ABŞ bilen parahatçylyk şertnamasynyň 14 nokady Tähranda aýan edildi

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky parahatçylyk şertnamasynyň taslamasy 14 punktdan ybarat. Bu barada Eýranyň Mehr gullugy habar berdi, Tengrinews.kz RBC-e salgylanýar ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky parahatçylyk şertnamasynyň taslamasy 14 punktdan ybarat. Bu barada Eýranyň Mehr gullugy habar berdi, Tengrinews.kz RBC-e salgylanýar Habar berişlerine görä taraplar soňky düşünişmek memorandumynyň tekstinde birnäçe ylalaşyk gazandylar: 1. Liwan ýaly ähli frontlarda duşmançylygyň hemişelik we derrew bes edilmegi.2. Amerikanyň Birleşen Ştatlary Eýranyň içerki işlerine goşulmazlygy we Eýranyň özygtyýarlylygyna hormat goýmagy öz üstüne alýar.3. 30 günüň içinde deňiz gabawynyň doly aýrylmagy.4. ABŞ goşunlaryny Eýranyň töwereginden çykarmagy öz üstüne alýar.5. Eýranyň razyçylygy bilen 30 günüň içinde Hormuz bogazyny açmak.6. Nebit, nebithimiýa önümleri we olardan emele gelen önümler we Eýranyň maliýe aktiwlerine doly ygtyýarlylygy baradaky sanksiýalaryň togtadylmagy.7. ABŞ we onuň ýaranlaryna azyndan 300 milliard dollarlyk Eýrany täzeden gurmak meýilnamalary bilen üpjün etmek. Nuclearadro meselesi we ABŞ-nyň ilkinji we ikinji sanksiýalarynyň doly ýatyrylmagy, şeýle hem BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň we Halkara Atom Energiýasy Guramasynyň Dolandyryjylar Geňeşiniň (IAEA) kararlary barada gutarnykly ylalaşyga gelmek üçin 60 günüň dowamynda gepleşikler .9. Eýran, learadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk şertnamasyna (NPT) ygrarlydygyny tassyklaýar we ýadro ýaragyny öndürmezlige borçlanýar.10. Amerikanyň Birleşen Ştatlary sebitdäki goşunlarynyň sanyny köpeltmezligi we täze sanksiýalary girizmezligi öz üstüne alýar. 60 günlük soňky gepleşik döwründe 24 milliard dollarlyk petiklenen Eýran gaznasynyň gulpuny açmak. Bu mukdaryň ýarysy gepleşikler başlamazdan ozal Eýrana berilmelidir.12. Ylalaşygyň ýerine ýetirilmegi üçin gözegçilik mehanizmini döretmek.13. Jemleýji şertnama BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň karary bilen tassyklanar.14. Soňky gepleşikler, Eýranyň doňdurylan gaznalarynyň ýarysy boşadylýança, Eýranyň nebitine garşy sanksiýalar togtadylýan we deňiz gabawy ýatyrylýança başlamaz. Iň soňky ylalaşyk diňe baýlaşdyrylan materiallaryň ykbaly we urany baýlaşdyrmak, sanksiýalaryň ýatyrylmagy we Eýranyň ykdysady dikeldiş maksatnamasy barada gazanylar. Eýranyň raketa programmasy baradaky gepleşikler we garşylyk toparlaryna goldaw gün tertibinden hemişelik aýrylýar ABŞ we Eýran duşenbe güni agşam parahatçylyk şertnamasyny baglaşandyklaryny habar berdiler. Resminama gol çekişmek 19-njy iýunda bolar. Iki ýurduň häkimiýetleriniň habar bermegine görä, Amerikanyň deňiz gabawy şu gün tamamlanar we Hormuz bogazynyň açylmagy we ondan soň ýykylmagy şertnamanyň resmi taýdan tamamlanmagyndan soň bolar ABŞ-nyň wise-prezidenti J.D.Wans Tähranyň şertnamanyň şertleriniň ýerine ýetirilmegi ýakyn 50 ýylda Eastakyn Gündogaryň düýpgöter üýtgemegine we maýa goýumlary üçin has amatly sebite öwrülmegine sebäp boljakdygyny aýtdy Gazagystanda we dünýädäki wakalar barada iň möhüm zatlar