BMG-Habitat, ýerli halklaryň ýaşaýyş jaý kararlarynda rolunyň zerurdygyny görkezýär

BAKU, Azerbaýjan, 22-nji maý. Populationerli ilat üçin ýeterlik ýaşaýyş jaýyna bolan esasy hukuga aýratyn ata-baba topraklaryndan, täsin medeni miraslaryndan we adaty bilim bazalaryndan üzňelikde baha berip bolmaz, Kanadadaky BMG-Habitat Ofisiniň başlygy Omar Siddik aýtdy Resmiler bu sözleri Bakuwda Bütindünýä şäher forumynyň (WUF13) 13-nji mejlisiniň çäginde geçirilen "ouserli halklar" atly ýokary derejeli tegelek stoluň başynda aýtdy Onuň pikiriçe, ýerli ýaşaýyş jaý hukuklarynyň yzygiderli bozulmagy, bir wagtyň özünde köpçülikleýin jemgyýetçilik hukuklaryna, wagtlaýyn hormatlanýan däp-dessurlara, aýratyn durmuş ýörelgelerine we jemgyýetçilik gymmatlyklaryna agyr zarba hökmünde işleýän adam hukuklarynyň gurluş bozulmalaryndan has köp zady aňladýar Siddique "localerli halkyň ýeterlik ýaşaýyş jaýyna eýe bolmak meselesinde ýüzbe-ýüz bolýan esasy kynçylyklary taryhy adalatsyzlyklardan, kolonial miraslardan we özygtyýarly ýerlerinden we territoriýalaryndan yzygiderli ýok edilmeginden gözbaş alýar" -diýdi BMG-Habitat wekili bu ulgamlaýyn kemçilikleriň sosial-ykdysady çökgünliginiň dünýäniň köp geografiki sebitlerinde görünýändigini aýtdy "Populationerli ilatyň arasynda öýsüz-öwzarsyzlygyň ýokary derejesi, zor bilen göçürilmegi, bikanun ýer eýeçiligi we ýerliksiz dolandyrylýan göçüriş siklleri bu krizisiň iň aýdyň görkezijisi bolup hyzmat edýär. Howanyň anomaliýasy, ýerli konfliktler, senagat ösüş başlangyçlary ýa-da ýerli ýer eýeçiligini kanuny taýdan ykrar etmekden aç-açan boýun gaçyrmagy bu jemgyýetleri medeni aýratynlyklaryny görkezýär." Siddigiň pikiriçe, bu düýpli kynçylyklary azaltmak ýerli ilaty gönüden-göni institusional karar kabul ediş merkeziniň merkezinde ýerleşdirýän, hukuklara esaslanýan çemeleşmäni talap edýär "Birleşen Milletler Guramasynyň ýerli halklaryň hukuklary jarnamasy bilen berk ylalaşyp, ýeterlik ýaşaýyş jaý gurluşlary ýerli jemgyýetleriň gönüden-göni, işjeň gatnaşmagy bilen bilelikde işlenip düzülmeli we taýýarlanylmaly. Gurluşyk jaý çözgütleri bu giňişlikleriň üýtgeşik giňişlik zerurlyklaryna, medeni garaşmalaryna we gündelik durmuş tejribelerine laýyk gelmelidir" -diýdi Universalhliumumy ýaşaýyş jaý hukuklarynyň üpjün edilmeginiň, hiç bir adamyň we hiç bir sebitiň institusional äsgermezlige sezewar edilmezligini kepillendirmek üçin döredilen berk, öz içine alyjy meýilnama paradigmasynyň zerurdygyny aýtdy Siddik, Latyn Amerikasyny, Afrikany we Aziýany öz içine alýan köp sanly ýerli ýolbaşçylaryň Bakuw tegelek stoluna işjeň gatnaşmagynyň maglumatlary gözden geçirmek, syýasat tekliplerini taýýarlamak we ýerli öňdebaryjy tejribäni paýlaşmak üçin möhüm global platforma döredýändigini belläp geçdi BMG-Habitat resmisi, bu tegelek stoluň üstündäki çekişmeleriň strategiki netijeleriniň, Täze şäher gün tertibiniň orta möhletleýin gözden geçiriş proseslerini emele getirmek bilen birlikde, WUF13-de Bakuw hereketine çagyryşyň taýýarlanmagyny gönüden-göni baýlaşdyrjakdygyny mälim etdi "Houserli ýaşaýyş jaý hukuklarynyň goralmagy BMG-Habitat-yň global amallarynyň esasy sütünleri bolup durýar. Bu ileri tutulýan ugur, Bakuw çagyryşyndan başlap, Täze şäher gün tertibine we soňraky halkara şäher başlangyçlaryna giňişleýin göz aýlamak üçin işimizi dowam etdirer" -diýdi Bu aralykda, şu gün Bakuwda WUF13-iň soňky güni geçirilýär Forumyň birinji gününde Täze şäher gün tertibi boýunça ministrler ýygnagy, ministrler tegelek stol, aýallar we raýat jemgyýeti ýygnaklary, işewürlik sessiýalary we şäher abadançylygy barada çekişmeler geçirildi. Şeýle hem forumda BMG we Azerbaýjan üçin baýdak galdyrmak dabarasy geçirildi Forumyň ikinji güni, ilkinji gezek geçirilen liderler sammiti bilen bellendi. Bu gün, global ýaşaýyş krizisi, şäherleşme syýasaty we şäheriň durnuklylygy barada ýokary derejeli diskussiýalar geçirildi. Şeýle hem WUF13-iň çäginde Meksika Siti pawiliony açyldy, Latyn Amerikasy sebiti bilen hyzmatdaşlygy giňeltmek we WUF14-ä taýýarlyk görmek üçin esasy platforma hökmünde hödürlendi WUF13-iň üçünji güni giňişleýin wakalar programmasy bilen bellendi. Bu günki çekişmeler global ýaşaýyş krizisi, howpsuz we öz içine alyjy şäherleri döretmek, howanyň durnuklylygy, emeli intellekt we şäher dolandyryşy, “ýaşyl” şäherleşme, sosial deňlik we durnukly transport ýaly temalary öz içine aldy Üçünji günüň iň esasy wakalarynyň biri, Azerbaýjanyň Şuşa şäheri bilen Türkiýäniň arasynda dogan-şäher şertnamasyna gol çekişmek boldy Trabzon WUF13-iň dördünji güni şäherleşme, howanyň üýtgemegi, öz içine alyjy şäher ösüşi, ýaşaýyş jaý syýasaty we durnukly dolandyryş temalaryna bagyşlanan giňişleýin çäreler programmasy görkezildi Forumyň bäşinji gününde global ýaşaýyş krizisi, howpsuz we öz içine alyjy şäherleri döretmek, howanyň durnuklylygy, şäher dolandyryşynda emeli intellektiň ulanylmagy, “ýaşyl” şäherleşme we sosial deňlik barada çekişmeler dowam etdi Birleşen Milletler Guramasynyň Merkezi Aziýanyň Ykdysadyýetleri üçin ýörite maksatnamasynyň (SPECA) şäher forumynyň dördünji güni geçirilen möhüm wakalardan biri, Almatiniň “Howanyň üýtgemegine çydamly akylly şäherler boýunça SPECA forumyny döretmek niýeti deklarasiýasyna” resmi taýdan goşulmagy baradaky habar boldy Şeýle hem, WUF taryhynda ilkinji gezek Azerbaýjanyň başlangyjy bilen “WUF13 jemgyýetçilik guramasy forumy: Global hyzmatdaşlyk we karar bermek” geçirildi WUF13 forumy, “Dünýäni ýaşaýyş jaýy: Howpsuz we çydamly şäherler we jemgyýetler” mowzugyna bagyşlap, durnukly şäher ösüşi ugrundaky global hyzmatdaşlygy güýçlendirmek üçin hökümetleri, halkara guramalary, bilermenleri we raýat jemgyýetiniň wekillerini birleşdirdi. Foruma gatnaşmak üçin 182 ýurtdan 40,000-den gowrak adam hasaba alyndy