Özbegistan 2026-njy ýylda Bütindünýä metbugat azatlygy indeksinde 1-nji orny eýeledi, ýagdaý "gaty çylşyrymly"

“Serhetsiz habarçylar” halkara guramasy (Reporters sans frontières, RSF) her ýyl 2026-njy ýyldaky Bütindünýä metbugat azatlygy indeksini çykardy Özbegistan geçen ýyl bilen deňeşdirilende bir pozisiýa bilen gowulaşdy we 180 ýurtdan 147-nji ýerde durýar. Şeýle-de bolsa, umumy bal 35,24-den 34.95-e düşdi. Pese gaçmagy bäş esasy görkezijiniň üçüsinde - syýasy kontekstde, hukuk binýadynda we sosial-medeni kontekstde hasaba alyndy. Şol bir wagtyň özünde ykdysady we howpsuzlyk görkezijileri birneme gowulaşdy RSF Özbegistanda metbugat azatlygynyň ýagdaýyny “gaty çylşyrymly” diýip kesgitledi. Gurama 2016-njy ýylda prezident Yslam Karimow ölenden soň metbugat azatlygyndaky ösüşiň "zordan gowulaşandygyny" aýtdy RSF guramasynyň habaryna görä, hökümet metbugata berk gözegçiligi dowam etdirýärkä, häkimiýetleri tankytlamak gaty çäklendirilipdi. Şeýle hem, blogçylaryň köpüsiniň döwlet gurluşlary bilen ýakyndan baglanyşyklydygyny belläp geçdi Gündogar Europeewropa we Merkezi Aziýa sebiti 2026-njy ýylda Bütindünýä metbugat azatlygy indeksinde ikinji orunda durýar. Gazetada mahabat RSF: "Sebit, kesgitlenen gymmatlyklaryň başyna öwrülen we kanunlar häkimiýet başynda bolanlara habar bermek hukugynyň hasabyna hyzmat etmek üçin ulanylýan giň eksperimente meňzeýär" -diýdi Sebitde Gürjüstan 21 ýerden 135-nji ýeri eýeledi, Ermenistan bolsa 16-njy orny 50-nji ýere düşürdi Gazagystan has berk hukuk çäklendirmelerini, metbugata gytaklaýyn basyşy, onlaýn repressiýalary we metbugata garşy jenaýat jogapkärçiliginiň ýoklugyny görkezip, Gazagystan 8-nji orunda 149-njy ýerde durýar. Gyrgyzystan 146-njy ýerde durýar we journalistsurnalistler üçin hukuk goragynyň azalmagy ýaly şuňa meňzeş kynçylyklary başdan geçirýär Reýtingiň aşaky böleginde Belarus (165-nji), Azerbaýjan (171-nji), Russiýa (172-nji) we Türkmenistan (173-nji) bar Ruslaryň dowam edýän agressiýasyna garamazdan, Ukraina 7 orny 55-nji orna çykardy. RSF muny ýurduň işjeň metbugat pudagy we derňew ismurnalistikasy bilen baglanyşdyrdy Norwegiýa yzly-yzyna 10 ýyl pozisiýasyny saklap, ýene-de birinji ýeri eýeledi Ondan soň Gollandiýa, Estoniýa, Daniýa we Şwesiýa bar. Şeýle hem ilkinji onluga Finlýandiýa, Irlandiýa, Şweýsariýa, Lýuksemburg we Portugaliýa girdi Indeksiň aşagynda Hytaý (178-nji), Demirgazyk Koreýa we Eritreýa bar Indeksiň taryhynda ilkinji gezek dünýä ýurtlarynyň ýarysyndan gowragy metbugat azatlygy üçin “kyn” ýa-da “örän çynlakaý” ýagdaý hökmünde kesgitlenildi "25 ýylda, Indeksde gözden geçirilen ähli 180 ýurduň we sebitiň ortaça baly beýle pes bolmady. 2001-nji ýyldan bäri çäklendiriji hukuk arsenallarynyň, esasanam milli howpsuzlyk syýasatlary bilen baglanyşykly maglumatlaryň giňelmegi, hatda demokratik ýurtlarda-da maglumat hukugyny yzygiderli pese gaçyrdy Bu web sahypasyndaky materiallary öňünden ýazmaça rugsady bolmazdan köpeltmek ýa-da paýlamak bolmaz Sag boluň. Habaryňyzy aldyk we ýalňyşlygy ýakyn wagtda düzederis