Wugar Rahimzadeh: Minsk topary ikiýüzlüligiň, goşa standartlaryň we neokolonial pikirlenmegiň nyşany hökmünde taryhda galar

Azerbaýjan ýerleriniň otuz ýyla golaý wagt bäri basyp alynmagy diňe bir Ermenistanyň agressiw syýasatynyň netijesi bolman, eýsem halkara guramalarynyň, esasanam OSCEHHG-nyň Minsk toparynyň, goşa standartlara esaslanýan çemeleşmesi we esasy güýçleriň geosyýasy bähbitleri sebäpli bu proses uzaldyldy "Hasabat" bu pikirleriň deputat Wugar Rahimzade journalistsurnalistlere beren beýanatynda beýan edilendigini habar berýär Deputat "44 günlük Watançylyk urşy, azerbaýjan halkyna birnäçe ýyl bäri konfliktiň hiç hili harby çözgüdiniň ýokdugyny aýdýan halkara araçylaryň status-kony goramak üçin hyzmat edendigini görkezdi. Azerbaýjan diňe bir taryhy ýeňşi bilen territorial bitewiligini dikeltmän, eýsem Minsk toparynyň diplomatik şowsuzlygyny bütin dünýä görkezdi" -diýdi Onuň sözlerine görä, OSCEHHG-nyň Minsk topary döredilende, Garabag konfliktini çözmek üçin resmi taýdan araçylyk missiýasy bardy. Şeýle-de bolsa, bu guramanyň meseläni çözmekden has köp doňdurmak isleýändigi belli boldy: "ABŞ, Russiýa we Fransiýa ýaly BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň (SC) hemişelik agzalary bolan egindeş baştutanlar halkara hukugynyň kepili bolmagyň deregine saýlama çemeleşmäni görkezdiler. BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň kararlary, azerbaýjanlaryň territorial bitewiligini ykrar etdi Bu pursatda bir sorag ýüze çykýar: Näme üçin 2011-nji ýylda Minsk toparynyň egindeş başlyklaryndan biri bolan Fransiýa BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň kararyny durmuşa geçirdi we 48 sagadyň dowamynda Liwiýany bombalady, emma Karabak bilen baglanyşykly kararlar 30 ýyla golaý garaşdy? Şol kararlaryň başga bir sebit bilen baglanyşykly bolsa, derrew durmuşa geçiriljekdigine şek ýok. Şeýle-de bolsa, Azerbaýjan barada aýdylanda bolsa, “çylşyrymly diplomatik proses” ady bilen halkara hukugy birnäçe ýyl yza süýşürildi. Bu, halkara gatnaşyklar ulgamynda goşa standartlaryň aýdyň mysallaryndan biri boldy. Prezident Ylham Alyýew bu hakykatlary halkara platformalarynda birnäçe gezek aýtdy we Minsk toparynyň tarapgöý hereketlerini berk tankytlady. 44 gün dowam eden söweşden soň, egindeş başlyklara indi zerur däldigini we Azerbaýjan olary ýurda çagyrmaýandygyny aýtdy. " V.Rahimzade Minsk toparynyň iň köp gaýtalanýan tezisiniň "konflikti harby çözgüt tapyp bolmajakdygy" baradaky pikirdigini aýtdy we bu çemeleşmäniň Azerbaýjanyň basyp alyş bilen ýaraşmagy üçin hasaplanýandygyny aýtdy. "Bilelikdäki başlyklar Azerbaýjany eglişik ady bilen boýun egmek parahatçylyk modelini kabul etmek isledi" Deputat "Demirgazyk Garabag" ýaly toslama sözleriň Azerbaýjanyň özygtyýarlylygyna aç-açan hormatsyzlyk üçin ulanylandygyny aýtdy: "Bu ýyllarda Azerbaýjan şäherleri weýran edildi, obalar weýran edildi, metjitler kemsidildi we medeni miras weýran edildi. Basyp alnan ýerlerde bikanun oturymly ýerler amala aşyryldy we tebigy baýlyklar talandy. Şeýle-de bolsa, Minsk topary bu zatlar barada dymdy ýa-da resmi beýanatlardan kanagatlandy." V.Rahimzade egindeş başlyklaryň sebite sansyz saparlarynyň netijesiz "diplomatik syýahatçylyk" bolandygyny aýtdy. Specialörite wekil Anji Kasprşik bu prosese ençeme ýyl bäri ýokary girdejili we amatly iş ugry hökmünde garaýar. 2020-nji ýylda Azerbaýjan goşuny ermeni goşunyny hem ýeňdi we Minsk toparynyň birnäçe ýylyň içinde döreden miflerini 44 günüň içinde ýok etdi. Azerbaýjan BMG-nyň kararlaryny öz güýjüniň hasabyna durmuşa geçirdi we halkara hukugynyň işlemeýän ýerinde taryhy adalaty üpjün etdi. Şeýlelikde, Minsk topary diplomatiýanyň taryhynda şowsuzlygyň, ikiýüzlüligiň we goşa standartlaryň nyşanyna öwrüldi Deputat sebitde durnukly parahatçylygyň öňüni alýan esasy faktorlaryň biriniň Ermenistanyň garaşsyz syýasat alyp barmak ukybynyň ýoklugyny aýtdy. Taryhyň dowamynda dürli güýçleriň goragyndan gaçybatalga alan Ermenistan daşary ýurt toparlarynyň geosyýasy meýilnamalarynda gural roluny ýerine ýetirýär. Bir wagtlar Russiýanyň täsiri astyndaky ereerewan indi Fransiýanyň sebitdäki syýasatynyň esasy sütünlerine öwrüldi. Hususan-da, Fransiýanyň Günorta Kawkazdaky täsirini giňeltmek üçin Ermenistany ulanýandygy aýdyň görünýär. Pari Parisiň täze kolonial çemeleşmesi diňe bir Afrikada däl, eýsem Kawkaz syýasatynda-da duýulýar. Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron, Azerbaýjana garşy çykyşlary bilen sebitde parahatçylyga däl-de, dartgynlylyga hyzmat edýän pozisiýany görkezýär. Prezident Ylham Alyýewiň Zangilanyň ýaşaýjylary bilen duşuşygynda aýdyşy ýaly, eger güýji bar bolsa, 2020-nji ýylda Ermenistana kömek eder. ederdiler Wugar Rahimzade 44 günlük Watançylyk urşunyň diňe bir harby ýeňiş däldigini aýtdy. Garabag ýeňiş, milli jebisligiň, güýçli syýasy erkiň we garaşsyz syýasatyň islendik halkara basyşyny zyýansyzlandyrmaga ukyplydygyny görkezdi: "Bu oryeňiş, şeýle hem Kawkazdaky 200 ýyllyk adalatsyz status-kony ýok etdi we sebitde täze geosyýasy hakykaty döretdi. Baku we Ankara indi sebit gün tertibini düzýärler. Prezidentler Ylham Alyýew we Rejep Taýyp Erdogan sebitdäki parahatçylygyň, howpsuzlygyň we hyzmatdaşlygyň esasy binagärleri boldular Hakykat, häzirki wagtda Azerbaýjan Ermenistan bilen parahatçylyk etabynyň esasy başlangyjydyr. Resmi Baku hemişelik parahatçylyk şertnamasyna gol çekilmegini goldaýar we sebitde uzak möhletli durnuklylygy üpjün etmek isleýär. Şeýle-de bolsa, şol bir wagtyň özünde Ermenistanda revanhist güýçleriň işjeňleşmegi we Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) missiýasy ady bilen sebitde täze täsir mehanizmleriniň döredilmegi çynlakaý soraglary döredýär. Hususan-da, Fransiýa tarapyndan goldanýan missionB missiýasy sebite bolan ynamy güýçlendirmek üçin däl-de, täze dartgynlylyk çeşmelerini döretmek üçin hyzmat edýär. Goşmaça naprýa .eniýe çeşmelerini döretmegiň zerurlygy ýok. Sebäbi häzirki wagtda dünýä täze geosyýasy krizisler bilen ýüzbe-ýüz bolýar Eýran-Ysraýyl-ABŞ konflikti, Hormuz bogazynyň töweregindäki töwekgelçilikler, energiýanyň we azyk önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagy dünýä ykdysadyýetine düýpli täsir edýär. Dünýädäki nebitiň takmynan 20 göteriminden geçýän Hormuz bogazynda ýüze çykýan howp halkara bazarlarynda çynlakaý aladalary döredýär Milli Mejlisiň deputaty, häzirki uruşlaryň we konfliktleriň fonunda Azerbaýjanda durnuklylygyň we howpsuzlygyň möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy. Häzirki wagtda Azerbaýjan diňe bir sebitiň güýçli döwleti bolman, eýsem ygtybarly hyzmatdaş we howpsuzlyk üpjünçisi Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr