Azerbaýjanyň maliýe pudagyna hepdelik syn

BAKU, Azerbaýjan, 26-njy aprel. Geçen hepde Azerbaýjanda birnäçe möhüm görkezijiler yglan edildi we maliýe we ykdysady ugurda kararlar kabul edildi. Döwlet býudjetiniň ýerine ýetirilmegi, daşary ýurt walýuta ätiýaçlyklarynyň derejesi, maliýe pudagyny kadalaşdyrmakdaky üýtgeşmeler we halkara hyzmatdaşlyga tarap ädimler ýurduň makroykdysady durnuklylygyny görkezýär Döwlet býudjeti we salgyt görkezijileri 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde döwlet býudjetiniň girdejileri takmynan 9,6 milliard manat (5,64 milliard dollar), çykdajylary bolsa 7,8 milliard manat (4,58 dollar) boldy. Netijede 1,7 milliard manat (1 milliard dollar) artykmaçlyk boldy Salgyt girdejileri (49%) we Döwlet Nebit Gaznasyndan (33,4%) girdejiler iň uly paýy emele getirýär. Ykdysady diwersifikasiýa nukdaýnazaryndan oňyn tendensiýa, nebit we gaz däl pudagyň paýynyň 57,7 göterime ýetmegidir. Çykdajylaryň 73,7% -i häzirki zerurlyklara bölünip berildi, sosial çykdajylar bolsa umumy çykdajylaryň 54,1% -ini düzdi; Döwlet karzy we ätiýaçlyklary 2026-njy ýylyň 1-nji apreline çenli daşarky döwlet karzy 4,7 milliard dollar (jemi içerki önümiň 6,1%), içerki bergi bolsa 16,5 milliard manat (9,7 milliard dollar) (jemi içerki önümiň 12,6%) boldy. Bu sanlar halkara ölçeglerine laýyklykda pes töwekgelçilik çäginde galýar Strategicurduň strategiki walýuta ätiýaçlyklary 85,2 milliard dollara ýetdi. Bu mukdardan 73,5 milliard dollar Döwlet nebit gaznasynda, 11,6 milliard dollar bolsa Merkezi bank tarapyndan saklanýar Döwlet nebit gaznasynyň işleri Döwlet nebit gaznasynyň şu ýylyň birinji çärýeginde emlägi 73,5 milliard dollar boldy. Birinji çärýekde gaznanyň girdejisi 3,18 milliard manat (1,8 milliard dollar), çykdajylary bolsa 3,22 milliard manat (1,9 milliard dollar) boldy. Bazar üýtgemegi sebäpli maýa goýum bukjasynda birneme peselendigine garamazdan, umumy aktiwler ýokary derejede galýar Maliýe pudagyndaky düzgünler we kararlar Merkezi bank, maliýe pudagyna gözegçiligi güýçlendirmek üçin birnäçe karar kabul etdi. Netijede, maýa talaplaryny ýerine ýetirmänligi üçin NBCI “Optimal Financing” ygtyýarnamasy ýatyryldy; maýa goýum kompaniýalary üçin täze maýa we likwidlik talaplary girizildi; Hökmany awtoulag ätiýaçlandyryşyndaky “bonus-malus” ulgamy ýatyryldy we ätiýaçlandyryş taryhyna esaslanýan täze mehanizm girizildi we meýletin haýyşy boýunça “Atasigorta” OJSC ygtyýarnamasy togtadyldy Halkara hyzmatdaşlygy we taslamalary Azerbaýjan halkara maliýe guramalary bilen hyzmatdaşlygyny giňeldýär. Makroykdysady meseleler ABŞ-da geçirilen ýygnaklarda Bütindünýä Banky we Halkara Walýuta Gaznasy (HPG) bilen ara alnyp maslahatlaşyldy Şol bir wagtyň özünde, iýun aýynda Bakuwda geçiriljek Yslam Ösüş Banky Toparynyň ýyllyk ýygnaklaryna taýýarlyk görülýär Infrastruktura pudagynda Bilajari-alalama demir ýoluny döwrebaplaşdyrmak boýunça uly taslama üçin halkara tender yglan edildi. Bu taslamanyň Demirgazyk-Günorta ulag geçelgesiniň ösmegine goşant goşjakdygy bellendi Umuman aýdanyňda, geçen hepdäniň maliýe ýagdaýy Azerbaýjanyň makroykdysady durnuklylygynyň saklanýandygyny we maliýe ulgamynyň durnuklylygynyň güýçlenýändigini görkezýär. Ykdysady howpsuzlygy üpjün edýän esasy faktorlar býudjet profisiti, daşary ýurt walýuta ätiýaçlyklary we pes karz derejesi