Wamig Mammadaliýew: Ermeni ýaýly Boris syçanjygy kowalap ýören pişik ýaly meni yzarlamak isledi, men muňa rugsat bermedim - Söhbetdeşlik - Wideo

Biz Dadaş Wasif köçesinde, şemally. Biziň duran ýerimizden birneme uzaklaşanymyzda tutuş Kurdakhani görmek bolýar. Bakuwyň baglaryna degişli deňiz ysy tomsuň ahyrynda ysyny ýaýradýar. Obalar täze ösen beýinler bilen reňklenýär Bu gezek redaktorymyz Nadir chalçyn bilen söhbetdeşlige geldik. Daş-töweregimize seredýäris we derwezelere seredýäris. Arassa reňklenen gök derwezäni gören Nadir: "Bu, mugallym Wamigiň howlusydyr" diýýär. Jümläni gutaran badyna derwezäniň gapysy şarpyk bilen açylýar: geldiňmi? Çilimi ýere zyňyp bilmersiňiz, ýogsam size 300 manat jerime salaryn - diýip, mugallym Wamig ýylgyrýar Howla girip, 80 ýaşyna ýeten bu gojanyň arassalygyny göreniňde, bu ýyllaryň nähili geçendigi belli bolýar. Şeýle atmosfera şeýle söhbetdeşlik üçin ýeterlikdir Halk suratkeşi, meşhur tarzan, professor Wamig Mammadaliýewiň APA bilen söhbetdeşligi Siziň köçäňiz Dadaş Wasifiň adyny göterýär. Ony gördüňmi? Men gördüm. "Aýdylýan söz ýat" atly kitap bar. Gazallar bar. Ol şol wagt ýazdy. Aliaga Wahid ýaly, ol zähmetkeşdi Birnäçe günden 80 ýaşa ýetersiňiz, mugallym Wamig Hawa, uzyn däl. 9-sy men, 14-si Donald Trump. Ol menden bäş gün kiçi. Geliň, onuň meniň üçin näme iberýändigini göreliň (gülýär) Howluda gadymy küýzelere, elde ýasalan gaplara seredýäris. Howlynyň başynda mugallym Wamig muzeýine girýäris. Içinde suratlardan, gramofonlardan, amber monjuklardan çeňňeklere çenli hemme zady tapyp bilersiňiz Bu ýeri hezil etmek üçin ýasadym. Bu diwarda dostluk tölegi. Bu meniň agtyklarym bilen düşen suratym Özüňiz köp maşgalada doguldyňyz Biz sekiz çagadyk. Indi ikimiz galdy Sizden başga kim galdy? Gündogaryň alymy, akademik Wasim Mammadaliýewiň henizem diridigi onuň ýadynda Ikinji jahan urşy gutarandan bir ýyl soň, 1946-njy ýylda doguldyňyz Hawa. Uzeyir Hajibeyli 1948-nji ýylda aradan çykdy. Iki ýyllap jenap Uzeýiriň dem alýan howasyny dem aldym. Belki, ol hem maňa täsir edipdir Sen akylly. Şeýle hem bu, edebiýata bolan gyzyklanmagyňyzdan gelip çykýar. Bu howluda ýazyjylar we şahyrlar köpdi Wagty gelende akylly. Käwagt kelläme soň, gaty giç gelýär Çaga wagtyňyz uruş döwrüniň agyrysyny duýduňyzmy? Hawa, ýadymda. Şol wagt ak çörek satyn almakdan hoşal bolardyk "Sazandalar gaty köp, öýe bir adam getirmeýär" Kakaňyz täjir ýa-da başga bir girdejili adam däldi, lukman-gözlegçidi. Durmuş gazanmak kyn bolan bolmaly Öň şeker iýýärdik, açdyk. Ejem dükandan gutapjyk satyn alyp, getirip bererdi, öýe gelýänçä gutarardy. Ikimizem ýolda birini aldyk, ýöne hiç haçan öýe gelmedi Kakaňyz hem uzak ýaşady Hawa, kakam gowy ýaşady Bu meselede lukmançylyk rol oýnandyr Dogry, kakam nesilde on ikinji Mämmedali diýýärdi Bu nesil nireden gelýär? Ensiklopediýa Nasreddiniň Tusiden gelendigini görkezýär Gepleşigimizi howluda dowam etdirýäris Bu howla ýene-de hoş geldiňiz Jenap Wamig, köp sanly suratkeş bu howlyny gördi. Kanalyňyzda paýlaşylan köne lentalary görýäris. Aliagha Guliýewden Hajibaba Huseýnowa, Sarwar Ibrahimowdan Talat Gasimowa çenli bu öýde ýok suratkeş ýok. Indi wagt geçýär, dostlaryň we tanyşlaryň sany kem-kemden azalýar. Bu size nähili täsir edýär? Bu howlyda şol ýygnaklary gurnadym. Sazandalar gaty köp, öýüne ýekeje adam hem getirmeýär. 2001-nji ýylda bu bagda 55 ýaşymy belledim. Ol ýerde kim ýokdy? Bu aralykda mugallym Wamigiň aýaly çaý getirýär Bu ýere gelmegiňizde aýalyňyz uly rol oýnandyr. Bu howly mydama myhmanlardan doly, märekäniň öňünde durup, olar üçin stol açmak ajaýyp ussatlykdyr Elbetde, kyn. Biri bar, myhmanlary ýüregiňiz bilen garşylaýarsyňyz, biri bar, ezizim. Myhmanlary bu gapyda mydama mähirli garşy aldyk. Bir adam öýüne gelýär. Bu meniň sungatym sebäpli. Men döwlet adamy, munuň sebäbini bilýärsiňizmi? Sebäbi sungatym, maşgalam we dostlarym bar Wasim Sowet döwründe pars dilini gizlin öwrenýärdi, oňa rugsat bermediler " Kakaňyz, Mammadali erkek lukmany hem gözlegçidi we arap we pars dillerini gowy bilýärdi Hawa, doganym Wasim hem kakamdan arap dilini öwrendi. Sowet döwründe Wasim pars dilini gizlin öwrenýärdi, şol wagt oňa rugsat bermediler Kakaňyz dilleri nädip öwrendi? Ol bu hakda gürleşýärmi? Içerişerdäki bina tamamlandy. Mir Movsum Aganyň uly dogany Molla Aganyň medresesinde okady. Kakam üç dilde ýazyp bilýärdi: köne elipbiý, kiril, latyn Kakaňyz hem bu öýde ýaşadymy? Obada Köp adamlar onuň ýanyna keseller hakda geldiler Gelýärdiler. Soň bolsa häzirki ýaly ultrases ýokdy, kakam diňlemek bilen adamyň keselini bilýärdi. Ol lukman. Ondan öň morgda işleýärdi we ol ýerde köp zat öwrendi. Ol aýtdy, gyzlar tejribe üçin geldiler, burnlaryny tutdular, men saňa hiç zat bolmaz diýdim. Ol örän mylaýym ýürekli adamdy. Şol wagt öýüne iki sany jeset getirdi. Olarda synag geçirdi. Şol wagtlar skeletleri bir gapdala ýerleşdirýärdik ... Soň kakam morgyň ýanyndan geçip barýarka ys burnuma degeninde, dünýädäki iň owadan ys diýip pikir edýärdim. Sungatyny nähili gowy görendigini görüň! "Bu oba meniň ösüşimde uly rol oýnady" Adatça sazandalar we aýdymçylar bu sungaty çagalykdan başladylar. Näme üçin gijä galdyň? 26 ýaşymda Asaf Zeynalli aýdym-saz kollejine girdim we 30 ýaşymda gutardym. Ondan öň Medeniýet we bilim tehniki kollejinde okadym. Çagalygymda kluba barýardym, kiçijik bolanym üçin meni goýbermediler, gapydan seredýärdim. Menem çep elimdedim Çep elli adamyň sag tarapa geçmegi kyn. Oňa nädip öwrenişdiň? Gorkudan. Mekdepde elimi şeýle bir urdular welin ... Şondan soň sag elim bilen tar oýnap başladym. Çep elinde diňe mugallymym Ahmadhan Bakikhanow oýnady. Mundan başga-da, agam Mämmedhanyň meniň çeňňegimi oýnaýandygyny, hiç kimiň tar oýnamagyny islemeýändigimi aýtdy, şonuň üçin ony çepe geçirdim Asef Zeynalliniň adyny göterýän tehniki mekdebiň hünärmeni kimdi? Adil Geraý, Ahmadhan Bakhanow, Bahram Mansurow Jenap Wamik, tar oýunçylarynyň belli bir wagtyň içinde ansamblda ikinji tar oýunçysyna, soň bolsa ilkinji tar oýnaýjysyna öwrülendigini gördük. Soň bolsa üçlük - tar, kamança, aýdymçy görnüşinde konsert berip başlaýarlar. Bu etaplary çalt geçen ýaly görünýärsiňiz we tiz wagtdan üçlük görnüşinde çykyş edip başlamadyňyz Obada şeýle gowy hummer bardy, hemmeler üçin oýnadym. Ol aýdym aýtmak üçin gelýärdi, gijä galandygyny görüp bilersiňiz. Diýdiler, Wamige geliň we tar alyň diýiň. Bu oba meniň ösüşimde uly rol oýnady. Kurdakhani obasy meni gaty köp hasaplaýardy. Şol döwürde sazandalar azdy, hemmeler biri-birini tanaýardy "Bu ädim bilen Uzeýir Beý hakyky Azerbaýjan sazyny döretdi we millileşdirildi" Şol döwürde Bakuwyň toýlary mekdep roluny ýerine ýetirýärdi Toý uly mekdep, sebäbi her aýdymçynyň şahsyýeti bar, olara ýoldaş bolmak aňsat iş däl. Mysal üçin, Hajibaba Huseýnowyň bir şahsyýeti, Arif Babaýewiň başga bir şahsyýeti bardy. Hajibaba üçin çykyş etmek kyn boldy. Munuň sebäbini bilýärsiňmi? Jaňyň sesi bolmansoň, perdelerde jaň jyňňyrdaýan ýaly diýdi, hawa, indi şol bölekleri aýdym edersiňizmi? (gülýär). Şol perdelerde oýnamakdan bizar boldum, gezelenje gitmek isledim. Şol wagt Paşa daýza bardy, ol köne tar oýunçylaryndan biridi. Zulfi daýza (Zulfi Adigozalow - red.) Özi bilen toýlara gidýärdi. Bir gezek Paşa daýza taruň "çep" (bäşinji bellik - red.) Perdelerini kesdi. Zülfi muny görüp: "Heý Paşa, tar perdeleri nirede?" Paşa daýza gaýdyp geldi we her niçigem bolsa ol ýerde işiň ýokdugyny aýtdy (gülýär) Aýdymçy bar, perdelerde gezelenç etmegiňizi halamaýar Hajibaba şeýle boldy ... ubagub Mammadow tarzany tutýandygyny görüp, elinden alyp, okap başlady. Käbir aýdymçylar depderçä seretmese okap bilmeýärdiler. Ubagub we Arif kinematografçylardy Uzeýr Beý repressiýa döwründe reformalar geçirdi. Käbir perdeleri ýatyrdy. Munuň bilen mugamlaryň birnäçe bölümi we burçlary tertipsizdi. Käbirleri Uzeýir beýiň gowy edendigini aýdýarlar, beýleki tarapy bolsa bu kesişleriň nusgawy mugamy ýitirendigini aýdýar. Siziň pikiriňizçe näme? Elbetde, jenap Uzeýir näme etse-de, ony gowy etdi. Şol döwür üçin gaty akylly ädim ätdi. Kiçijik bölümler gaty köpdi, olar ýatyryldy. Hiç kimiň ýadyna düşmejekdigini bilýärdi. Bu ädim bilen Uzeyir Beý hakyky azerbaýjan sazyny döretdi we millileşdirildi. Tarda bar bolan 22 perde ýeterlikdir. Worldhli dünýä aýdym-sazlaryny tarda çalyp bolýar Aýdymçylaryň käbiri sazanda pul bermekde biraz gysga boldular. Şu wagta çenli duşan iň jomart adam kimdi? Bu jemgyýetiň ýagdaýyna bagly. Mysal üçin, Kurdakhani garyp oba, ýöne khiridarlar bardy. Soň bolsa sazanda puluň goşmaça paýyny bererdiler. Aýdymçynyň paýy aýratyn, stili aýratyn, kamança oýunçynyň paýy aýratyn. Bakuwda adaty baha bardy, şol döwrüň pulunda 400 manat. Emma sebitlere gidenlerinde bahasy barada gürleşdiler. Filarmoniýa gelip, nika hakda gürleşdiler. Şol döwürde köp hormat bardy, ýöne häzir däl Muňa näme sebäp boldy? Temmäkiniň köplügi sebäpli Hasan çilim çekdi, Huseýn hem. Aýdymçy, tar oýnaýjy köpeldi. Gowy ýoldaş bolmaly, solist bolmaly we mugallym bolmaly, bu gaty kyn mesele bolup durýar Bularyň üçüsini nädip aldyňyz? "Garrylar ýaş aýdymçylara ýer bermeli" Öňki ýerine ýetirijileri diňleýäris, mysal üçin Gurban Pirýow, Bahram Mansurow ... Olaryň çykyşlarynda labyr we agram bar. Her mizrabyň sesi gulaga aýratyn urýar. Wagtyň geçmegi bilen tar oýunçylary çalt oýnamaga we ýöremäge geçdiler. Bu nähili bolmaly? Köne stile gaýdyp gelmelimi ýa-da ähli ugurlardaky ýaly tar oýnamakda täzelik gerekmi? Şol döwrüň öz ýoly bardy. Olaryň usuly diňe mizrab degmekdi. Mirza Mansur mizrabyň 70-den gowrak görnüşini sanady. Häzirki döwürdäki adamlar diňe ýokarky mizraby, aşaky mizraby we santur mizrabyny bilýärler. Şol wagt Bahram Mansurowdan 22 sany mizrab öwrendim. Mizrabi-Gurzü, Mizrabi-Gurduz, Mizrabi-Parwana, goşa Mizrab, Mizrabi-Zangi, Setu-Kari ... Köne bilimi, ýaşlaryň bilegini öwrenmeli diýýärler. Şol wagt bir pälwan hojaýynym bilen göreşerin diýýär. Ussady okuwçysynyň şowsuz boljakdygyny görýär, okuwçysyny ýeňmek üçin bir hile ulanýar. Talyp maňa muny aýtmadyň diýip gaýdyp gelýär. Ussat diýýär, seret, men şu gün halas etdim Bir zat tygşytladyňyzmy? ok, bilýänlerimi aýtdym. Köp talyp menden peýdalandy Näçe inkär etsek-de, mugamy bölýärler. Garabag ýoly, Baku ýoly, Şamakhi ýoly. Köp aýdymçylara ýoldaş bolduň. Bu bölünişik barada näme pikir edýärsiňiz? Bilýärsiňizmi, "Chahargah" Şirwanda, şeýle hem Bakuwda we Garabagda "Çahargah". Okyjylarda tapawut bar. Seýid Şuşinskiniň mugallymy Abulhasan Han Ykbal Azer Töwriz şiwesinde okady. Emma Seýid ondan köp zat öwrendi. Mysal üçin, Şakili Alasgar bardy. Surat näme? Heöne onuň gaty sesi bardy. Her kim biri-birinden peýdalanýardy. Emma gümürtik sesi bilen aýdymçylar Garabagdan çykdy. Bakuwda bu söz ileri tutuldy. Her kim biri-birinden bir zat aldy "Her kim öz okuwçysyna ýaryşda ýokary bal bermek isleýär" Käwagt tar diňleýärsiň, görýärsiň, gitaranyň sesi däl, gitaranyň sesi gelýär Sebäbi gitara çalýarlar. Şeýle hem, setiriň sesini has güýçli etmek üçin sesi üýtgedýän bir zat goşýarlar. Toýlarda gatygepleýjiniň ýok ýerinde tari oýnadym. Toý zalynda asuda bolardy, hyzmatkärler bardy, toýlarda hemme zada gözegçilik ederdiler Sowet döwründe ermeni kamança oýunçylary bilen bilelikde oýnadyňyzmy? Hawa, Boris, Nefton, Jora bardy ... Olaryň biri Bahram Mansurowa aýtdy, Bahramjan, eger bir ermeni bilen bir azerbaýjanyň etini garyşdyryp, awtoulagda çilim çekseňiz, ermeniler aýratyn çykar, azerbaýjanlar aýrylar, biz hiç haçan birleşmeris. Biz bile ýaşadyk, emma henizem ermeniler Olarda senetçilik barmydy? Hawa, hawa ... Boris bilen bilelikde oýnanymda, syçan kowalap ýören pişik ýaly, ol meni yzarlamak isledi, men oňa rugsat bermedim Gepleşigiň bu bölüminde Azan okalýar we Hudaýyň sözi obany eýeleýär Namaza çagyryş hem berildi ... Bu öýde elmydama Hudaýyň sözi bardy. Dinde aýdym-saza bolan çemeleşme düşnüksiz. Gurhany terjime edenleriň biri hökmünde doganyňyz Wasim Mammadaliýewiň aýdym-saz meselesine nähili garaýşy bardy? Hezreti Dawudyň "Rahab" daky "Gurhany" okaýandygyny hemişe aýdýardy. Aglamalar nädip ýüze çykdy? Bu hem saz. Bir gezek Nardaran halkynyň ýygnagyna bardym. Kakamyň bir sözi bar, imanly bar, eşege ynanýan bar, ýagny eşege ynanýan bar. Olaryň biri tar oýnamak pygamberiň ýüzüne şarpyk çalmak ýaly gaýdyp geldi. Gazalkhan Hajy Mail hem bardy. Göwnüme degenini görüp: "Indi bu garyp zat näme, bu onuň sungaty" diýdi. Köp güldik, ýagdaýdan çykdym Iň soňky mugham ýaryşy şowhunly boldy Her kim mugham ýaryşynda okuwçysyna ýokary bal bermek isleýär. Sebitlerdäki ähli saýlawlara gatnaşdym. Bu işiň aşhanasynda näme bardygyny bilmek isledim Öňki ýyllarda birinji, ikinji we üçünji ýer üçin iki adam saýlandy we bir adama "Gran Pri" berildi. Şeýlelik bilen ýedi adam ýeňip bilerdi. Emma geçen ýyl beýle bolmady. Diňe üç ýeňiji saýlanmalydygyny aýtdylar. Mansum Ybraýymow, gideliň we öňki ýyllardaky ýaly bolmagyny haýyş edeliň diýdi. Näme-de bolsa gidip bilmedik, şonuň üçin galdyk. Mugam ýaryşynyň myş-myşly netijesi üçin hem günäkär bolmaly "Tar ýalan sözlemegi halamaýar" Soňky döwürde Mansum Ibrahimow bilen Nazakat Teýmurowanyň "Leýli we Majnun" oýnaýandygy barada şikaýatlar gelip gowuşdy. Leýli bilen Majnun bu ýaşda bagtly bolmaz diýýärler. Siziň pikiriňizçe, olar dogrymy? youngaşlara ýer bermeli. Nazakat bilen Mansum ikisi-de gowy oýnady. Görnüşine görä, olar taýagy sypdyrmak islemeýärler (gülýär). Youthaşlaryň arasynda "Leýli we Majnun" -da okaýanlar bar Öňüňizdäki stilleriň arasynda ideal kimdi? Men hemmäni diňledim. Ahsan Dadaşow bilen Hajy Mämmedowyň arasyndaky gatnaşyk gowy däldi. Hajy mugallymyň dosty muňa garamazdan, Ahsan aradan çykanda, Hajy çaga ýaly aglady. Diýdi, kimiň ölendigini bilmeýärsiň, iň halanýan suratkeşim ... Her kimiň ýoly bar. Bir gezek Hajy "Mahur Hindi" mughamynyň ýeke-täk roluny ýerine ýetirjekdigiňizi aýtdy. Oýnamagy tamamladym, ol meni gutlady. Diýdi, Bahramyň talyby bolsaňam, meniň ýolumda oýnaýarsyň. Maňa iň ýakyn gural Hajy Mämmedowyň guralydy Sizden kiçileriň arasynda kimiň çykyşyny has gowy görýärsiňiz? Agasalim Abdullaýew, tar ýaly tar oýnaýar we mugamy dogry oýnaýar. Setir göwünjeňligi halamaýar, gitara däl-de, sim ýaly çalmaly. Maksat aýdymçyny aýdym aýtmak. Indi seredýärin, käwagt ýoldaşlyk döwründe ýekelikde oýnaýan ýaly. Eger ýoldaş bolsaňyz, ýoldaş ýerine ýetirijiňizden öňe geçmeli dälsiňiz "Kakasyny bazada ýakdylar" Pub hakda nähili pikir edýärsiňiz? Bakuwlylar publary gowy görýärler Şol wagtlar toýdan soň ýygnanyşýardylar, kiçijik bir ýere gysgyç we deprekli çadyr diýdiler. Soň bolsa taweri zaýaladylar we ýakdylar. Pub aýdym-saz däl, pub söz, ritm. Myhmanhanany efirde çykan badyna çykardylar. Ses ýok ... Ahmadöne Ahmadhan Bakhanowyň aýdyşy ýaly erbet reňk hem reňk Döwlet tarapyndan dürli baýraklar gowşuryldy. 80 ýaşyňyzda nämä garaşýarsyňyz? Ady berildi, jaý berildi. Nädip ýüz tutmaly? Bulaşyklyk gowy zat. 14-nji ýyl, meniň ýubileýim Mugam merkezinde geçiriler Bu 80 ýylda näme gördüňiz? Hemme zat ... Adamlaryň dürli keşplerine şaýat boldum. Tekepbirleri, ikiýüzlüleri, sikofantlary gördüm ... Bir zady bilýärin, adam çöregini ýitirmeli däldir Söhbetdeşligiň ahyrynda Wamig Mammadaliýewden biziň üçin tar oýnamagyny haýyş etdik. Tar almak üçin jaýa girdi. Diýdik, agtyklaryndan biri tar getirsin "Ekin meýdanlarymy menden başga hiç kim ellemeýär" -diýdi Otagdan seýrek ses eşidildi. Nadire seredip, tüýdügiň içimizde kök urmazlygy üçin içini getirýändigini aýtdym Biraz diňledi we gözlerini gamaşdyrdy: "Hawa, hakyky ýazuw materialy." Wamig Mammadaliýew öýden çykyp, elindäki tarlary galdyrdy: Bu tar 100 ýyl, kakam ony 1926-njy ýylda satyn aldy, ol menden 20 ýaş uly Soň bolsa döşüni döşüne basdy we uzak wagtlap oýnady. Çykyşdan soň bagyň içinden geçip baranymyzda, uly oýulan daşlary gördük, çukurda suw bardy. Näme bolandygyny soranymda, mugallym Wamig: "Onuň ady syzdy, garynjalar içip biler ýaly suw guýdum" -diýdi Bagyna wagtal-wagtal baryp görýän bir çemçäniň suwuny gaýgyrmaýan adamyň bu görnüşli ýerine ýetirişiniň bu segseninji ýyllarda uly we gymmatly paýdygyna düşündik Surat - Ilkin Nabiýew © ️ APA GROUP