Aýal-gyzlar täzeden gurmak, parahatçylygy gurmak we jemgyýetçilik durnuklylygynyň ýolbaşçylary hökmünde çykyş edýärler - Sewinj Fataliýewa

BAKU, Azerbaýjan, 22-nji maý. Aýal-gyzlar konfliktden soňky dikeldiş, esasy parahatçylyk dörediji we uzak möhletli jemgyýetçilik durnuklylygynyň esasy liderleri hökmünde işleýärler, bu metropoliteniň we sebitiň dikeldilmeginiň esasy fiziki infrastruktura bilen gutaryp bilmejekdigini Azerbaýjanyň Milli Mejlisiniň agzasy Sewinj Fataliýewa aýtdy Ol bu sözleri Bakuwda Bütindünýä şäher forumynyň (WUF13) 13-nji sessiýasynyň çäginde geçirilen "Umydy täzeden gurýan aýallar: Jedellerden soňky sebitlerde ýaşaýyş jaýy, ýaşaýyş jaýy we durnukly jemgyýetler" atly ýokary derejeli maslahatda aýtdy Onuň sözlerine görä, ýaragly çaknyşyklardan we gumanitar krizislerden soň ýüze çykýan sebitlerde häzirki zaman gurluş taýdan dikeldiş ýollary we ýaşaýyş jaýlaryny gurmakdan has uzakda bolmaly Fataliýewa "Çaknyşykdan soňky hakyky dikeldiş merkezleri, ilkinji nobatda adaty gündelik durmuşy, birek-birege ynamy, çuňňur fiziki howpsuzlygy we köpçülikleýin umydy dikeltmäge gönükdirilendir. Köplenç bu möhüm prosesi işjeňleşdiren aýallardyr" -diýdi Deputat, konfliktden soňky jemgyýetlerde aýallaryň ägirt uly gurluş jogapkärçiligini öz üstüne alýandyklaryny, maşgala goragyny dolandyrýandygyny, çagalary we garry raýatlary goraýandygyny, aşa agyr şertlerde esasy bilim we medeni gatnaşyklary gorap saklajakdygyny aýtdy "Resmi döwlet edaralary henizem gaýtadan dikeldiş döwrüni başdan geçirýärkä, aýallar eýýäm jemgyýetleri ädimme-ädim, maşgala maşgalalaryny janlandyrýarlar. Şol sebäpli aýallar hiç haçan diňe konfliktiň passiw pidalary ýa-da diňe ynsanperwer kömegini alanlar hökmünde klassifikasiýa bilen ýüzbe-ýüz bolmaly däldirler. Aýallar ulgamlaýyn dikeldiş we parahatçylygy gurmagyň işjeň ýolbaşçylary hökmünde çykyş etmeli" -diýdi Fataliýewa, bu paradigmanyň halkara howpsuzlyk gün tertibine laýyk gelýändigini ýatlatdy we Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň 1325-nji karary bilen parahatçylyk prosesleriniň we konfliktden soňky dolandyryş kararlarynyň ähli basgançaklarynda aýal-gyzlaryň doly, simwoliki däl gatnaşmagyny aç-açan görkezýändigini aýtdy Salgy, belli bir analitiki ünsi BMG-nyň Durnukly ösüş maksady 5 (Jyns deňligi) we Durnukly ösüş maksady 11 (Durnukly şäherler we jemgyýetler) birleşdirýän çuň çatryga gönükdirdi "Aýal-gyzlar özlerini arkaýyn duýmasa ýa-da şäher gurluşyk işlerinden çykarylsa, şäherler hakyky çydamlylygy gazanyp bilmezler. Aýal-gyzlary şäher meýilnamalaşdyryşdan aýyrsak, jemgyýet bar bolan zehininiň, ideýasynyň we gurluş potensialynyň ýarysyny ýitirýär. Tersine, aýal-gyzlary arhitektor, şäher meýilleşdirijileri, inersenerler we şäher häkimliginiň ýolbaşçylary merkezleşdirýänler üçin has ygtybarly, has öz içine alýan parlament döredýär." Azerbaýjanyň azat edilen ýerleriniň hemmetaraplaýyn täzeden gurulmagyna ýüzlenip, Fataliýewa ýurduň sebitleýin ösüşiň täze modelini noldan başdan geçirýändigini aýtdy "Azerbaýjan üçin bu makro taslama weýran edilen zatlaryň täzeden gurulmagyndan geçýär. Öňdebaryjy sanly tehnologiýalar, ýaşyl energiýa çözgütleri we häzirki zaman infrastrukturasy bilen enjamlaşdyrylan akylly şäherleri we akylly obalary ýerleşdirýäris" -diýdi Şeýle-de bolsa, deputat üstünlikli dikeldişiň düýp görkezijisiniň ozal göçürilen ilatyň ata-baba topraklaryna yzygiderli dolanyp gelmegini ýene bir gezek nygtady Fataliýewa "Hakyky dikeldiş fiziki ýollar asfaltlananda däl-de, maşgalalar gaýdyp gelende, çagalar şäher ýerlerinde howpsuz oýnanda we aýallar ýokary hilli işe, sanly bilim turbageçirijilerine we telekeçilik kapitalyna eýe bolanda işjeňleşýär. Bu adam gatlagy uzak möhletleýin sebit durnuklylygynyň esasyny düzýär" -diýip, Fataliýewa aýallaryň şol bir wagtyň özünde jemgyýetiň ýaşyl energiýa geçişiniň we ekologiki jogapkärçiliginiň möhüm hereketlendiriji bolup hyzmat edýändigini aýtdy Şeýle hem, krizisden soňky global düşünjäni giňeltdi "Has gowy gurmak, her bir adamyň goralýan, eşidilýän we gadyrly duýulýan in engineeringenerçilik manysyny öz içine alýan, ynsanperwer we çydamly jemgyýetleri aňladýar. Şäheriň öz içine almagy dikeltmek esasan parahatçylygy gurmak maşklarydyr. Şäherlerimizi täzeden gurmak bilen aýallar diňe bir fiziki ussatlygy dikeltmeýärler, ynamy, jemgyýetleri dikeldýärler we iň esasysy umyt" -diýdi