Gys şertlerde, ýöne akýan suw bilen: şäherleşme 14 ýylda Gyrgyzystanyň ýaşaýşyny nädip üýtgetdi?

Milli statistika komitetiniň täze maglumatlary, soňky ýyllarda Gyrgyzystanyň gündelik durmuş derejesiniň nähili üýtgändigini görkezýär. Adamlar ep-esli köp pul sarp edip başladylar, ýöne çykdajylaryň we ýaşaýyş şertleriniň gurluşy muny baýlygyň üstünligi diýip atlandyrmaga doly mümkinçilik bermeýär. Durmuş has ýakynlaşdy Economist.kg resmi statistiki maglumatlary derňedi we häzirki Gyrgyzystanyň portretini döretdi 2010-njy ýyldan 2024-nji ýyla çenli döwürde adam başyna ortaça nagt çykdajylar aýda 2449,4-den 6,947,6 soma çenli ýokarlandy. Ösüş 2,8 esse diýen ýaly boldy. Itöne bu diňe bir girdejiniň ýokarlanmagyny däl, eýsem ykdysadyýetdäki bahalaryň umumy ýokarlanmagyny hem görkezýär. Bu görkezijiniň özi durmuşyň hilini görkezmeýär - has möhümi, çykdajy gurluşynyň takyk üýtgemegi Iň möhüm üýtgeşiklik azyk çykdajylarynyň paýynyň azalmagydyr. 2010-njy ýylda azyk býudjetiň 45,1% -ini düzýän bolsa, 2024-nji ýylda - 40,4%. Mundan başga-da, çykdajylar 1,1 müňden 2,8 müň soma çenli ýokarlandy, ýöne paý azaldy. Şeýle dinamika, adatça, abadançylygyň kem-kemden ýokarlanmagyny görkezýär: öý hojalygynyň diňe esasy zerurlyklaryna däl-de, pul harçlamaga mümkinçiligi bar Şol döwürde, 2010-njy ýyldan 2024-nji ýyla çenli hyzmatlara çykdajylar ep-esli ýokarlandy. Olaryň paýy 4,6% -den 9,4% -e, pul nukdaýnazaryndan - 113.6-dan 656,2 soma çenli ýokarlandy. Bu, sarp ediş usullarynyň üýtgändigini görkezýär: adamlar öý, sanly we şahsy hyzmatlary goşmak bilen hyzmatlar üçin köplenç töleýärler Şol bir wagtyň özünde hökmany çykdajylar býudjetine basyş etmegi dowam etdirdi. Fuelangyç üçin çykdajylaryň paýy 3,6% -den 4,6% -e, ýaşaýyş we jemgyýetçilik hyzmatlary üçin - 4,9% -den 6.1% -e çenli ýokarlandy. Mutlak sanlarda umumy ýaşaýyş jaýy 3,5 esse köpeldi - adam başyna 119,5-den 423,7 soma. Şeýle zatlaryň ösmegi girdejiniň ep-esli böleginiň esasy zerurlyklara sarp edilýändigini, tygşytlamaga az ýer goýup, durmuş derejesini ýokarlandyrýandygyny aňladýar Çykdajylaryň ýokarlanmagynyň fonunda ýaşaýyş jaý şertlerinde ep-esli üýtgeşmeler boldy. Housingaşaýyş jaý üpjünçiligi ortaça bir adama 15,7-den 13,1 m² çenli azaldy. Şäherlerde bu görkeziji ep-esli azaldy - 23.2-den 13,9 m². Bu dinamika, köplenç şäherleşme we ýaşaýyş jaý gurluşygy bilen deňeşdirilende ilatyň has çalt köpelmegi bilen baglanyşykly ýaşaýyş dykyzlygynyň ýokarlanmagyny görkezýär Şol bir wagtyň özünde ýaşaýyş jaý infrastrukturasy kem-kemden gowulaşýar. Akym suwy bilen ýaşaýyş jaý gorunyň paýy 33,7% -den 48,4% -e, kanalizasiýa bilen - 26,8% -den 34,5% -e, gyzgyn suw üpjünçiligi bilen - 3,7% -den 9,4% -e çenli ýokarlandy Gyrgyzystanyň esasy ykdysady habarlaryny yzarlaň - Telegram we WhatsApp-da Economist.kg kanallaryna ýazylyň. Şeýle hem, “Facebook”, “Instagram”, “Threads” we “X” -da. Bize goşulyň we iň möhüm zatlardan elmydama habarly boluň!