Raýatlar aýlyklaryny islän bankyndan alyp bilerler
Mälim bolşy ýaly, döwletde we hususy pudaklarda işleýän raýatlar aýlyklaryny islän bankynyň üsti bilen alyp biler ýaly, ýurtda mehanizmler taýýarlanýar. Indiki etapda bu mümkinçilik pensionerlere we sosial ýeňillikleri alýanlara hem berler. Merkezi bankyň direktorlar geňeşiniň başlygy Taleh Kazimow

Mälim bolşy ýaly, döwletde we hususy pudaklarda işleýän raýatlar aýlyklaryny islän bankynyň üsti bilen alyp biler ýaly, ýurtda mehanizmler taýýarlanýar. Indiki etapda bu mümkinçilik pensionerlere we sosial ýeňillikleri alýanlara hem berler. Merkezi bankyň direktorlar geňeşiniň başlygy Taleh Kazimow taslamanyň çäginde ýörite iş toparynyň işleýändigini we bu işiň raýatlar üçin mümkin boldugyça ýönekeý bolmagyny maksat edinýändigini aýtdy: "Biziň islegimiz, döwlet we hususy pudagyň işgärleriniň aýlyklaryny islän bankynda aňsatlyk bilen alyp bilmeklerini isleýäris. Soonakyn wagtda IT infrastrukturasy we programma üpjünçiligi işi dowam eder. 3-4 aýda " Hünärmenleriň pikiriçe, bu başlangyç Azerbaýjanyň maliýe bazaryndaky möhüm gurluş özgertmeleriniň bir bölegi hasaplanýar. Bir bankda aýlyk kartoçkalarynyň çäklendirilmegini aradan aýyrmak raýatlara has uly erkinlik berýär. Bu başlangyç, şeýle hem bank pudagynda bäsdeşligi ýokarlandyrmagy we hyzmatyň hilini ýokarlandyrmagy maksat edinýär Ykdysatçy bilermen Natig Jafarliniň pikiriçe, bu mesele gün tertibinde we bu mehanizm ýylyň ikinji çärýeginiň ahyryna çenli işjeňleşdiriler: "Alnan maglumatlara görä, henizem tehniki kynçylyklar bar. Bu meseleler çözülenden soň raýatlar aýlyklaryny we pensiýalaryny islendik bankdan alyp bilerler diýýärler. Müşderiler, aýlyklaryny we pensiýalaryny islendik bankdan alyp bilmekleri üçin, şol banklar bilen öz pensiýalary barada gürleşmek barada pikirlenmeli Hünärmeniň pikiriçe, şu wagta çenli adamlaryň mümkinçilikleri çäklidi. Raýatlarymyz aýlyklaryny we pensiýalaryny haýsydyr bir bankdan alyp bilmediler. Käbir banklaryň has gowy şertleri bar bolsa-da, raýatlar iri banklar bilen şertnama baglaşmaga mejbur boldular. Indi kiçi banklar üçin bäsdeşlik däl gurşawyň iň bolmanda bir bölegini ýok etmek üçin bir mümkinçilik bar Ykdysatçy bilermen Ekrem Hasanow, 2023-nji ýylyň başyndan başlap, aýlyk we pensiýa alýan raýatlar üçin bank saýlamak mümkinçiligini döretmek meselesiniň ara alnyp maslahatlaşylýandygyny belläp geçdi: "Häzirki wagtda raýatlaryň belli bir bankyň müşderisi bolmaga mejbur edilmegi, diňe şol bankyň üsti bilen aýlyk ýa-da pensiýa almaga mejbur edilmegi nädogry we bikanun. bu ýagdaýda hiç kim bank bilen işlemäge mejbur edilip bilinmez Ykdysatçynyň pikiriçe, pensiýa esasan Döwlet sosial gorag gaznasy tarapyndan saýlanan iki bankyň üsti bilen tölenýär. Döwlet edaralarynda aýlyklar hem öňünden kesgitlenen banklaryň üsti bilen geçirilýär. Hatda hususy sektordaky işgärler üçin belli bir bank saýlanýar we aýlyk şol bankyň üsti bilen tölenýär. Bu bikanun çemeleşme. Bu çäklendirme aýrylandan soň, ilki bilen kanunyň hökmürowanlygy üpjün ediler. Beýleki tarapdan, raýatyň saýlamaga hukugy bolar. Bankyň hyzmat hilinden kanagatlanmasa, başga bir banka geçip, iş hakynyň şol banka geçirilmelidigini iş berijä habar berip biler. Şonuň ýaly-da, pensioner serişdeleri öz isleýän bankyna geçirmegi talap edip biler. Raýatyň islendik wagt bankyny üýtgetmäge hukugy bar: "Işgärler aýlyklaryny islendik bankdan alyp bilerler we bu kanuny. Zähmet kodeksine laýyklykda işgäriň aýlygyny almagyň görnüşini özi kesgitleýär. Aýlyk hakyny haýsy bankdan almak islese, iş beriji hem şol banka pul geçirmeli. Gynansagam, iş berijiler şertleri işgärlere aýdýarlar. Köp kärhanalarda işgäri aýlyk alýan bank bilen şertnama baglaşmaýar, ýöne aýlyk kartoçkalary berilýär. Bu kanunyň gödek bozulmagydyr. Raýat kodeksine görä, ol raýat bankyň müşderisi bolan ýagdaýynda, işgär bilen bankyň arasynda bank hasaby şertnamasy bar. Kart aslynda bank hasaby ulanmagyň serişdesidir. Aýlyk haýsy bankdan tölenýär, raýat şol bank bilen şertnama baglaşmaly. Şertnama gol çekmek meýletin. Mejbur edip bolmaz. Azerbaýjan kärhanalarynda iki tarap - iş berijiler we bank kanunlary bozýarlar. Kärhana öz işgärini mejbur edýändigi we işgäriň kanuny islegini ýerine ýetirmeýändigi sebäpli düzgün bozýar. Şeýle hem, bank düzgün bozýar. Bank hasap şertnamasyna gol çekmän kartoçka berýär. Munuň sebäbi, işleýän kärhanalaryň şol banklar bilen şertnama baglaşmagydyr. Işgärleriň aýlygyny size geçirerin diýýär, siz bolsa pes göterim bilen karz berýärsiňiz. Şonuň üçin özara gyzyklanmalar ýüze çykýar. Şeýle hem, işleýän işgärlerinden karz alyp bilmekleri üçin işleýän banklary üçin şert döredýär " Akram Hasanow bu üýtgeşmäniň bank hyzmatlarynyň hiline oňyn täsir etjekdigine ynanýar: "Banklaryň arasyndaky bäsdeşlik güýçlener we her bank müşderileri özüne çekmek üçin has ýokary hilli hyzmatlary bermäge synanyşar. Anotherene bir möhüm mesele, aýlyk we pensiýa kartlarynyň nädogry ulanylmagy. Häzirki wagtda käbir banklar karz şertnamalarynda karzy gijikdirse, serişdeleriň göni aýlyk ýa-da pensiýa kartasyndan alynjak şertini öz içine alýar. Şol kartoçka başga bankda bolsa, bank kazyýete ýüz tutmalydy. Kazyýetiň kararyndan soň aýlyk hakynyň ýa-da pensiýanyň diňe belli bir bölegi saklanyp bilner. Emma indi käbir ýagdaýlarda serişdeler doly yzyna alynýar. Raýat şol bankdan aýlygyny ýa-da pensiýasyny almak we başga bir banka geçmek islemeýändigini kanuny taýdan aýdyp biler. Häzirki wagtda muňa rugsat berilmeýär. Bu bikanun. Täze ulgam ornaşdyrylandan soň, raýatyň şol bankda karzy bar bolsa-da, başga banka geçmäge hukugy bolar. Bank karz barada kazyýete ýüz tutup biler Hünärmen, bu üýtgeşmäniň banklaryň arasyndaky bäsdeşligi hasam artdyrjakdygyny we hyzmatyň hiliniň ýokarlanmagyna ep-esli oňyn täsir etjekdigini aýtdy: "mentionedokarda agzalan ulgamyň geçen ýylyň oktýabr aýyndan durmuşa geçirilmegine garaşylýandygyna garamazdan käbir yza çekmeler boldy. Merkezi bankyň başlygynyň sözlerine görä, ulgamyň iýul aýyna çenli işlemegine garaşylýar Bank meseleleri boýunça bilermen Emin Karimowyň pikiriçe, häzirki wagtda köp halatlarda aýlyk kartoçkalary iş beriji bilen hyzmatdaşlyk edýän belli bir bank arkaly açylýar. Bu ýagdaý işgärleriň belli bir banka maliýe we karz çeşmelerine elýeterliligini çäklendirýär we beýleki banklaryň önümlerini we hyzmatlaryny ulanmak ukybyny peseldýär. Şol bir wagtyň özünde, bir bankyň müşderisi aýlygyny başga bankyň bankomatyndan alanda komissiýa ýitgisi bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Bu düzgüniň ulanylmagy, komissiýanyň ýitgilerini aradan aýyrmaga, bankomatlary ulanmagyň agyrlygyny azaltmaga, belli bir sebitde, sebitde bir bankyň eýeçiligindäki bankomatlara garaşlylygy azaltmaga kömek eder, esasanam bankomat ulgamynyň gowşak ösen ýerlerinde, iş ýüküniň birneme azalmagy bilen bankomatlaryň soňraky şowsuzlygyna, şeýle hem goşmaça abatlaýyş we hyzmat çykdajylarynyň azalmagyna oňyn täsir eder. Şeýle hem, täze başlangyç döwlet we hususy pudaklarda işleýän işgärlere aýlyk haklaryny bank hasabyna geçirmäge mümkinçilik berer: "Banklar has köp müşderini özüne çekmek we goşmaça ýeňillikler (nagt pul, göterimsiz karz çäkleri we ş.m.) hyzmatlaryny kämilleşdirer. Raýatlar isleglerine, şertlerine we hyzmatlaryna görä bank saýlap bilerler. Bäsdeşlik gurşawy banklary tehnologiýada we hyzmatda täzelenmäge höweslendirer. Işgär has amatly kartoçkalary we hyzmat şertlerini saýlamaga mümkinçilik alar. Käbir önümler we hyzmatlar üçin komissiýalar nola çenli peseldilip bilner. Şahsy adamlar ähli girdejilerini bir bank hasabyna ýygnamak arkaly býudjetini has aňsat dolandyryp bilerler. Bankomat torunyň ýüküni azaltmak. Dürli banklara degişli bankomatlardan serişdeleri tölemek prosesini ýerine ýetirmek, ýükleri bankomat toruna deň paýlamaga kömek eder. Monopoliýanyň we merkezleşdirmegiň azalmagy. Bu, häzirki bazardaky şertleriň üýtgemegine we beýleki täjirçilik banklarynyň aýlyk taslamalaryna has ýakyn gatnaşmagyna mümkinçilik döreder " Hünärmen bu ugurda ýüze çykyp biljek kynçylyklar barada-da durup geçdi: "Iş berijiler üçin birden köp bank bilen işlemek belli bir tehniki we amaly kynçylyklary döredip biler, esasanam KOK (kiçi we orta kärhanalar) üçin. Banklaryň arasynda aýlyk geçirimleriniň hakyky we aç-açan bolmagy üçin güýçli infrastruktura zerur. Iş berijiniň belli bir bankyň üsti bilen zähmet hakyny tölemegi bilen baglanyşykly häzirki şertnamalaýyn borçnamalar we proseduralar kanunçylyga täzeden seredilmelidir. Merkezi bankyň bu başlangyjy, raýatyň maliýe saýlamak azatlygyny ýokarlandyrmak babatynda öňe gidiş ädimdir. Bäsdeşlik we aç-açanlyk ýörelgelerine esaslanýan bu çemeleşme, geljekde has durnukly we müşderilere gönükdirilen bank pudagynyň döremegine itergi berer. " Ykdysadyýet hünärmeni Akif Nasirli raýatlara aýlyklaryny we pensiýalaryny öz isleýän bankynyň üsti bilen almaga mümkinçilik döretmek bank pudagynda bäsdeşligi güýçlendirip biljekdigini aýtdy. Sebäbi şu wagta çenli köp halatlarda aýlyk we pensiýa tölegleri käbir banklara baglydy we raýatyň mümkinçilikleri çäklidi. Täze ulgam banklary müşderileri özüne çekmek üçin has amatly hyzmatlary hödürlemäge mejbur edip biler: "Ösen ýurtlarda banklar goşmaça bonuslar, ýokary goýum göterim mukdary, mugt kartoçka hyzmatlary, nagt pul programmalary we aýlyk we pensiýa akymyny özüne çekmek üçin ýeňillikli karzlar berýär. Sebäbi yzygiderli aýlyk we pensiýa girdejileri bank üçin durnukly maliýe çeşmesi hasaplanýar. Belli bir wagtdan soň Azerbaýjanda şuňa meňzeş kampaniýalary döretmek mümkin. Bu üýtgeşiklik, esasanam sanly hyzmatlar pudagynda bäsdeşligi artdyryp biler. Banklar ykjam programmalary, çalt geçirimleri, komission tölegsiz amallary we hyzmatyň hilini ýokarlandyrmaga synanyşarlar. Sebäbi müşderini "mejbury akym" bilen däl-de, hyzmatyň ileri tutulýan ugurlary boýunça saklamaly bolar. Mundan başga-da, ähli banklaryň deň mümkinçilikleriniň ýokdugyny göz öňünde tutmalydyrys. Uly banklar has köp bonus we hyzmatlary hödürläp bilerler. Kiçi banklar müşderileri özüne çekmek üçin has dürli we çeýe teklipleri ösdürmäge synanyşarlar. Ulgam doly aç-açan bolsa we tehniki nukdaýnazardan işlese, bu ädim bank pudagynda bäsdeşligi güýçlendirer we raýatlaryň saýlaw azatlygyny giňelder. "


