Dinozawryň ýok edilmegi asteroid urulmazdan ozal başlandy - alymlar

Dinozawrlaryň ýok bolmagy asteroidiň urulmagyndan on müňlerçe ýyl öň başlap bilerdi. Jon Hopkins uniwersitetiniň alymlary çökündi gaýalarda saklanýan gadymy kömelek sporalaryny öwrenen alymlar bu netijä geldiler. Gözlegiň netijeleri, “Proceedings of the National Science Academy” (PNAS), Day.Az Gazetada çap edildi Uzak wagtlap dinozawrlaryň ýok bolmagynyň esasy sebäbi takmynan 66 million ýyl ozal uly asteroidiň ýykylmagy hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, täze subutnamalar Eartheriň ekosistemalarynyň bu betbagtçylykdan ozal hem agyr streslere başlandygyny görkezýär Gözlegçiler Kolorado ştatynyň Denwer basseýninden we Demirgazyk Dakotanyň birnäçe sebitinden gaýalaryň nusgalaryny seljerdiler. Köp mukdarda öli organiki materiallarda işjeň köpelýän kömelek sporalaryna aýratyn üns berdiler. Şeýle sporlaryň geologiki gatlaklarda konsentrasiýasynyň ýokarlanmagy ösümlikleriň we haýwanlaryň köpçülikleýin ölüminiň alamaty hasaplanýar Alymlar asteroid täsirinden soň derrew kömelek galyndylarynyň bir ýiti tapylmagyna garaşýarlar. Şeýle-de bolsa, derňew olaryň ösüşiniň birbada üç döwrüni ýüze çykardy. Birinjisi kosmiki betbagtçylykdan takmynan 30 müň ýyl öň başlandy we takmynan 20 müň ýyl dowam etdi. Eseriň awtorlarynyň pikiriçe, bu döwür häzirki Hindistanyň çäginde güýçli wulkan atylmagy sebäpli dörän uly daşky gurşaw üýtgemelerini görkezip biler Şol döwürde Dekkan duzaklarynyň atylmagy, planetanyň howasyna täsir eden atmosfera köp mukdarda gaz, kül we lawa çykardy. Gözlegçiler, bu prosesleriň asteroid urulmazyndan ozal köp ekosistemalary gowşadyp biljekdigine ynanýarlar Kömelek sporalarynyň ikinji köpelmegi, kosmiki bedeniň ýykylmagyna we janly organizmleriň soňraky köpçülikleýin ölümine gabat geldi. Üçünji pik betbagtçylykdan takmynan 10 müň ýyl soň hasaba alyndy, ýöne sebäpleri entek belli däl Authorsazyjylar asteroidiň dinozawrlaryň ýok bolmagynda esasy faktor bolandygyny bellediler. Şeýle-de bolsa, täze maglumatlar global daşky gurşaw krizisiniň has ir başlandygyny we kosmosdan täsiriň köp gadymy görnüşleriň ýok bolmak prosesini tamamlan iň soňky waka bolup biljekdigini görkezýär Tekstdäki ýalňyşlyk barmy? Teksti saýlaň we klawiaturadaky Ctrl + Enter basyp bize habar beriň