Sankt-Peterburg forumy Özbegistana nähili mümkinçilikleri hödürleýär?
Dünýä bazarlarynda bäsdeşligi güýçlendirmek we geosyýasy dartgynlygy çuňlaşdyrmak, daşary ykdysady gatnaşyklary diwersifikasiýa etmek we hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini gözlemek fonunda strategiki zerurlyga öwrülýär Makroykdysady we sebitleýin barlaglar institutynyň professory Nodirbek Rasulowyň

Dünýä bazarlarynda bäsdeşligi güýçlendirmek we geosyýasy dartgynlygy çuňlaşdyrmak, daşary ykdysady gatnaşyklary diwersifikasiýa etmek we hyzmatdaşlygyň täze görnüşlerini gözlemek fonunda strategiki zerurlyga öwrülýär Makroykdysady we sebitleýin barlaglar institutynyň professory Nodirbek Rasulowyň belleýşi ýaly, Özbegistan soňky ýyllarda pragmatiki çemeleşdi. Foreignurduň daşary syýasatynyň tapawutly aýratynlygy, ideologiki ýa-da syýasy isleglere däl-de, milli ykdysady bähbitleriň ileri tutulmagyna esaslanýar. Bu nukdaýnazardan Daşkent Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy, Türk döwletleriniň guramasy, Garaşsyz döwletleriň arkalaşygy, Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasy we Bütindünýä söwda guramasy ýaly guramalar bilen hyzmatdaşlygy işjeň ösdürýär. Bu syýasatyň amaly netijeleri eýýäm görnüp dur. Özbegistanyň daşary söwda dolanyşygy ösýär, maýa goýumlarynyň özüne çekijiligi ýokarlanýar, esasy daşary ýurt maýa goýumlary ýurduň senagatyna çekilýär we içerki önüm öndürijiler üçin satuw bazarlary giňelýär Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumy 3-6-njy iýunda Sankt-Peterburgda “Pragmatiki gepleşik: durnukly geljege barýan ýol” şygary bilen geçiriljek diňe bir halkara çäresi däl, eýsem ýurduň ykdysady diplomatiýasynyň möhüm guralydyr. Ykdysady gyzyklanmalaryň we häzirki zaman halkara gatnaşyklarynda amaly hyzmatdaşlygyň artýan roluny görkezýär Dünýä ykdysadyýeti birnäçe çynlakaý kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Geosyýasy bäsdeşlik, üpjünçilik zynjyrynyň kesilmegi, energiýa bazarlarynyň üýtgemegi we emeli intellektiň we sanly tehnologiýalaryň çalt ösmegi döwletleri täze çözgüt gözlemäge iterýär. Sankt-Peterburg forumy kem-kemden bu kynçylyklary ara alyp maslahatlaşmak we olary ýeňip geçmek üçin amaly çemeleşmeleri ösdürmek üçin platforma öwrülýär Bu ýylky forumyň meýilnamasy dünýä ykdysadyýetiniň öňünde durýan iň möhüm meseleleri görkezýän bäş esasy ugry öz içine alýar. Halkara hyzmatdaşlygyň, tehnologiki ýolbaşçylygyň, adam kapitalynyň ösüşi, durmuşyň hilini ýokarlandyrmak we kiçi kärhanalara goldawyň täze modelleri ýurtlaryň geljegini kesgitlän ileri tutulýan ugurlar hasaplanýar Özbegistan üçin bu ugurlaryň her biri aýratyn möhümdir, sebäbi ýurtda alnyp barylýan özgertmeler maýa goýum ýagdaýyny gowulandyrmagy, adam kapitalyny ösdürmegi, ýokary tehnologiýaly önümçiligi giňeltmegi we hususy pudagyň paýyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär Prezident Şawkat Mirziýewiň foruma gatnaşmagy we umumy mejlisde eden çykyşy ikitaraplaýyn gatnaşyklar üçinem, Özbegistanyň halkara ykdysady gün tertibindäki roluny güýçlendirmek üçinem möhümdir. Onlyurt diňe bir özgertmeleri amala aşyrýan döwlet hökmünde däl, eýsem sebitdäki durnuklylyk we ykdysady hyzmatdaşlyk başlangyçlaryny öňe sürýän işjeň gatnaşyjy hökmünde hem görülýär Forum Özbegistana täze maýa goýumlaryny çekmek, eksport bazarlaryny giňeltmek we tehnologiki hyzmatdaşlygy güýçlendirmek üçin mümkinçilikler hödürleýär. 130-dan gowrak ýurduň wekilleriniň gatnaşmagy, ýurduň ykdysady potensialyny giň halkara tomaşaçylaryna görkezmek üçin amatly şertleri döredýär. Özbegistan üçin bu diňe bir diplomatik waka däl, eýsem pragmatiki integrasiýa syýasatynyň amaly görnüşi. Forum halkara ykdysady gatnaşyklary berkitmek, täze hyzmatdaş tapmak we milli ösüş maksatlaryny öňe sürmek üçin möhüm platforma öwrülýär Maýa goýumlary, adam kapitaly we eksport: Sankt-Peterburg forumynyň Özbegistanyň ykdysadyýetine bolup biljek täsiri Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumynyň Özbegistan üçin ähmiýeti syýasy gepleşiklerden ýa-da halkara abraýdan has ýokarydyr Esasy sorag, esasanam maýa goýumlaryny çekmek, adam kapitalyny ýokarlandyrmak we eksport potensialyny ýokarlandyrmak ýaly ileri tutulýan ugurlarda halk hojalygyna nähili amaly peýdalar getirip biler? Ykdysady ösüşiň esasy hereketlendirijilerinden biri daşary ýurt maýa goýumlarydyr. Önümçilik kuwwatyny artdyrmak, häzirki zaman tehnologiýalaryny ornaşdyrmak we infrastrukturany döwrebaplaşdyrmak üçin ep-esli maliýe serişdeleri talap edilýär. Sankt-Peterburg forumy döwletleri, maliýe guramalaryny we hususy kompaniýalary birleşdirýän az sanly halkara platformalarynyň biridir Hünärmen Lobar Huşnazarowanyň pikiriçe, bu forum Özbegistan üçin dowam edýän ykdysady özgertmeleri halkara maýadarlaryna gönüden-göni hödürlemek üçin bir mümkinçilikdir. Senagat, energiýa, transport, oba hojalygy taslamalary bilen gyzyklanýan kompaniýalar bilen gepleşikler, we sanly ykdysadyýet maýa goýum akymlaryny ýokarlandyrmaga kömek edip biler Ikinji möhüm ugur adam kapitalynyň ösüşine degişlidir. Soňky ýyllarda bilim, ylym we işgärleri taýýarlamak Özbegistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlaryna öwrüldi. Döwrebap ykdysadyýetiň bäsdeşlige ukyplylygy esasan adam resurslarynyň hili bilen kesgitlenýär Forumyň maksatnamasyna adam kapitalynyň we jemgyýetçilik sferasynyň goşulmagy tötänden däldir. Maksatnama zähmet bazaryndaky üýtgeşmeleri, talap edilýän hünärleri, bilim ulgamyny döwrebaplaşdyrmagy, sanly başarnyklary ösdürmegi we ýokary hünärli hünärmenleri taýýarlamagy öz içine alýar. Bu tejribe alyşmak, öňdebaryjy tejribäni öwrenmäge we olaryň milli ösüş strategiýasyna uýgunlaşmagyna mümkinçilik berýär Emeli intellektiň we sanly tehnologiýalaryň çalt ösmegi bilen işgärleri taýýarlamak ykdysady howpsuzlygyň möhüm bölegine öwrülýär. Forumyň çäginde geçirilen ýygnaklar bilim edaralarynyň, gözleg merkezleriniň we ýokary tehnologiýaly kompaniýalaryň arasynda hyzmatdaşlygyň täze mehanizmlerini döretmäge kömek edip biler Üçünji esasy ugur, eksport potensialynyň giňelmegine degişlidir. Özbegistanyň ykdysadyýeti üçin iň möhüm meseleleriň biri milli önümleriň daşary bazardaky paýyny artdyrmakdyr. Bu maksat bilen alyjylaryň, logistika ugurlarynyň we söwda hyzmatdaşlygynyň gerimini giňeltmeli Forumda ýüzlerçe kompaniýanyň we işewür wekilleriň gatnaşmagy içerki önüm öndürijiler üçin giň mümkinçilikler döredýär. Dokma, azyk, himiýa we oba hojalyk önümlerini, şeýle hem gurluşyk materiallaryny eksport etmek barada ylalaşyklaryň gazanylmagy gaty ähtimal Forum Özbegistan bilen Russiýanyň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmak üçin möhüm ähmiýete eýe. Senagat hyzmatdaşlygy, ulag koridorlary, energiýa we ýokary tehnologiýalar boýunça bilelikdäki taslamalar diňe bir iki ýurt üçin däl, eýsem Merkezi Aziýanyň tutuş ykdysady giňişligi üçinem möhümdir Özbegistanyň daşary syýasatynyň möhüm aýratynlygy köp wektorly ykdysady hyzmatdaşlygy ösdürmekdir. Russiýa, Hytaý, Türkiye, Unionewropa Bileleşigi, ABŞ we goňşy döwletler bilen gatnaşyklaryň deňagramly giňelmegi daşary ykdysady gatnaşyklary diwersifikasiýa edýär we ykdysadyýetiň daşarky kynçylyklara çydamlylygyny güýçlendirýär Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumy ýurduň maýa goýumlaryny özüne çekmegi, adam resurslaryny ösdürmegi, eksport bazarlaryny giňeltmegi we täze tehnologiki hyzmatdaşlygy ýola goýmagy maksat edinýän ykdysady diplomatiýa üçin esasy platforma bolup hyzmat edýär. Iň esasy zat, alyş-çalyş we ylalaşyklar ahyrsoňy Özbegistanyň ykdysady ösüşine goldaw berer, iş orunlaryny döreder we halkynyň abadançylygyny ýokarlandyrar


