Özbegiýanyň prezidenti AI ulanyp, geologiki açyş tizligini iki esse artdyrmak meýilnamalaryna syn berýär

BAKU, Azerbaýjan, 10-njy iýun. Prezident Şawkat Mirziýýow Özbegistanyň dag-geologiýa pudaklarynda sanly tehnologiýalaryň we emeli intellektiň ulanylyşyny giňeltmek meýilnamalaryna göz aýlady, netijeliligi ýokarlandyrmak, maýa goýumlaryny çekmek we ýurduň baýlyk binýadyny güýçlendirmek boýunça has giň tagallanyň bir bölegi Magdançylyk Özbegistanyň ykdysadyýetiniň esasy sütünleriniň biri bolmagynda galýar. 2025-nji ýylda magdan we geologiýa kärhanalary ýurduň önümçiliginiň 20% -ini emele getirdi we býudjet girdejisinden 118,5 trillion som (takmynan 9,8 milliard dollar) girdeji gazandy Tanyşdyryş dabarasynda sanly üýtgeşmeler we ösen tehnologiýalar arkaly pudagy döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işler beýan edildi. Hökümet 2025-nji ýylda iri magdan kärhanalarynyň iş çykdajylaryny 7,3 trillion som (takmynan 607 million dollar) azaldandygyny we netijelilik çäreleri we sanlylaşdyrma başlangyçlary arkaly önümçilik çykdajylaryny 9,1% peseldendigini habar berdi Häkimiýetler, şeýle hem, GeoMonitoring maglumat ulgamyny girizdi we 2000-den gowrak mineral ýataklaryndan maglumatlary sanlaşdyrdy we has giň tehnologiki integrasiýa üçin esas döretdi Resmiler Özbegistanyň mineral gorlaryny ýakyn bäş ýylda 879 tonna altyn, 510 tonna kümüş we 676,000 tonna mis köpeltmek üçin geologiki gözleg maksatnamalarynyň durmuşa geçirilýändigini aýtdy Tanyşdyryşa görä, geologiki gözlegleriň has çalt seljerilmegine, çeşmeleriň has takyk bahalandyrylmagyna, mineral ýataklarynyň çaklamasynyň gowulaşmagyna we buraw işiniň netijeliliginiň ýokarlanmagyna mümkinçilik berýän emeli intellekt geologiki gözleg işleriniň dowamynda ýerleşdiriler Mirziýew, önümçilik proseslerini dolandyrmaga we seljermäge ukyply AI esasly ulgamlary döretmek arkaly pudagyň tehnologiki üýtgemelerini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny aýtdy Bu inisiatiwa, kartalary, gözleg netijelerini, buraw ýazgylaryny, laboratoriýa seljermelerini we önümçilik maglumatlary ýaly köp sanly geologiki maglumatlary birleşdirilen sanly platforma birleşdirmegi göz öňünde tutýar. 3D modellemek we ösen analitika bilen bilelikde ulgamyň täze mineral ýataklaryny kesgitlemegi gowulandyrmagyna we taslamanyň ösüşini çaltlaşdyrmagyna garaşylýar AI we sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy önümçilik çykdajylaryny 10% azaldar, täze goýumlary tapmak üçin zerur wagty ýarym esse azaldar we potensial maýadarlar üçin dört faktor bilen maýa goýum mümkinçilikleriniň sanyny artdyrar diýlip çaklanylýar Hökümet 2030-njy ýyla çenli geologiýa we dag-magdan pudaklaryna 30 milliard dollar maýa goýumyny çekmegi maksat edinýär. Bu maksady goldamak üçin maýa goýujylara ygtybarly we standartlaşdyrylan geologiki maglumatlary berjek Milli Geologiýa Maglumatlar Ammaryny döretmek teklip edilýär Inisiatiwanyň çäginde Tehnologiýany özgertmek merkezi dörediler, 36,000-den gowrak geologiki hasabat we esasy maglumatlar binýady sanlaşdyrylar. Häkimiýetler bu çäreleriň geologiki maglumatlary gaýtadan işlemegiň, depozit modelleriniň we ätiýaçlyk hasaplamalarynyň tizligini we hilini iki esse ýokarlandyrmagyna garaşýarlar The government also unveiled plans for 44 digitalization and AI projects to be implemented between 2026 and 2030 across the geology sector and six major state-owned enterprises, including the Navoi Mining and Metallurgical Company (NMMC), Almalyk Mining and Metallurgical Complex (AMMC), Navoiuran, Uzmetkombinat, Uzbekcoal, and the Uzbek Technological Metals Plant Taslamalar bäş esasy ugura gönükdiriler: önümçiligi awtomatlaşdyrmak, sanly korporatiw dolandyryş, emeli intellektiň ýerleşdirilmegi, senagat we iş ýerleriniň howpsuzlygy we geologiki gözlegleriň sanly üýtgemegi Taslamalaryň iş netijeliligini 7% ýokarlandyrmagyna, enjamlaryň ygtybarlylygyny 20% ýokarlandyrmagyna we energiýa netijeliligini 8% ýokarlandyrmagyna garaşylýar. Adam bilen baglanyşykly töwekgelçilikleriň hem 15% azalmagyna garaşylýar Mirziýýow işgärlere öndürijilik we işçi güýji netijeliligi çärelerini magdan kompaniýalarynyň iş meýilnamalaryna goşmagy we pudakda tehnologiýa we emeli intellekt başlangyçlaryny goldaýan ýörite programmalary tassyklamagy tabşyrdy Prezident, şeýle hem Özbegistan has innowasiýa we bäsdeşlige ukyply magdançylyk pudagyny gurmaga synanyşýarka, içerki ösen tehnologiki çözgütler üçin intellektual eýeçilik hukuklaryny üpjün etmegiň möhümdigini aýtdy