Tenqri
Baş sahypa
Dünýä

Wenesuelanyň lideriniň Türkiýä sapary - Latyn Amerikasynda güýçlenmek üçin täze bir mümkinçilik - SÖENTGI

Häkimiýetiň üýtgemegine garamazdan, Türkiýe bilen Wenesuelanyň arasyndaky gatnaşyklar dowam edýär. Latyn Amerikasynyň bu ýurdunyň ýerine ýetiriji prezidenti Delsi Rodriguez, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň çakylygy boýunça iş sapary bilen Stambula bardy Leadersolbaşçylaryň arasynda geç

0 görüşreport.az
Wenesuelanyň lideriniň Türkiýä sapary - Latyn Amerikasynda güýçlenmek üçin täze bir mümkinçilik - SÖENTGI
Paylaş:

Häkimiýetiň üýtgemegine garamazdan, Türkiýe bilen Wenesuelanyň arasyndaky gatnaşyklar dowam edýär. Latyn Amerikasynyň bu ýurdunyň ýerine ýetiriji prezidenti Delsi Rodriguez, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň çakylygy boýunça iş sapary bilen Stambula bardy Leadersolbaşçylaryň arasynda geçirilen ýekebara ýygnakda döwlet baştutanlary ýurtlaryň arasyndaky söwda dolanyşygyny üç milliard dollara çenli artdyrmak isleýändiklerini aýtdylar. Deňeşdirmek üçin 2024-nji ýylda takmynan 665 million dollar bolan söwda mukdarynyň 2025-nji ýylda 406 million dollara çenli azalandygyny belläliň. Wenesueladaky syýasy ýagdaýy munuň sebäplerinden biri hökmünde görkezip bolar. Sebäbi ABŞ-nyň geçen ýyl bu ýurda garşy girizen sanksiýalary onuň daşary söwda gatnaşyklaryna täsir etmedi Prezident Erdogan myhman bilen duşuşygynda öz ýurdunyň Wenesuelanyň halky bilen hemişe bolýandygyny aýtdy we Türkiýe bilen Wenesuelanyň söwda, energiýa we magdançylyk ýaly birnäçe ugurda hyzmatdaşlygy ösdürmegi maksat edinýändigini aýtdy Şeýle hem Delsi Rodriguez Wenesuelanyň baýlygynyň üpjünçiligini we eksportyny has diwersifikasiýa etmek we halkynyň dogruçyl we zähmetsöýerdigini görkezmek isleýändiklerini aýtdy Ankara-Karakas gatnaşyklary täze däl. Iki ýurduň arasynda diplomatik gatnaşyklar 1950-nji ýylda ýola goýuldy. 2018-nji ýylyň iýulynda Rejep Taýyp Erdogan Nikolas Maduronyň prezident ygtyýarlyklarynyň açylyş dabarasyna gatnaşdy. Şol ýylyň dekabrynda Türkiýäniň prezidenti ýene-de Karakasa bardy Syýasy-diplomatik gatnaşyklar bilen birlikde taraplaryň arasyndaky söwda gatnaşyklary hem ösdi. Türkiýe esasan arassalanmadyk altyn, çig nebit, demir we polat, alýumin we dürli organiki himiki maddalar, temmäki, gury noýba, uglerod we Wenesueladan gümrük paçlary bilen import edilýän süýt tozy we peýnir ýaly oba hojalyk önümleri bilen üpjün edýär Bu ugurlardaky hyzmatdaşlykda çig nebitiň we altynyň importy iň uly paýy alýar. Soňky ýyllarda iki ýurduň arasyndaky Söwda Ösüş Ylalaşygynyň çäginde köp sanly senagat we oba hojalyk önümlerinden gümrük paçlary esasan ýatyryldy ýa-da nyrhlary azaltmak barada şertnama gol çekildi. Gürrüňi edilýän resminama laýyklykda Türkiýe we Wenesuela 7 ýyl möhlet bilen nyrhlaryň 91,9 göteriminde gümrük salgytlaryny täzeden dikeltmegi ýa-da azaltmagy öz üstüne aldylar Türkiýe esasy azyk önümleri, arassalaýyş we arassaçylyk önümleri - bugdaý uny, makaron we aýdyňlaşdyrylan ýag, sabyn, çagalar, dokma önümleri we gündelik zerur zatlar ýaly dürli sarp ediş harytlaryny Wenesuela eksport edýär 2018-nji ýylyň ahyryna çenli türk agrosenagat kompaniýalaryna takmynan dört million gektar Wenesuelanyň ýerleri berildi Wenesuelada soňky döwürde häkimiýetiň üýtgemegi iki ýurduň arasyndaky ykdysady we söwda gatnaşyklarynyň giňelmegine itergi berip biler. Sebäbi bu wakadan soň ýurda garşy girizilen birnäçe sanksiýalar ýatyryldy. Bu, Türkiýe bilen gatnaşyklaryny berkitmäge kömek edip biler Şol sebäpli, ýakyn wagtda Türkiýe bilen Wenesuelanyň arasynda energiýa, esasanam çig nebit bilen baglanyşykly söwda gatnaşyklarynyň artmagy gaty ähtimal Resmi Ankaranyň, Nikolas Maduronyň dolandyran ýyllarynda özüne we ýurduna girizilen sanksiýalara goşulmandygy hakykat. Munuň tersine, halkara hukugynyň çäginde Wenesuelany goldady Şeýle ýagdaýlar, resmi Karakasyň Türkiýä ygtybarly hyzmatdaş hökmünde garamagyna täsir etmedi. Wenesuela, Türkiýäniň örän ýakyn syýasy we energiýa bileleşigini döreden ýurt Birnäçe görkezijä görä, Türkiýe we Wenesuela hyzmatdaşlygy we ykdysady-söwda gatnaşyklaryny ösdürmek üçin amatly hasaplanýar Türkiýe, nebit we gaz baý baý Eastakyn Gündogarda möhüm ýurt. Bu nukdaýnazardan Türkiýe Wenesuela üçin bazar we ygtybarly hyzmatdaş hasaplanýar. Türkiýäniň nebit we gaz üpjünçiligi, önümçilik we transport pudagynda uly tejribesiniň bardygyny göz öňünde tutmalydyrys. Şunuň bilen baglylykda, geljekde Wenesuela nebitiň we tebigy gazyň eksportyny diwersifikasiýa etmekdäki mümkinçiliklerinden peýdalanyp biler Türkiýäniň Günorta Kawkazda we Merkezi Aziýada-da täsiri bar. Şol sebäpli, Ankara Karakasa täze ygtybarly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyk gurmaga kömek edip biler Türkiýe Yslam dünýäsiniň öňdebaryjy ýurtlaryndan biridir. Bu nukdaýnazardan, musulman dünýäsi bilen gatnaşyklaryň ösmegine goşant goşmak nukdaýnazaryndan Wenesuela üçin ygtybarly kepillik bolup biler Türkiýe, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň ýolbaşçylygyndaky Günbatar blogyň NATO-daky strategiki hyzmatdaşy. Bu, Wenesuelanyň harby ugurda hyzmatdaşlygy üçin goşmaça mümkinçilik döreder Türkiýäniň dünýä derejesinde abraýy we dürli konfliktlerde barlyşyk pozisiýasy ýurt üçin özüne çekiji edip biler Türkiýäniň Günbatar we Gündogar, esasanam Hytaý bilen gatnaşyklary ýokary derejede. Bu, Karakas üçin Ankara bilen hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin amatly şertleri döredýär Bular Wenesuela bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklaryň giňelmegine itergi berýän faktorlar bolup biler Delseý Rodriguez Prezident wezipesine girişenden soň 3-7-nji iýunda Hindistana ilkinji saparyny amala aşyrdy. Türkiýäniň bu ýurtdan soň ikinji ýurt hökmünde saýlanmagy, Ankara berlen başga bir ähmiýet hasaplanýar. Sebäbi Hindistan ilatynyň köp bolmagy sebäpli möhüm bazarlardan biridir. Türkiýe, demokratik ösüş nukdaýnazaryndan Wenesuela üçin görelde bolup biler. Şol sebäpli hanym Rodrigesiň saparyny ikinji ýurt hökmünde saýlamagy ähtimal Wenesuelanyň beýleki tarap üçin strategiki taýdan möhüm hasaplanýandygy hem kadadan çykma däldir. Nebitiň we tebigy gazyň ýurdy bolmagy, şeýle hem ABŞ we Günbatar dünýäsi bilen gatnaşyklaryň kadalaşmagy Türkiýäniň sebitdäki işjeňliginiň mümkinçiliklerini artdyrar. .Agny, Wenesuela Türkiýe üçin sebit bazarynda bäsleşmek üçin amatly ýurt bolup biler Wenesuela Osman döwleti üçinem gyzyklydy. Şol döwürde türk we imperiýa sebitlerinden gelen söwdagärler söwda gatnaşyklaryny ýola goýmak üçin Wenesuela bardy. Käbirleri bu ýurtda mesgen tutdular Şonuň üçin Wenesuela Türkiýe üçin taryhy söwda gatnaşyklary bolan ýurt hasaplanýar Meşhur Wenesuelaly ýazyjy Gabriel Garsiýa Markes öz eserlerinde "Türk mähellesi" ýa-da "El Turco" etraplaryny agzady we öz ýurduna göçmegiň medeni yzlaryny görkezdi. Markesiň ýaşaýan geografiýasynda Osman imperiýasyndan göçüp gelen täjirlere adatça "türkler" diýilýärdi. Bu sebitler, medeniýetleriň garyşýan, Gündogar, Ortaýer deňzi we Karib deňzi bilen birleşýän sebitleri hökmünde işe girýär Şeýlelikde, Delsi Rodrigueziň sapary Türkiýäniň Latyn Amerikasyndaky we Karib deňzindäki ornuny berkitmek üçin täze mümkinçilikler döreder Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr

Kaynak: report.az

Diğer Haberler