BMG-Habitat: WUF13 global ýaşaýyş krizisini ýeňip geçmek üçin hyzmatdaşlygyň döremegine mümkinçilik döreder

Housingaşaýyş jaý bahalarynyň çalt ýokarlanmagy, ýaragly çaknyşyklaryň netijeleri, howanyň sarsmagy we resmi däl ilatly ýerlerde ýaşaýanlaryň sanynyň köpelmegi BMG-nyň Bütindünýä şäher ösüş forumynyň (WUF13) 13-nji sessiýasynyň esasy temalary bolar AZERTAC munuň BMG habar gullugynyň web sahypasynda çap edilen makalada habar berlendigini habar berdi BMG Habitat Programmasy (BMG-Habitat) bilen Azerbaýjan bilen bilelikde gurnalan forumyň dünýä liderlerini, häkimlerini, şäher meýilleşdirijilerini, hökümet wekillerini, halkara guramalaryny, hususy pudagyň wekillerini we raýat jemgyýetini birleşdirjekdigi bellenilýär Bu ýylky forumyň mowzugy "Hemmeler üçin ýaşaýyş jaýy: howpsuz we durnukly şäherler we şäherçeler". BMG ýaşaýyş jaý krizisiniň globaldygyny nygtaýar. Guramanyň habaryna görä, häzirki wagtda takmynan 2,8 milliard adam ýeterlik däl ýaşaýyş şertlerinde ýaşaýar, bir milliarddan gowrak adam harabalykda we resmi däl ilatly ýerlerde ýaşaýar we 300 milliondan gowrak adam öýsüz-öwzarsyz. 2050-nji ýyla çenli dünýä ilatynyň takmynan 70 göteriminiň ýagdaýy hasam erbetleşdirip biljek şäherlerde ýaşamagyna garaşylýar Makalada ýaşaýyş çykdajylarynyň ýokarlanmagy we halkara krizisler ýaşaýyş jaý pudagyna barha basyş edýär diýilýär. BMG-Habitat-yň ýerine ýetiriji müdiri Anaklaudia Rossbahyň pikiriçe, global üpjünçilik zynjyryndaky gapma-garşylyklar we bökdençlikler bar bolan ýaşaýyş jaý problemalaryny ep-esli çuňlaşdyryp biler BMG häzirki wagtda ýaşaýyş jaý meselesine diňe jaý gurluşygynyň çäginde seredilmeýändigini nygtaýar. Ingaşaýyş jaýy adam mertebesi, sosial durnuklylyk, saglyk, bilim we şäherleriň durnukly ösüşi bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr BMG habarlar gullugyna beren interwýusynda Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasynyň (BMGÖM) başlygynyň orunbasary Fransine Pikup häzirki krizisiň adam hukuklary, jemgyýetçilik syýasaty, jyns deňligi we maliýeleşdirmek meselelerini öz içine alýan giňişleýin çemeleşmäni talap edýändigini aýtdy Forumyň esasy mowzuklaryndan biri resmi däl ilatly ýerleriň ýaýramagy bilen baglanyşykly bolar. BMG-nyň hasaplamalaryna görä, häzirki wagtda 1,1 milliard töweregi adam harabalykda ýaşaýar we ýakyn onýyllykda bu san ýene iki milliard artyp biler. Çagalaryň ýagdaýy aýratyn alada döredýär. Oturylyşykda ýaşaýanlaryň arasynda çagalaryň sanynyň 350 milliondan 500 milliona çenli bolandygy habar berildi Şol bir wagtyň özünde, BMG-Habitat resmi däl ilatly nokatlara diňe bir mesele hökmünde garalmaly däl diýip hasaplaýar, sebäbi millionlarça adam üçin bu ýerler şäherlerde jaý almak üçin ýeke-täk mümkinçilik bolýar Forumda, konfliktlerden we tebigy betbagtçylyklardan soň şäherleri täzeden gurmak meselelerine çynlakaý üns bermek meýilleşdirilýär. BMG-nyň maglumatlaryna görä, 2022-nji ýylyň ahyryna çenli dünýäde göçürilenleriň sany 123 milliondan geçer we olaryň 60 göteriminden gowragy şäherlerde gaçybatalga tapdy Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda foruma gatnaşyjylar diňe göçürilenleriň wagtlaýyn göçürilmegi bilen çäklenmän, weýran bolan ýerleriň uzak möhletleýin dikeldilmegi, iş ýerleriniň döredilmegi we ilatyň adaty durmuşa dolanmagy barada-da pikir alyşmagy meýilleşdirýärler Fransine Pikupyň pikiriçe, häzirki krizisler şäherlerde has köp jemlenýär. Konfliktler, howanyň üýtgemegi we şäherleşme meseleleriniň ýakyndan baglanyşyklydygyny we halkara derejesinde bilelikdäki çözgütleriň zerurdygyny aýtdy Ara alyp maslahatlaşmagyň aýratyn bölegi howanyň töwekgelçiligine bagyşlanar. BMG howanyň üýtgemeginiň ýaşaýyş jaý krizisine sebäp bolýan esasy faktorlardan biridigini habar berdi. Diňe 2023-nji ýylda suw joşmalary, tupanlar, ýangynlar we beýleki aşa howa hadysalary sebäpli 20 milliondan gowrak adam öýlerini terk etmäge mejbur boldy. Hünärmenleriň hasaplamalaryna görä, 2040-njy ýyla çenli howanyň üýtgemegi sebäpli dünýäde takmynan 167 million öý ýitip biler Şeýle-de bolsa, gurluşyk pudagy kömürturşy gazynyň iň uly çeşmelerinden biri bolmagynda galýar. Binalaryň gurluşygy we ulanylyşy, energiýa esasly CO2 zyňyndylarynyň takmynan 34 göterimini tutýar. Şol sebäpli foruma gatnaşyjylar ýaşaýyş jaý gurluşygynyň göwrümini artdyrmagy we howanyň ýaramaz täsirini azaltmagyň ýollaryny ara alyp maslahatlaşmagy meýilleşdirýärler "BMG-Habitat" Bakuwda geçiriljek Bütindünýä şäher forumynyň global ýaşaýyş krizisini ýeňip geçmek we bilelikdäki çözgütleri işläp düzmek üçin täze halkara hyzmatdaşlygy döretmäge mümkinçilik berjekdigini aýtdy we bu meselede uly umytlaryň bardygyny aýtdy Şu ýerden Mundan başga-da, forum 2016-njy ýylda kabul edilen Täze Şäher Ösüş Maksatnamasy boýunça dowam edýän on ýyllyk sikliň möhüm tapgyrlarynyň birine öwrüler. Bakuwda geçiriljek gepleşikleriň resminamanyň ýerine ýetirilişi barada wagtlaýyn hasabatyň taýýarlanmagyna goşant goşar diýlip garaşylýar. Bu hasabat iýul aýynda Nýu-Yorkorkda BMG Baş Assambleýasynda ara alnyp maslahatlaşylar 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir