Özbegistan, Japanaponiýa Eko Expo Merkezi Aziýa 2026-da howany we Aral deňzini görkezýär

BAKU, Azerbaýjan, 3-nji iýun. Özbegistan we Japanaponiýa, Eko Expo Merkezi Aziýa 2026 sergisinde geçirilen birnäçe gapdalyndaky çäreleriň dowamynda howanyň durnuklylygy, suw dolandyryşy, daşky gurşaw innowasiýalary we durnukly oba hojalygy boýunça ösýän hyzmatdaşlygyny görkezdiler, Trendiň Özbegiýanyň Milli Ekologiýa we Howanyň üýtgemegi baradaky komitetiniň üsti bilen hasabat “Küpek ýoly Samarkand” toplumynda geçirilen bu çäreler hökümet işgärlerini, gözlegçileri, alymlary we hususy pudagyň wekillerini bir ýere jemledi, esasanam Aral deňzi sebitinde howanyň meselelerine ylmy çözgütleri ara alyp maslahatlaşdy “Japanaponiýa - Özbegistan Mawy we Greenaşyl Nexus: Ylym, Durnuklylyk we Howanyň hereketi üçin jemgyýetiň durnuklylygy” ady bilen geçirilen ilkinji sessiýada howanyň uýgunlaşmagy, çeşmeleriň durnukly dolandyrylmagy, gaýtadan dikeldilýän energiýa we daşky gurşaw innowasiýalary ara alnyp maslahatlaşyldy. Gatnaşanlar, Özbegiýanyň ylmy guramalary bilen hyzmatdaşlykda Japanaponiýa Halkara Hyzmatdaşlyk Guramasy (JICA) we Japanaponiýa Ylym we Tehnologiýa Guramasy (JST) goldawy bilen Durnukly Ösüş üçin Ylym we Tehnologiýa Gözleg Hyzmatdaşlygy (SATREPS) maksatnamasy boýunça durmuşa geçirilýän bilelikdäki başlangyçlary hödürlediler Kýoto uniwersitetiniň professory Kenji Tanaka, Aral deňziniň basseýninde suw gözegçiligini we suwdan peýdalanmagyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin howanyň çydamly tehnologiýalaryny ösdürmäge gönükdirilen taslamany beýan etdi. H2UZ SATREPS taslamasyna gatnaşan bilermen ukiuki aganagida Ab Farah, has giň uglerod bitaraplygy maksatlarynyň bir bölegi hökmünde ýaşyl we gök wodorod tehnologiýalaryny ösdürmek baradaky tagallalary ara alyp maslahatlaşdy Merkezi Aziýanyň Daşky gurşaw we howanyň üýtgemegi boýunça okuwlar (Greenaşyl uniwersitet) rektory Bagtyýor Pulatow, uniwersitetiň daşky gurşawy goramak, howanyň uýgunlaşmagy we durnukly ösüş boýunça hünärmenleri taýýarlamak baradaky başlangyçlaryny Merkezi Aziýada halkara ylmy hyzmatdaşlygy giňeltdi Şeýle hem, bu çärede pagta öndürmek we ekologiýa taýdan jogapkär ekerançylyk tejribesi barada çykyşlar geçirildi. Japanaponiýanyň MASUI Corp. Ltd. kompaniýasynyň Daşkent ofisiniň başlygy Çinori Tokita pagta biznesiniň durnukly modellerini ara alyp maslahatlaşdy, OISCA-nyň baş taslama koordinatory doktor Satoşi Togashi guramanyň Özbegistandaky işine ünsi çekdi Daşky gurşaw meýilnamasy, Japaneseaponiýanyň institutlary bilen hyzmatdaşlykda “BLUE SATREPS” taslamasy boýunça Aral deňiz sebitiniň halkara innowasiýa merkezi (IICAS) tarapyndan gurnalan ikinji tarap çäresi bilen dowam etdi Çekişmeler, ýeriň zaýalanmagy, topragyň duzlanmagy, suw ýetmezçiligi we ekologiýa taýdan gowşak sebitleriň birinde durnukly oba hojalygyna we howanyň uýgunlaşmagyna ylma esaslanýan çemeleşmeler barada pikir alyşdy Professor Tanaka Aral deňziniň basseýni üçin geljekdäki howa we suw çeşmeleri boýunça gözlegleri hödürledi. Mugallymlar Bagriddin Nişonow we Bahtiýor Holmatjanow häzirki zaman gözegçilik ulgamlaryny görkezdiler, şol sanda meteorologiýa ulgamlarynyň we Eartheriň uzakdan duýgur platformalarynyň giňelmegi Bu aralykda, Tottori uniwersitetiniň professory Kristina Toderiç, duzly çydamly ösümlikleri duzly ýerlerde oba hojalygynyň öndürijiligini ýokarlandyrmak üçin “halofitlere esaslanýan tegelek garyşyk oba hojalygyna” çemeleşmeler bilen tanyşdyrdy Gatnaşanlar ylmy hyzmatdaşlygy giňeltmek, howanyň durnukly tehnologiýalaryny ornaşdyrmagy çaltlaşdyrmak we bilelikdäki daşky gurşaw başlangyçlaryny güýçlendirmek sebitiň uzak möhletli kynçylyklaryny çözmek üçin möhüm ähmiýete eýe bolar diýen netijä geldiler Gapdal wakalar Özbegistan-Japanaponiýanyň daşky gurşaw boýunça gözleglerde we durnukly ösüşde, esasanam Aral deňzinde ekosistemalary dikeltmek we howanyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak ugrundaky hyzmatdaşlygynyň çuňlugyny görkezdi