Ylalaşmaga çakylyk

Uğur KAPTANOĞLU- Ömer KADİROĞLU-Abdullah SUİÇMEZ Koalisiýa hökümeti tarapyndan ýaşaýyş töleginiň bahasyny 9 aý yza süýşürmek barada yglan eden kanun güýji bolan kararyň düýn Mejlisiň Baş Assambleýasynda ara alnyp maslahatlaşylmagyna garaşylýar, kärdeşler arkalaşyklarynyň hereketi hasam giňeldi Kärdeşler arkalaşygynyň we hökümete dahylsyz guramalaryň wekilleri bilen mejlis binasyna giren polisiýanyň arasynda çynlakaý dartgynlyk ýüze çykdy Polisiýa käbir aktiwistleri tussag etdi we polisiýa bölümine eltdi Premýer-ministr Ünal Üstel Mejlisiň Baş Assambleýasynda çykyş edip otyrka, oppozisiýa deputatlary zaldan çykandan soň sessiýa yza süýşürildi Bu aralykda, Prezident Tufan Erhürman Mejlisiň binasyna baryp, hökümet işgärleri we kärdeşler arkalaşyklary bilen duşuşdy Soňra Erhürman dolandyryjy partiýanyň agzalaryny Prezident köşgüne çagyrdy we dartgynlygy bes etmek üçin käbir teklipleri berdi Mejlis, ýaşaýyş çykdajylaryny doňdurmak üçin kanuny güýje eýe bolan karary ara alyp maslahatlaşmak üçin ýygnandy, dartgynly pursatlara şaýat boldy Hökümet kanun taslamasyny we kanun güýji bolan karary yzyna almaýandygy sebäpli iş taşlaýyşlaryny we hereketlerini dowam etdiren kärdeşler arkalaşyklary umumy mejlisler zalyna girmäge synanyşdy. Polisiýa toparlary mejlisiň töwereginde et diwary gurup, aktiwistleriň girmeginiň öňüni almaga synanyşdylar. Bu aralykda polisiýa bilen aktiwistleriň arasynda söweş başlandy. Polisiýa burç gazy bilen gatyşan mahaly, Mejlise girmek isleýän aktiwistler hökümetiň işden aýrylmagy şygarlaryny aýtdylar Mejlisiň öňünde geçirilen demonstrasiýalarda jemgyýetçilik pudagynda guralan kärdeşler arkalaşyklarynyň biri bolan El-SEN-iň prezidenti Ahmet Tuçu polisiýa tarapyndan tussag edildi Bu waka protestde gysga wagtlyk dartgynlylyga sebäp bolsa-da, kärdeşler arkalaşyklary tussag edildi. Tuğcu agşam boşadyldy Aktiwistler ýangyn söndürijiniň klapanlaryny hem açdylar. Mejlisiň öňünde täzeden başlanan dawa wagtynda polisiýa işgäri keselledi! Mejlisiň öňünde dawa-jenjel bar bolsa, Maliýe ministri Özdemir Berowa münbere münüp, döwlet maliýe serişdeleriniň durnuklylygyny üpjün etmek üçin birnäçe çäräni göz öňünde tutýandyklaryny aýtdy. Berowa hökümetiň möhüm başlangyç edendigini we ýaşaýyş bahasy bilen baglanyşykly täze düzgünleri paýlaşandygyny aýtdy Berowa täze aýlyk hakynyň iýun aýynyň ahyrynda ýaşaýyş derejesine görä kesgitlenjekdigini aýtdy we bu ýokarlandyryşyň 50 göteriminiň tölenjekdigini habar berdi. Galan 50 göterim arassa böleginiň 2027-nji ýylyň ýanwar aýynda tölenmeli eskroda ýerleşdiriljekdigini aýtdy Berowa "Bu kanun taslamalary hem bir çäre. Kärdeşler arkalaşyklary bilen gepleşikler geçirildi we kärdeşler arkalaşyklary tarapyndan öň gün tertibine getirilen teklip hödürlendi. Bu teklip kärdeşler arkalaşyklarynyň we esasy oppozisiýanyň düýbünden kabul edilmegi bilen durmuşa geçirilip bilinjek teklip." Incirliden hökümete 4 elementli jaň Berowa Respublikan Türk Partiýasyna (CTP) we kärdeşler arkalaşyklaryna çagyryş edip, ýaşaýyş bahasy barada düýpgöter ylalaşyk gazanylsa, kanuny güýje eýe bolan karary ýatyrmaga taýýardyklaryny aýtdy Berowanyň çykyşyndan soň çykyş eden Incirli, sosial dartgynlygy azaltmalydygyny aýtdy. Incirli, polisiýanyň protestlere garşy gatyşmagynyň we kanun güýjüniň bolmagy baradaky kararyň hasam dartgynlaşandygyny aýtdy we "ylalaşyk üçin polisiýany yza çekersiňiz" diýdi Incirli, taraplaryň arasynda ylalaşyk gazanmak üçin üç teklip berdi. Şoňa görä-de, ilki polisiýa protest meýdanyndan çykarylmaly, soň bolsa kanuny güýje eýe bolan karar yzyna alynmaly we ahyrynda ähli taraplaryň gatnaşmagynda Mejlis komiteti döredilmeli. Incirli, bu ädimler ädilse, taraplaryň özlerini has aňsat beýan edip biljekdigini we ylalaşyk çözgüdiniň bolup biljekdigini aýtdy Näme etsek-de, halkymyz üçin edýäris Soňra premýer-ministr Ünal Üstel çykyş etdi Üstel öz çykyşynda "Näme etsek-de, halkymyz üçin edýäris, haýsy çäreleri görsek-de, halkymyzyň peýdasyna edýäris. Şu wagta çenli gören çärelerimiz halkymyzyň abadançylygy üçin. Hiç kimde şübhelenmeli däl. Dolandyryp bilmejekdigiňizi aýdýan hökümet 15 ýyl mundan ozal tamamlanmadyk ähli taslamalary tamamlady. Bu hökümet pandemiýany dolandyrdy." Üsteliň çykyşynda CTP-nyň orunbasary Doğuş Derýa sözüni kesdi we "Mejlise garşy agdarlyşyk edýärsiňiz" diýip gygyrdy we burç gazynyň ulanylmagyna reaksiýa bildirdi CTP başlygy Sıla Usar cncirli polisiýanyň demonstrantlara goşulandygyny aýtdy we "Baş ýygnak beýle dowam edip bilmez, polisiýanyň gatyşmagyny bes edip biler, zorluk bar" -diýdi CTP-nyň orunbasary Erkut Şahali: "Adamlar ýenjilende bu ýerde oturyp bilmeris", Devrim Barçyn: "Bu ýerde urulmak we burç gazy garaşýarysmy?" diýip sorady Başga bir CTP Deputat Ongun Talat hem muňa reaksiýa bildirip: "Adamlary bulaşdyrdyňyz" -diýdi Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda Üstel "Şu wagta çenli halkymyzy rahatlandyrmak üçin işledim" -diýdi we "Zerur çäreleri gördüler, hiç kim hiç kime hiç zat edenok" -diýdi Respublikanyň Mejlisiniň başlygy Ziýa Öztürkler: "Dostlar, bu bolup bilmez. Adamlara zyýan berilmegini kim isleýär?" taraplary asuda bolmaga çagyrdy UBP bilen CTP deputatlarynyň arasynda dilden jedeller bar bolsa, özara atyşyk dowam etdi Üsteliň çykyşynda ýüze çykan dartgynlyk oppozisiýa hatarlarynyň zaldan çykmagyna sebäp boldy we Mejlis mejlisi yza süýşürildi Erhürman Mejlise geldi Mejlisiň Baş Assambleýasynyň mejlisi yza süýşürilenden soň garaşmak dowam etdi Prezident Tufan Erhürman Mejlise geldi we ilki kärdeşler arkalaşyklarynyň prezidentleri, soňra hökümet bilen duşuşdy Erhürman, kärdeşler arkalaşyklarynyň talaplaryny hökümete ýetirendigini we hökümetiň içerki baha berendigini aýtdy we bu baha berişiň netijelerine garaşmagy haýyş etdi Kipr Türk jemgyýetçilik gullugy birleşiginiň (KTAMS) prezidenti Güven Bengihan kärdeşler arkalaşyklarynyň adyndan çykyş edip, Erhürmanyň sözlerinden soň hökümetiň garaýşyna garaşýandyklaryny aýtdy Mejlisiň öňünde çykyş eden Bengihan, talaplarynyň aýdyňdygyny aýtdy Bengihan, hökümetiň saýlaw möhletini ir yglan etmek baradaky talaplarynyň hem dogrydygyny aýtdy Erhürman soňra premýer-ministr Üstel we prezidentiň ýanyndaky hökümet işgärleri bilen duşuşdy Prezidentiň ýanynda sagat 17.20 töwereginde başlanan ýygnak takmynan ýarym sagat dowam etdi. Premýer-ministr Ünal Üstel we hökümet işgärleri duşuşygyň jikme-jiklikleri barada hiç hili beýanat bermediler Iş taşlaýyşlar we protestler dowam eder Prezident Tufan Erhürman kärdeşler arkalaşygynyň wekilleri bilen ýene duşuşdy. Kipr Türk Döwlet Döwlet Hyzmatdaşlary Bileleşiginiň (KTAMS) prezidenti Güven Bengihan, kärdeşler arkalaşyklarynyň kanunyň güýji bolan kararyň ýatyrylmagyny, kanun taslamasynyň Mejlis komitetine iberiljekdigini we yglan ediljek irki saýlawlaryň geçiriljek senesini talap edendigini aýtdy Bengihan, kanuny güýje eýe bolan karar resmi gazetde çap edilmese, iş taşlaýyşlary we protestleri dowam etdirjekdiklerini aýtdy. Bengihan "Karar resmi gazetde çap edilmese, umumy iş taşlaýyş dowam eder. Kärdeşler arkalaşyklary kesgitlenildi" -diýdi