gelmeýär. Welaýatda haýsy pudagyň goldawynyň beriljekdigini öwrenenden soň, maýa goýujy maýa goýum karary bermeli we 1-2 aýyň içinde ökde maýa goýum taslamasyny hödürlemeli. Bu usulyň käbir hünärli maýa goýumlaryny hasaba almaýandygyny, hatda arzalaryň sany az bolan ýagdaýynda hem maksatnama maksadyna doly laýyk gelmeýän maýa goýumlarynyň deslapky baha berişden geçýändigini gördüm Meniň teklibim, çagyryşlaryň ýylyň dowamynda hemişe açyk bolmalydygy we mundan başga-da, Ösüş Agentliginiň Maýa goýum goldaw bölümleri, welaýatlarynda goldanyljak pudaklaryň milli we halkara mahabatlaryny döretmäge mümkinçilik berilmelidir. Şeýlelik bilen welaýat şertlerine laýyk gelýän ökde maýa goýumlarynyň sany köpeler Şu wagta çenli, täze höweslendiriş ulgamy programmalarynyň umuman oňyn görünýän we gowulaşyp boljakdygyny pikir edýän taraplaryny ortaça çemeleşmäge synanyşdym. Bu mowzuk höweslendiriş amallarynyň iň problemaly ugruna degişlidir. ; Agny; Girdejiler müdirligi uzak wagtdan bäri subsidirlenen maýa goýum harytlarynyň import edilýän we içerki sanawlaryna aýratyn baha berýär. Bu meselede esasy jogapkär bolan we pudaklaýyn tejribä eýe bolan Höweslendiriş we Daşary ýurt Baş müdirligi tarapyndan tassyklanan sanawlarda dürli kemçilikleri tapýar we maýa goýumlary üçin laýyk hasaplanylýan tassyklanan tehnikalaryň we enjamlaryň sanawdan aýrylmagyny talap edýär (maýa goýujy tarapyndan ýene bir töleg tölemek bilen). Enjam HS kodlaryny üýtgetmek üçin düşnüksiz we ähtimal nädogry haýyşlar edýär. Aslynda, bu haýyşlar girdeji administrasiýasy tarapyndan öňki goşulan baha üçin salgyt kepilnamasy satyn alyşlarynda geçirilen synaglarda soralmasa-da, iki ýa-da üç synagdan soň bölekleýin goşmaça haýyşlar hökmünde tabşyrylyp bilner. Öň şol bir gün alyp boljak goşulan baha üçin salgydyň boşadylmagy barada şahadatnama indi birnäçe aý bäri berilmeýär. Bu proses maýadarlar we maýadarlar bilen üpjün edijiler üçin stresli we gaty kyn bolýar Mesele diňe maýadarlar üçin mesele däl. Maliýe tarapynyň gaty berk çemeleşmesi Höweslendiriş ýerine ýetiriş tarapynda-da ýüze çykýar, ikirjiňlenýän ýagdaýlar ýüze çykýar we durmuşa geçirmegiň bitewiligini gazanmak kyn bolýar. Köp ýyl bäri höweslendiriş şahadatnamalarynyň arzalaryny gözden geçirmäge jogapkär we bu ugurdan gowy bilýän gymmatly hünärmen: "Mundan beýläk synag geçirmeli däl, geliň, bütinleý Maliýe ministrligine goýalyň" -diýdi. Aýyplaryňyzyň terjimeçisi bolaýyn: Girdeji dolandyryş tarapynda bu mesele birneme öňe gidýär öýdemok. GTİP kodyndaky köp sanly resminamany gözden geçirmek, çäkli işgärler bilen bir hatarda diňe bir ýüz tutma tapgyryny däl, eýsem gümrük gullugynyň jogapkärçiligi bolan her sanawy täzeden gözden geçirmek hem gaty agyr iş ýüküni döredýär. Wagt we tejribe taýdan birneme mümkin däl mesele Bu meselede goşmaça tankyt etmek aňsat, ýöne makalany uzaltmazlyk üçin ony keserin. Maýa goýuja potensial jenaýatçy hökmünde garalmaly däldigini we höweslendiriş üçin ýeterlik çäklendirmeleriň täze ulgam bilen eýýäm düzgünleşdirilendigini aýdalyň. Salgytdan boşatmak kepilnamasy prosesi, daşary söwdanyň öňüni almaga gönükdirilen we nyrhlary bozmak bilen maýa goýumlaryna zyýan berýän nyrh däl päsgelçilikleriň bahanalaryna meňzeýär. Girdeji dolandyryş gullugy öz domeninde galmaly we goşulan baha üçin salgydyň boşadylmagy baradaky şahadatnamanyň synaglary gutarmaly Höweslendiriş ýerine ýetiriş tarapynda, käbir bölümleriň häzirki iş ýüküni ýeňip geçmekde kynçylyk çekýändigi we baha bermegiň has uzaga çekýändigi belli we umumy mesele. Bu bölümleri goldamak üçin işgärler güýçlener diýip umyt edýäris Beýleki döwlet edaralary we guramalary tarapyndan eýýäm dokumentleşdirilen goşmaça subutnama resminamalary we hatlar býurokratiýany hökmany suratda ýokarlandyrýar. Muňa anyk mysal hökmünde gün energiýasy goýumçylaryndan talap edilýän talaplar birnäçe resminamalary aňladyp biler Gysgaça aýdanymda, täze höweslendiriş ulgamynyň jikme-jik seljermegiň we tagallalaryň netijesinde durmuşa geçirilendigi we köp tejribäniň oňyn we düzedişdigi barada öz pikirimi aýtmak isleýärin. Goşant goşanlara sag bolsun aýdýaryn. Şeýle hem, birnäçe gowulaşdyrmak tekliplerini berdim Şeýle-de bolsa, girdeji administrasiýasy tarapyndan goşulan baha üçin salgydyň boşadylmagy kepilnamasy arkaly "durmuşa geçirmäge gönükdirilen" we köplenç ýalňyş çäreleriň jemgyýetiň ähli gatlaklary üçin kynçylyk döredýändigini we maýa goýumlaryna we ykdysady durmuşa zyýan ýetirýändigini ýene-de bir gezek belläsim gelýär Maýa Özcan, BDO Türkiýäniň maýa goýum höweslendirmeleri üçin hyzmatdaşy Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz