Siziň halkyňyzda Ylham Alyýew ýaly paýhasly lider bar - gürji journalisturnalisti bilen Söhbetdeşlik
Modern.az web sahypasy daşary ýurtly journalistsurnalistler bilen söhbetdeşlikleriň birnäçesini dowam etdirýär. Bu söhbetdeşliklerde şol journalistsurnalistleriň azerbaýjan we azerbaýjanlylar baradaky düşünjelerini öwrenmäge, iki ýurduň arasyndaky umumy aýratynlyklary öwrenmäge we beýleki meseleler

Modern.az web sahypasy daşary ýurtly journalistsurnalistler bilen söhbetdeşlikleriň birnäçesini dowam etdirýär. Bu söhbetdeşliklerde şol journalistsurnalistleriň azerbaýjan we azerbaýjanlylar baradaky düşünjelerini öwrenmäge, iki ýurduň arasyndaky umumy aýratynlyklary öwrenmäge we beýleki meseleler boýunça pikir alyşmaga synanyşýarys Indiki söhbetdeşimiz goňşy Gürjüstandan journalisturnalist Vaso Kopanadze. Şeýle hem, "Jorjiýada daşary ýurt biznesi" magazineurnalynyň syýasy teswirçisi, synçysy Vaso Kopanadze bilen söhbetdeşligi hödürleýäris: Gürjüstanda ismurnalistikanyň häzirki ýagdaýyna nähili baha berýärsiňiz? Gürjüstanda ismurnalistikanyň häzirki ýagdaýyna oňyn baha berip bolar. Sebäbi, journalistsurnalistler, hökümeti goldaýandyklaryny ýa-da goldamaýandyklaryny, işlerini alyp barmakda çynlakaý kynçylyklara duçar bolmaýarlar. Şu nukdaýnazardan seredilende, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň plýuralizmi Gürjüstanda doly bar Soňky ýyllarda ýurduňyzyň metbugat gurşawynda nähili uly üýtgeşmeler bolup geçdi? Gürjüstanyň metbugat gurşawynyň üýtgemegi, köplenç jemgyýetde we döwlet durmuşynda bolup geçýän zatlar bilen baglanyşykly. Şeýlelik bilen, ýurtda we jemgyýetde syýasy polýarlaşma gaty ýokary we bu metbugat gurşawyna gönüden-göni täsir edýär. Bir tarapdan hökümeti we dolandyryjy syýasy güýji goldaýan metbugat guramalary bar, beýleki tarapdan häzirki syýasy ugry ýiti tankytlaýan metbugat bar. Bu ýagdaý metbugat wekilleriniň birinji we ikinji toparynyň işinde öz beýanyny tapdy Gürjüstanda metbugat azatlygy bilen baglanyşykly ýagdaýy nähili häsiýetlendirip bilersiňiz? Gürjüstanda metbugat azatlygy bilen baglanyşykly ýagdaýy kanagatlanarly hasaplamak bolar. Mediýa azatlygyna çynlakaý howp abanmaýar we her köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işjeňligini isleýän ugrunda ösdürmäge mümkinçiligi bar. Bu nukdaýnazardan häzirki wagtda çynlakaý problema ýok we geljekde hiç zat bolmaz diýip umyt edilýär Gürjüstanda köpçülikleýin habar beriş serişdeleri syýasy täsirde ýa-da özbaşdak hereket edip bilýärmi? Köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň syýasy täsir astyndadygy ýa-da ýokdugy, esasan, öz islegine bagly. Käbir habar beriş serişdeleri syýasata täsir etmegi saýlaýarlar, beýlekiler hökümet bilen oppozisiýanyň arasynda deňagramlylygy saklamaga synanyşyp, özbaşdak hereket edýärler. Şol sebäpli islendik metbugatyň syýasy täsirde bolmagy köplenç öz pozisiýasy we saýlamagydyr Sosial ulgamlar we sanly metbugat ýurduňyzdaky ismurnalistika nähili täsir etdi? Sosial ulgamlaryň we sanly metbugatyň ösüşi Gürjüstanda ismurnalistika çynlakaý täsir etdi. Häzirki wagtda sosial ulgamlarda blog açýan islendik adam özüni journalisturnalist diýip biler. Bir tarapdan, bu ýagdaý oňyn, sebäbi her kim öz pikirini aýtmaga mümkinçilik alýar. Başga bir tarapdan, "özüni journalistsurnalist" diýip yglan eden adamlaryň işiniň hili, hünär taýýarlygy we pikirleniş derejesi köplenç islenýän derejede däl Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri döwletiň bähbidi bilen hakykatyň arasynda birini saýlamaly bolsa, haýsyny ileri tutmaly? Elbetde, ideal ýagdaý döwletiň bähbitleri bilen hakykatyň gabat gelýän ýeri, demokratik, ösen jemgyýetde şeýle bolmaly. Aöne saýlamaly bolýan halatynda döwlet bähbitleri agdyklyk etmeli. Hakykaty käbir ýagdaýlarda dürli görnüşde düşündirip bolýandygy sebäpli, şeýle ýagdaýlarda metbugat wekilleri döwletiň bähbitlerini işleriniň esasy hökmünde kabul etmeli; Gürjüstanda journalistsurnalistleriň ortaça aýlygy we iş şertleri barada näme aýdyp bilersiňiz? Gürjüstanda journalistsurnalistleriň ortaça aýlygy barada takyk statistika ýok we aýlyk haklary dürli-dürli bolýar. Mysal üçin, metbugatda işleýän journalistsurnalistlere telewideniýede we radioda işleýänlerden ep-esli az aýlyk berilýär. Esasanam teleýaýlymlarda aýlyklary has ýokary. Çap metbugatynda işleýän journalistsurnalistleriň aýlygy takmynan 500 GEL ýa-da ondanam köp, bu gaty pes hasaplanýar. Köpçülikleýin habar beriş guramalarynyň umumy derejesiniň we çap edilýän neşirleriň ýaýramagynyň ýokarlanmagy islenýär we netijede journalistsurnalistleriň aýlygy azyndan 2-3 esse ýokarlanýar Energetika we transport taslamalary Azerbaýjany we Gürjüstany nädip ýakynlaşdyrýar? Ykdysady taslamalary durmuşa geçirmek, nebit turbalarynyň we gaz turbageçirijileriniň işlemegi bilen baglanyşykly meseleler, esasanam Gürjüstanyň köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde biziň ýurtlarymyzy, soňra beýleki dünýä sebitlerini birleşdirýän energiýa taslamalarynyň ähmiýeti Syýasy gatnaşyklaryň ýeterlik derejede güýçli bolmagy, iki ýurduň ýolbaşçylarynyň dünýä syýasaty baradaky pikirleri barha artýar has ýakynlaşmak, şeýle hem döwlet baştutanlarynyň birek-biregiň territorial bitewiligi üçin goldawy Gürjüstanyň metbugatynda giňden we yzygiderli beýan edilýär Elbetde, energiýa we transport taslamalary Azerbaýjany we Gürjüstany has ýakynlaşdyrýar. Bu taslamalaryň ähmiýeti, esasanam Eastakyn Gündogardaky krizis we Ermenistan üçin meýilleşdirilýän taslamalaryň uzak wagtlap ähmiýetini ýitirendigi sebäpli barha artýar Şol taslamalar indi doly işleýär we has uly mümkinçiliklere eýe. Bu, Gürjüstanyň we Azerbaýjanyň ykdysadyýetine gaty oňyn täsir edýär Azerbaýjanyň haýsydyr bir sebitinde bolduňyzmy? Hawa, Azerbaýjanda birnäçe gezek boldum. Geçen prezident saýlawlarynda halkara synçy hökmünde gatnaşdym. Şol saýlawlar demokratik şertlerde geçirildi we jenap Ylham Alyýew mynasyp ýeňiş gazandy Iň soňky gezek geçen ýyl oktýabr aýynda Azerbaýjan-Jorjiýa metbugat forumynyň çäginde boldum. Iki ýurduň köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleriniň gatnaşmagynda örän möhüm media forumy boldy Şu wagta çenli diňe Azerbaýjanda Bakuwda boldum Azerbaýjan hakda iň ýatdan çykmajak täsirleriňiz haýsylar? Täsirler barada aýdylanda bolsa, saýlaw wagtynda ýa-da dürli formatdaky ýygnaklaryň çäginde gürleşen adamlarymyz ýatda galdy. Azerbaýjanlylar gürji bilen häsiýet taýdan meňzeş - açyk ýürekli, dostlukly adamlar we olaryň her biri Gürjüstan hakda çyn ýürekden we mähir bilen gürleýär Şol bir wagtyň özünde, her bir azerbaýjan öz ýurdunyň watançysydyr we hut şu duýgular we pikirleniş usuly bizi biri-birimize ýakynlaşdyrýar. Halklarymyzyň wekilleriniň arasynda birek-birege hormat goýulsa, has ýakyn halk bolarys Azerbaýjanly kärdeşlerimiz - journalistsurnalistler we syýasat alymlary bilen geçiren manyly gepleşiklerimiz hem örän öndümli we peýdaly. Azerbaýjan medeniýeti adamlary her gezek oňyn ýagdaýda geň galdyrýar. Sebäbi Azerbaýjan uly we baý medeniýete eýe ýurt we medeniýet pudagymyzdaky gatnaşyklarymyzyň ösmegi üçin uly mümkinçilik bar Garabagdaky dikeldiş we gurluşyk işleri barada näme aýdyp bilersiňiz? Garabagda uly göwrümli rekonstruksiýa we gurluşyk işleriniň alnyp barylýandygyny bilýäris. Azerbaýjanyň häzirki ýolbaşçylygynyň bu sebiti dikeltmek meselesine şeýle duýgurlyk we uly üns bilen garamak bolar Bu hakykatdanam Azerbaýjanyň geljekki ösüşi nukdaýnazaryndan gaty uly we möhüm iş Şeýle hem, Gürjüstandaky azerbaýjan jemgyýeti barada gürleşmegiňizi isleýäris Gürjüstanyň Azerbaýjana bolan garaýşy diýseň gowy, dostlukly we oňyn. Munuň sebäbi, biziň ýurtlarymyzyň strategiki hyzmatdaşlygy birleşdirmegi we iki döwletiň ýolbaşçylary bu gatnaşyklary ösdürmek we berkitmek üçin köp işler edýär Şunuň bilen baglylykda, ýakynda Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň uly delegasiýa bilen Tbilisä eden sapary gatnaşyklaryň ösmegine möhüm goşant goşdy. Gürjüstanyň ýolbaşçylary bilen duşuşyklar geçirdi we biziň ýurtlarymyzy birleşdirýän köp sanly ykdysady taslama ara alnyp maslahatlaşyldy Bularyň hemmesi, ýurtlarymyzyň ýolbaşçylary bilen halklarynyň arasynda hakyky dostlugyň bardygyny görkezýär we bu dostlugyň uly ähmiýeti bar. Azerbaýjan-Jorjiýa gatnaşyklarynyň Günorta Kawkaz sebiti üçin diýseň möhümdigini inkär edip bolmajak hakykat Gürjüstanda ýaşaýan azerbaýjanlylar haýsy ugurlarda işleýärler? Gürjüstandaky azerbaýjan jemgyýeti, şeýle hem Azerbaýjandaky gürji jemgyýeti degişlilikde Gürjüstanyň we Azerbaýjanyň durmuşynda möhüm rol oýnaýar. Gürjüstanda ýaşaýan azerbaýjanlylar ýurduň raýatlary we meniň pikirimçe, her kimde bar bolan hukuklardan peýdalanýarlar Azerbaýjanlylaryň esasan haýsy ugurlarda işleýändigi barada aýdylanda bolsa, olar dürli ugurlarda - söwda, medeniýet we beýleki ugurlarda işleýärler. Tbiliside gaty gowy Azerbaýjan medeni merkezi işleýär Olaryň isleýän ugrunda işlemek we ösmek üçin ähli mümkinçilikleriniň bardygyna ynanýaryn. Bu düýbünden tebigy zat, sebäbi ýurduň raýaty haýsy millete degişlidigine garamazdan öz işini we işini erkin saýlap biler Gürjüstanyň syýasy dolandyryş ulgamynda azerbaýjanlylaryň az bolmagynyň sebäbi näme? Dogrusyny aýtsam, Gürjüstanyň polisiýa dolandyryş ulgamynda azerbaýjanlylaryň sanynyň az bolmagynyň anyk sebäbini aýdyp biljek däl. Şeýle-de bolsa Mejlisde azerbaýjan deputatlary, gürji we azerbaýjan dilinde gürleýän we dürli gürji teleýaýlymlarynda işleýän journalistsurnalistler bar Suchhtimal, şeýle mesele bar bolsa, gürji azerbaýjanlylaryň arasynda gürji, döwlet dili bolan bilim derejesiniň henizem islenýän derejede däldigi bilen baglanyşyklydyr. Belki-de, bu faktor Gürjüstanyň syýasy dolandyryş ulgamynda azerbaýjanlylaryň sanynyň has görnükli derejede wekilçilik edilmegine päsgelçilik döredýär Azerbaýjan medeniýetiniň haýsy taraplary sizi has haýran galdyrdy? Azerbaýjanyň taryhy, edebiýaty, gündogar pikirleniş usuly, özüni alyp barşy we adamlar bilen aragatnaşyk medeniýeti adamlary hemişe geň galdyrýar. Azerbaýjanlylar bilen aragatnaşyk saklandan soň, goňşularymyzyň hakykatdanam beýik we gadymy medeniýeti göterijidigi barada düşünje bolýar Gürjüstanlylaryň hem gadymy we baý medeniýetimiziň bolmagy, Azerbaýjan-Gürjüstanyň medeniýet pudagynda dostlugyň ösmegi üçin gaty berk we amatly binýady döredýär Jorjiýa halky bilen Azerbaýjanyň arasynda meňzeşlik görýärsiňizmi? Halklarymyzyň arasyndaky meňzeşlikler barada aýdylanda bolsa, olar ýurdy söýmek, watançylyk, gatnaşyklardaky ýönekeýlik we yhlas, şeýle hem bizi birleşdirýän adalat duýgusydyr. Biz diňe bir öz ýurtlarymyzy söýmek bilen çäklenmän, goňşy ýurtlarymyza-da hormat goýýarys. Azerbaýjanlylar we gürjüler sebitimizde uzak möhletli parahatçylygyň ýola goýulmagyny, Günorta Kawkazyň howpsuzlygyny we gülläp ösmegini goldaýarlar Bular biziň umumy gymmatlyklarymyzdyr we meniň pikirimçe, ýurtlarymyzyň ýolbaşçylary kem-kemden bu ugurdan hereket ederler we sebitimizde uzak möhletli parahatçylygy we abadançylygy gazanarlar. Häzirki wagtda dünýä syýasatynda we dünýä ykdysadyýetinde düýpli kynçylyklar bar Gürjüstan aşhanasynyň iň meşhur tagamlary haýsylar we adamlar gündelik durmuşda iň gowy görýän zatlaryny? Khinkali, khapuri, chakhokbili, kababi we başga-da köp sanly tagam, mysal üçin akuşerçilik ýaly gomi, gürji ýaşaýjylarynyň we ýurdumyzyň myhmanlarynyň arasynda iň meşhur tagamlaryň hataryna girýär, bu hiç kim üçin syr däl. Gündelik durmuşymyzda, biz we myhmanlarymyz bu tagamlary has gowy görýäris Elbetde, olaryň aýdyşy ýaly tagamlary başga, Gürjüstanda synap görmek üçin başga-da köp tagamly tagamlar bar. Mysal üçin, noýba bilen ýasalan ajaýyp tagamlarymyz bar. Peýniriň ýerine noýba bilen ýasalan "Lobiani" diýilýän khapuri görnüşi, Gürjüstanda-da meşhur Bagtymyza, gürji aşhanasy baý we dürli-dürli. Azerbaýjanlylaryň köpüsiniň, şol sanda dostlarymyň, gürji restoranlaryna we ýakymly nahar berilýän beýleki ýerlere gitmekden hoşaldygyny bilýärin Gürjüstanlylara mahsus bolan gyzykly sosial we medeni däpler haýsylar? Jemgyýet we medeni däpler jemgyýetimizde agdyklyk edýän taryhy we ahlak gymmatlyklaryna esaslanýar. Bular maşgala gymmatlyklary. Maşgala institutyna we däp-dessurlaryna uly hormat goýýarys Günbatardaky käbir "hyzmatdaşlarymyzyň" wagtal-wagtal bize ornaşdyrmaga synanyşýan gymmatlyklary bize keseki hasaplanýar we jemgyýetimiz tarapyndan doly kabul edilmeýär. Mysal üçin, adamlaryň çagalykdan jynsyny saýlap biljekdigi, käbir günbatar ýurtlarynda bir jynsly nikalaryň kadaly hasaplanýandygy we geý paradlarynyň adaty ýagdaýda kabul edilmegi Gürjüstan üçin oňyn çemeleşme däl. Meniň pikirimçe, Azerbaýjanda ýaşaýanlar bu meseleler bilen aňsat düşünip bilmeýärler Maşgala, medeniýet we beýleki adaty gymmatlyklar, gürji we azerbaýjan jemgyýetleri üçin örän möhümdir we bizi birleşdirýän esasy faktorlardan biridir Gürjüstan jemgyýeti ýurduň Europeanewropa Bileleşigine goşulyşmagyny nähili garşylaýar? Gürjüstan jemgyýeti Europeanewropa Bileleşigine integrasiýa ideýasyny goldaýar. Şeýle-de bolsa, soňky ýyllarda, esasanam soňky iki-üç ýylda bu mesele gürji jemgyýetinde çynlakaý ara alnyp maslahatlaşylýan mowzuga öwrüldi. Sebäbi Europeanewropa Bileleşiginiň işgärleriniň Gürjüstanyň ýolbaşçylygyna bolan garaýşy, şeýle hem ýurduň özygtyýarlylygyny berkitmek ugrunda alyp barýan syýasaty adalatly we ak ýürekli hasaplanmaýar Şonuň üçin Gürjüstanyň Europeanewropa Bileleşiginiň doly agzasy bolmak islegi bilen baglanyşykly belli bir sowuklama bolýar. Europeanewropa Bileleşiginde bolup geçýän wakalara gaty ünsli çemeleşýäris. Häzirki Gürjüstanyň ýolbaşçylygy 2030-njy ýyla çenli ýurduň Europeanewropa Bileleşigine agza bolmagyny maksat edinýän hem bolsa, köp zat theewropa Bileleşiginiň ýakyn üç-dört ýylda nädip goşuljakdygyna baglydyr. özüni alyp barşyna we Gürjüstan-Europeanewropa Bileleşiginiň gatnaşyklarynyň nähili emele geljekdigine bagly bolar Häzirki ýagdaýda, Gürjüstanyň Europeanewropa Bileleşigine agzalygyny goldaýanlaryň sanynyň kem-kemden azalýandygyny aýdyp bileris Günorta Kawkazda durnuklylyk we hyzmatdaşlyk üçin iň möhüm faktorlar näme? Günorta Kawkazda durnuklylyk üçin iň möhüm faktorlaryň biri, ilkinji nobatda, Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky gatnaşyklaryň kadalaşmagy we mundan beýläk-de gowulaşmagydyr. Biziň hemmämiz Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda parahatçylyk we hyzmatdaşlyk şertnamasynyň baglaşylmagyna garaşýarys Mundan başga-da, Gürjüstan bilen Russiýanyň arasyndaky gatnaşyklaryň gowulaşmagy, Gürjüstanyň territorial bitewiliginiň kem-kemden dikeldilmegi, sebitiň ýurtlary - Gürjüstan, Azerbaýjan we Ermenistan bilen ykdysady hyzmatdaşlygyň güýçlendirilmegi hem möhüm ähmiýete eýe Azerbaýjanly okyjylara we journalistsurnalistlere haýsy habar bermek isleýärsiňiz? Azerbaýjan okyjylaryna iň gowy arzuwlarymy ýetirmek isleýärin. Sebäbi olar dostlukly adamlaryň wekilleri. Bu halkda Ylham Alyýew ýaly akylly we paýhasly lider bar. Ol köptaraply we oýlanyşykly daşary syýasaty alyp barýar, şeýle hem ýurduň içinde bolup geçýän prosesleri üstünlikli dolandyrýar Özbaşdak döwlet gurmagyň ýolunda ýüze çykýan kynçylyklara garamazdan, her bir ýurduň wagtal-wagtal ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklaryny ýeňip geçmegi başarýar. Azerbaýjanyň döwletliligi güýçlendirmek we mundan beýläkki ösüş nukdaýnazaryndan ajaýyp geljegine ynanýaryn Şeýle hem, azerbaýjanly journalisturnalist kärdeşlerimize tüýs ýürekden gutlaýaryn. Her ýyl 3-nji maýda bellenilýän Bütindünýä metbugat azatlygy güni bilen gutlaýaryn we döredijilik we hünär işlerinde täze üstünlikler, şahsy we jemgyýetçilik durmuşynda bagt arzuw edýärin Şol bir wagtyň özünde, olara we Azerbaýjanyň ähli halkyna birek-biregiň gazananlaryna begenmegimiz üçin ýurdy mundan beýläk-de ösdürmegini arzuw edýärin


