"Aýallar üçin niýetlenen stol" - "tingiwopis näme diýýär"

Bu gezek "tingiwopis näme diýýär" sütüniniň myhmany, ADPU-nyň ýanyndaky Azerbaýjan döwlet pedagogika kollejiniň mugallymy Aýnur Seýflaýewa. Söhbetdeşimiz we tanymal suratkeş Edward Hopperiň "Aýallar üçin niýetlenen stol" eseri barada söhbet etdik Edward Hopper) 20-nji asyr Amerikan sungatynyň iň meşhur realist sungat işgärlerinden biridir. Esasan şäher we gündelik durmuşyň sahnalaryny suratlandyrýan suratlary bilen tanalýar. Adamyň ýalňyzlygy, şäher durmuşynyň asuda we oýlanyşykly atmosferasy, ýagtylygyň we kölegäniň güýçli täsiri Hopperiň işinde aýratyn orun tutýar. Öz eserlerinde adamlaryň içki psihologiki ýagdaýy ýönekeý ýerler - restoran, köçe, öý interýerleri we myhmanhana otaglary arkaly örän täsirli beýan edilýär. Suratkeşiň eseri real stile esaslanandygyna garamazdan, eserlerine kompozisiýa gurluşy we yşyklandyryş arkaly çuňňur emosional many berip bilýär. Häzirki wagtda Hopperiň eserleri dünýäniň köp meşhur muzeýlerinde saklanýar we häzirki zaman sungatynyň möhüm nusgalary hasaplanýar Hopperiň döredijiliginiň aýratynlyklary eserde nädip görkezilýär? Nýu-Yorkork şäherinde ýerleşýän adaty restoran şekillendirilýär: penjiräniň ekrany dürli tagamlardan doly we içinde ofisiant, kassa ýygymynda işleýän aýal we ýuwaş-ýuwaş oturan jübüt bar. Bu gysgaça düşündirişe esaslanyp, beýle sahnany kimiň suratlandyryp biljekdigini çaklamak kyn däl - bu eseriň awtory, elbetde, Edward Hopper bolup biler Hakykatdanam, bu surata üns bilen seretsek, onuň ähli aýratynlyklarynyň Hopperiň işine mahsusdygyny görýäris. Eseriň umumy atmosferasynda aýlanýan gynanç we ýalňyzlyk duýgusy, adamlaryň ýüzündäki ýadawlyk we oýlanyşykly sözler, şeýle hem şekillendirilen giňişligiň asuda we birneme sowuk gurşawy hudo .nigiň stilini aýdyň görkezýär. Edward Hopper 1930-njy ýylda Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň taryhynda agyr sosial-ykdysady çökgünlik hasaplanýan Uly Depressiýa döwründe "Aýallar üçin stol" döretdi. Şonuň üçin bu surat diňe Hopperiň şahsy we tanalýan çeperçilik stiliniň görkezijisi bolman, eýsem şol döwrüň ruhuny we jemgyýetçilik atmosferasyny görkezýän sungatyň möhüm nusgasydyr. Stoluň öň tarapynda, ofisiantyň ekranda görkezilen açyk reňkli tagamlary oňat taýýarlamak üçin öňe eglenini görýäris. Bu aralykda, yzky fonda, jübüt agaçdan ýasalan we ýagtylandyrylan restoranyň içindäki stolda arkaýyn oturýarlar. Kassada duran aýal öz işini üns bilen ýerine ýetirýär we kassada saklanýan hasaplar bilen meşgullanýar. Sahnadaky ähli sanlar gündelik işlerinde we şahsy pikirlerinde ýitirilen ýaly. Hatda bile nahar iýýän är-aýal hem agzybirlik ýa-da şatlyk duýmaýar; olaryň asuda we sowuk häsiýeti işiň umumy ýalňyzlyk we içki boşluk atmosferasyny güýçlendirýär. Bu eserde tomaşaçy Nýu-Yorkork şäherindäki adaty restoranyň öň aýnasynyň öňünde duran ýaly şekillendirilýär Eseriň düzümi nähili? Suratkeş kompozisiýany nukdaýnazardan göni köçeden restorana çenli tertipleşdirdi. Tomaşaçynyň nazary ilki penjirede ýerleşdirilen menýu kartalaryndan we açyk, açyk reňklerde şekillendirilen gap-gaçlardan geçýär. Bu displeýiň öňünde ofisiant öňe egilip, nahary tertipli taýýarlaýar. Soňra görnüş, ýalpyldawuk agaç paneller, kafel pollar we diwar aýnalary bilen bezelen restoranyň içki bölegine has çuňňur dowam edýär. Içinde erkek kişiniň we aýalyň saçak başynda nahar iýip duranyny görmek bolýar, kassa kitabynyň aňyrsynda duran aýal bolsa, hasabyny ýöredip, öz işini üns bilen ýerine ýetirýär Suratkeş studiýada işleýärkä bu uly göwrümli suraty döretdi. Ol eseri göni restoranda çekmedi, tersine, golaýdaky restoranlarda eden eskizlerine we synlaryna esaslanyp studiýada kompozisiýa döretdi. Şeýle-de bolsa, sahna gaty real we gündelik durmuşyň bir bölümi hökmünde görkezilýär. Restoranyň ýagty yşyklandyrylmagy we ýyly, käte hatda gödek we täsirli reňkleriň ulanylmagy ilkinji seredişde janly we hereketli gurşawyň täsirini döredýän hem bolsa, eseriň umumy atmosferasy hakykatdanam şadyýan we dabaraly däl Stolda oturan iki adam biri-biri bilen arkaýyn gürleşýärler, ýöne aragatnaşyklary hem duýgudaş däl ýaly Kassada işleýän aýal we displeýi düzýän ofisiant olaryň pikirlerine we gündelik işlerine doly siňen ýaly. Bu sanlaryň ýüz keşbi we özüni alyp barşy olaryňky içki ýadawlygyňyzy we ýalňyz pikiriňizi duýdurýar. Bu sahna arkaly suratkeş, uly şäherde ýaşaýan adamlaryň köplenç ýüzbe-ýüz bolýan ýalňyzlyk, gündelik durmuşyň ýeke-täkligi we iç ýadawlygy duýgularyny gytaklaýyn beýan edýär. Bu tema Edward Hopperiň işiniň esasy aýratynlyklaryndan biridir we eserleriniň köpüsi şäher durmuşynyň bu psihologiki tarapyny aýratyn üns bilen görkezýär Hopper, adatça, eserlerine belli bir taryhy ýa-da syýasy many bermekden gaça durýan suratkeş bolsa-da, bu surat döwrüň käbir sosial üýtgeşmelerini görkezýär. Eserde aýallaryň jemgyýetde täze rol alandyklaryny görmek bolýar. Mysal üçin, kassir we ofisiant ikisi hem öýüň daşynda işleýän aýallardyr we bu hakykat aýallaryň 20-nji asyryň başynda jemgyýetçilik durmuşynda has işjeň rol oýnap başlandygyny görkezýär. Şol döwrüň jemgyýetçilik üýtgemeleriniň wizual beýany hökmünde kabul edilip bilner Näme üçin hudo? Nik esere bu at dakdy? "Aýallar üçin bölünip berlen stol" jümlesi, şol döwürde ýüze çykan täze jemgyýetçilik däbine-de degişlidir. Restoranlarda we kafelerde aýal müşderileri özüne çekmek üçin ýörite "aýallar üçin stollar" mahabatlandyrylyp başlandy. Emma geçmişde restoranlarda ýa-da barlarda ýeke özi görünýän aýallar köplenç ahlaksyz işler bilen meşgullanýardylar. Emma täze döwürde aýallar restorana ýeke ýa-da beýleki aýallar bilen erkin nahar iýip bilerler we jemgyýet tarapyndan hormat goýulýardy. Şu nukdaýnazardan seredilende, iş aýallaryň jemgyýetçilik azatlygynyň ýokarlanmagyny gytaklaýyn görkezýär Bu döwürde Amerikalylaryň köpüsi maliýe kynçylyklary sebäpli restoranlarda nahar iýmäge-de mümkinçilik tapmady. Hopper tarapyndan beýan edilen bu ýönekeý we manysyz restoran sahnasy, şol döwrüň sosial we ykdysady hakykatyny ýada salýan möhüm jikme-jiklik hökmünde kabul edilip bilner. Şol sebäpli eser diňe bir gündelik şäher durmuşynyň sahnasy bolman, eýsem belli bir taryhy döwrüň sosial we psihologiki ýagdaýlaryny görkezýän gymmatly çeper resminama Reňk ergini näme? Edward Hopperiň “Aýallar üçin bölünip berlen stol” eserinde reňk çözgüdi kompozisiýany aňlatmagyň esasy serişdelerinden biri bolup, eseriň emosional atmosferasynyň emele gelmeginde möhüm rol oýnaýar. Suratkeş bu suratda ýyly we açyk reňk äheňlerini ulansa-da, sazlaşygynyň netijesinde ýüze çykýan umumy täsir asuda, birneme gynandyryjy we oýlanyşykly atmosfera döredýär. Reňkler kompozisiýanyň öň tarapynda has açyk we has göze ilýär. Miwe we dürli iýmitleri şekillendirmekde ulanylýan sary, mämişi, gyzyl we ýaşyl reňkler vitrinany wizual görkezýär we tomaşaçylaryň ünsüni ilki bu bölüme gönükdirýär. Bu reňkleriň joşgunlylygy restoranyň gündelik durmuşyny we şäher gurşawynyň dinamikasyny görkezýän hem bolsa, bezeg täsirini döredýär we kompozisiýanyň görüş ritmini güýçlendirýär. Arka tarapda restoranyň içerki reňk palitrasy has asuda we deňagramlydyr. Diwarlaryň we mebelleriň beýanynda ulanylýan goňur, goýy gyzyl we ýyly sary reňkler içki çuňlugy we agramy berýär. Jaýlanan agaç paneller we ýumşak yşyklandyryş arkaly döredilen ýyly reňk sazlaşygy giňişligi has ýakyn we ýapyk atmosfera gurşap alýar. Bu reňkler, şeýle hem, şekilleriň ýerleşýän gurşawyny wizual taýdan durnuklaşdyrýar we kompozisiýanyň umumy deňagramlylygyny üpjün edýär. Eserde ýagtylygyň we reňkiň gatnaşygy hem aýratyn ähmiýete eýe. Hopper reňkleriň intensiwligini we kontrastyny ​​ýokarlandyrmak üçin ýagtylygyň täsirini ulanýar. Restoranyň içindäki elektrik çyralary sahnany ýagtylandyrýar we sanlaryň çyzgylaryny has aýdyňlaşdyrýar. Şol bir wagtyň özünde, ýagtylyk çeşmeleriniň döreden sary reňkleri ýeri ýyly görkezýär, ýöne bu ýylylyk doly duýgy rahatlygyny döretmeýär, tersine, sahnanyň asuda we birneme ýalňyz atmosferasyny hasam nygtaýar. Suratkeşiň ulanýan reňk gapma-garşylyklary kompozisiýanyň dürli meýilnamalaryny tapawutlandyrmaga hem kömek edýär. Öňdäki açyk we açyk reňkler tomaşaçylary dükanyň öňüne getirýär, garaňky we asuda reňkler bilen bezelen fon ýuwaş-ýuwaşdan nazary restoranyň içki bölegine gönükdirýär. Bu usul kompozisiýada çuňluk duýgusyny döredýär we görüş akymyny güýçlendirýär Umuman aýdanyňda, eserdäki reňk çözgüdi diňe bir bezeg maksady bilen çäklenmän, eseriň ideýasyny we emosional mazmunyny beýan etmek üçinem hyzmat edýär. Hopper ýyly we açyk reňkleri ulansa-da, olaryň sazlaşygy üsti bilen şäher durmuşynyň asudalygyny, adam gatnaşyklaryndaky aralygy we gündelik durmuşyň ýeke-täkligini gizlin beýan edip bildi. Şonuň üçin "Aýallar üçin niýetlenen stol" eserinde reňkler diňe bir estetiki element bolman, eýsem eseriň psihologiki atmosferasyny emele getirýän esasy çeper gurallaryň biri hökmünde çykyş edýär Siziň pikiriňizçe bu surat bize näme diýýär? Aýal-gyzlar üçin tablisa seredeniňde ilki bilen kellä gelýän zatlaryň biri, onuň asuda, ýöne çuňňur emosional atmosferasydyr. Meniň pikirimçe, bu suratda gündelik durmuşyň ýönekeý bir sahnasy şekillendirilse-de, onuň aňyrsynda gaty güýçli psihologiki we jemgyýetçilik manysy gizlenýär. Adaty restoran sahnasyny saýlap, hudo .nik şäher durmuşynyň göze görünmeýän taraplaryny - adamlaryň içki ýalňyzlygyny, ýadawlygyny we agyr ýagdaýyny gizlin görkezmegi başardy. Esere ýakyndan göz aýlasaň, bu ýerde şekillendirilen gahrymanlaryň bir ýerde bolandygyna garamazdan biri-birinden uzakdygyny duýup bilersiňiz. Olaryň hersi öz pikirlerinde we gündelik aladalarynda. Bu ýagdaý maňa uly şäherlerde ýaşaýan adamlaryň durmuşyny ýada salýar. Adamlar yzygiderli adamlar bilen gurşalan hem bolsa, köplenç içki ýalňyzlygy başdan geçirýärler. Suratkeş bu psihologiki ýagdaýy gaty ýönekeý, ýöne täsirli çeperçilik serişdeleri bilen beýan etdi. Meniň pikirimçe, eseriň gyzykly taraplaryndan biri, onuň real we şol bir wagtyň özünde simwoliki bolmagydyr. Restoranyň penjiresindäki naharlaryň açyk reňkli şekillendirilmegi ilkinji seredişde janly we işjeň gurşaw duýgusyny döredýän hem bolsa, gahrymanlaryň asuda we oýlanyşykly ýagdaýy bu janlylygy birneme garaňkylaşdyrýar. Bu gapma-garşylyk eseriň emosional täsirini güýçlendirýär we tomaşaçyny has çuňňur pikirlenmäge mejbur edýär. Anotherene-de bir bellemeli zat, eseriň sosial manysy bar. Aýal-gyzlaryň kassa ýygymynda we ofisiant bolup işlemegi, şol döwürde jemgyýetde bolup geçen üýtgeşmeleri görkezýär. Meniň pikirimçe, bu jikme-jiklik diňe bir restoran sahnasy bolman, eýsem 20-nji asyryň başynda aýallaryň jemgyýetçilik durmuşynda gazanan täze pozisiýalarynyň çeper beýanydyr