"Halkara jemgyýetçiligini çäre görmäge çagyrýarys"

Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň aýdanlaryndan esasy pursatlar: "Terrorçylyksyz Türkiýe prosesinden başlap halkara howpsuzlygyna, Yrakdaky, Somalide we Gara deňzinde bolup geçen soňky wakalardan adalat meselesine çenli ýurdumyzyň gün tertibindäki meselelere baha beren başga bir ministrler kabinetiniň ýygnagyny tamamladyk Geçiren geňeşmelerimiz we ministrler kabinetimizde kabul eden kararlarymyz ýurdumyz, milletimiz we geljegimiz üçin peýdaly bolar diýip umyt edýärin Sözümiň başynda düýn Çorlu etrabynda bolup geçen jemgyýetçilik tertibine goşulyşanda şehit bolan polisiýa işgärlerimiz Erkan Tütüncüler we Emra Koç üçin Taňrydan rehim etmegini dileýärin. Şehit bolanlaryň maşgalalaryna we garyndaşlaryna, Türk polisiýa guramamyza we söýgüli halkymyza gynanç bildirýärin Againene-de şu gün öýlän Mersiniň Tarsus şäherinde bolup geçen aýylganç ýaragly hüjümde ölen 6 adama Taňrynyň rehimini arzuw edýärin we henizem bejergi alýan 8 ýaranyň tiz gutulmagyny arzuw edýärin Gadyrly raýatlarym, siziň yzarlaýşyňyz ýaly, 28-nji fewralda Eýrana edilen hüjümler bilen başlanan krizisiň ýer titremeleri köp sebitlerde dowam edýär. Fuelangyjyň bahasy entek deňagramly däl, dünýäniň köp ýurtlarynda inflýasiýa ýokarlanýar, üpjünçilik zynjyrlary kesilmedi we Hormuz bogazyndaky bökdençlikler ýeňilmedik köp gatlakly näbellilik bilen ýüzbe-ýüz bolýarys Sunami ýaly dünýäni uran bu zarba tolkunynyň weýrançylygynyň derejesini doly çaklap bolmaz. Meseläniň has çynlakaý tarapy, bu atmosferanyň dünýä derejesinde sarp ediji ykdysadyýetini öndürmegidir we esasan spekulýasiýa we bazar manipulýasiýasyna esaslanýan kärende ulgamyny döredýär Gyzgyn puluň üstünden höküm sürýän ýabany kapitalistler; Afrikadan Aziýa, Amerikadan Latyn Amerikasyna çenli barha güýçlenýär we milliardlarça adamyň bokurdagyndan dişlemäni ogurlamak bilen baýlygyna goşulýar. Orta we pes girdejili toparlaryň stolundaky çörek barha kiçelýärkä, hasap kitaplary günsaýyn ulalýar Her söweşiň öz ykdysadyýetini öndürýändigi hakykat. Şeýlelik bilen her söweşde ýeňiji we ýeňilenler bolýar. Şeýle-de bolsa, Eýran söweşi bilen bu mesele çydamlylygyň çäginden çykdy we dünýä ykdysady abadançylygy taýdan weýran ediji ölçeglere ýetdi Dünýäniň köp ýerinde gutaryp bolmaýan çözülmedik krizisleriň we dawa-jenjelleriň aňyrsynda krizisden peýdalanýan agzalaryň uly roly, täsiri we dargamak synanyşygy, şeýle hem taraplaryň ylalaşyp bolmajak garaýşy bar "Bu adatdan daşary prosesden syýasy we maddy taýdan gazanmaga synanyşýarlar." Gadyrly dostlar, gynansak-da, biziň ýurdumyzda suw joşmasyndan agaç almaga howlukýan adamlaryň bardygyny görýäris. Jemgyýete ahlaksyzlyk, pessimizm we umytsyzlyk girizip, bu adatdan daşary prosesden syýasy we maliýe taýdan gazanmaga synanyşýarlar Ilki bilen, muny aç-açan aýtmak isleýärin: Eýran söweşi we sebitimizi çukuryň gyrasyna getiren konstruktiw tankytlaryň ýerine, Türkiýäni ileri tutýan äheňi kabul etmegiň ýerine, oppozisiýa gynansak-da bu prosesi syýasy bähbitleri üçin ekspluatasiýa guralyna öwürmegi makul bildi we krizis pursatçylaryna ýüz tutdy Şeýle döwürde-de 'Hökümet könelse, zerur bolsa Türkiýe ýitirsin' diýen logika bilen hereket etmekden halas bolup bilmediler Bu garaýşy saklamagy talap edýändiklerine gynanýarys. Gynansagam, dogry we ýalňyş ýalňyş diýip atlandyrmak arkaly syýasy institutyň mümkinçiliklerini güýçlendirmek ýerine, gynansak-da, hökümetiň aýdýanlaryny ak, gara we hökümetiň aýdýanlaryny dogry, ýalňyş diýip atlandyryp bilmeýärler Iň erbet tarapy, munuň syýasy taryhymyzda seýrek duş gelýän gaty ýigrenji, zyýanly we weýran ediji görnüşde edilendigi Muňa garamazdan, oppozisiýa diýmekdir; Bu ýurdy ýoýmak, manipulirlemek ýa-da syýasy bähbitleri üçin oda ýakmak manysyny bermeýär. Oppozisiýanyň borjy, öjükdirmek, öjükdirmek ýa-da ykdysady zarba urmak arkaly girdeji almaga synanyşmak däl Korrupsiýanyň gün tertibini gizlemek üçin ýokary derejeli howp we prowokasiýa bilen ritorikany kabul etmek gaty arzan we köne syýasat Demokratik ýurtlarda oppozisiýa iň bolmanda hökümet ýaly jogapkärçilik çekýär. Countryurduň we milletiň bähbitleri barada aýdylanda jogapkärçilikli hereket etmeli Sebitimiziň ot halkasyndan geçýän, ösen ýurtlary goşmak bilen hiç kimiň geljegi öňünden görüp bilmeýän we dünýä ulgamynda täze deňleme döredilende, oppozisiýa iň bolmanda biz ýaly duýgur hereket etmeli we ýerli we milli pozisiýa eýelemeli Oturylyşykda aýdylýan sözler, ekranlarda berlen habarlar we sosial mediýadaky hökümler kime niýetlenendir? Onuň peýdalylygy we kime hyzmat edýändigi üns bilen hasaplanmalydyr we ýurduň bähbidine ýa-da ýokdugyna üns berilmelidir Hemişe aýdyşymyz ýaly başga Türkiýe ýok. 86 million adamymyz hökmünde bu behişdi ýurtdan başga watanymyz ýok. Hiç kimiň muňa zyýan ýetirmäge, Türkiýä durnuklylyk we ynam gurşawyna kölege salmaga ýa-da oppozisiýa bolmak bahanasynyň arkasynda gizlenip ýurdumyzyň bähbidine zarba urmaga hukugy ýok Syýasy spektriň haýsy ganatynda bolsak-da, hemmämiz ilki bilen öz milletimiň, ilki bilen öz ýurdumyň ýörelgesi bilen hereket etmeli Gadyrly raýatlarym, bu ýerde ýene bir hakykata ünsi çekmek isleýärin. Dünýämiz globallaşdygyça meseleler, krizisler we mümkinçilikler hem dünýä derejesine çykýar we her kim kebelek effekti diýilýän hakykata ýüz tutýar. Aralyklar manysyny ýitiren bu täze dünýäde hiç kimiň dünýäniň başga bir ýerinde bolup geçýän zatlara biperwaý garamak rahatlygy ýok Başgaça aýdylanda, häzirki wagtda Eastakyn Gündogardaky bir ýurt gysylanda, Latyn Amerikasyndaky ýa-da Aziýadaky bir ýurt aňsatlyk bilen sowuklap bilýär. 2008adyňyzdan çykarmaň, 2008-nji ýyldaky ipoteka krizisiniň bütin dünýä ýaýramagy üçin birnäçe hepde gerek boldy. Russiýa-Ukraina söweşi sebäpli azyk ýetmezçiligi Afrika ýurtlaryna iň agyr degdi COVID-19 epidemiýasynyň nädip global saglyk krizisine, soňra bolsa ykdysady, syýasy we jemgyýetçilik krizisine öwrülendigine şaýat bolduk Her goýunyň öz aýagy bilen asylan günleri gutardy. Dünýä ykdysadyýeti bilen integrirlenen her bir ýurt ýaly, daşyndaky her bir oňyn we negatiw hadysa bize täsir edýär. Esasanam sebitimizdäki ýangyndan alaw bolmasa-da, gynansak-da tüsse bize ýetýär we bize ýaýraýar. Economyöne ykdysadyýetden maýa goýumlaryna, howpsuzlyga energiýa, 23 ýyllap söwda we syýahatçylyga çenli her bir ugurda ädilen ädimlerimiz we öz wagtynda gören çärelerimiz sebäpli muny beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende iň pes derejede saklaýarys Mysal üçin, dökünlerden energiýa üpjünçiligine, goranyş mümkinçiliklerinden transporta çenli çalt durmuşa geçiren çärelerimiz bilen iň kyn günlerden halas bolduk. Birinji günden başlap Türkiýäni söweşe çekmek duzaklaryna garşy arkaýynlygymyzy dowam etdirdik Mundan başga-da, gepleşikleri, gepleşikleri we diplomatiýany ileri tutýan parahatçylykly syýasatymyz bilen dartgynlygy azaltmak we asudalygy dikeltmek üçin tagalla etdik. Sebitdäki türk we kürt doganlarymyz bilen gepleşiklerimizi hasam artdyrmak bilen, durnuksyzlygy çuňlaşdyrjak oýunlaryň kesilmegine goşant goşduk Türkiye sebitdäki konfliktleri we krizisleri dolandyrmak ukyby bu işde ýene bir gezek görkezildi. Daş-töweregimizdäki durnuksyzlyga garamazdan, Türkiye sebitindäki durnuklylyk adasy hökmünde tapawutlandy. Uruşdan öňki döwre gaýdyp gelmek üçin birneme wagt gerek bolsa-da, biziň ýurdumyz öňküsinden has güýçli ýoluny dowam etdirer Hormatly metbugat agzalary, munuň alamatlaryny eýýäm görüp bileris. Internationalurdumyzdaky halkara maýadarlaryň gyzyklanmasy günsaýyn artýar. Europeanewropa döwletleri Türkiýe bilen dürli gatnaşyklary ýola goýmagyň ýollaryny gözleýärler Birnäçe ýyllap bize üns bermedik, bize kembaha garaýan we syrkaw adamlar ýaly garaýanlar Türkiýanyň gazananlaryna haýran galmaklaryny gizläp bilmeýärler. Türkiýäniň goranyş senagaty, bütin dünýä göriplik bilen dowam edýär Iň soňky Saha Expo 2026-da ýene bir gezek şaýat bolduk. Bäşinji gezek geçirilen Saha 2026, Türkiýanyň goranyş pudagyndaky mümkinçiliklerini we gözýetimini açyp görkezmekde möhüm rol oýnady. Dünýäniň 120 ýurdundan 1700-den gowrak kompaniýanyň gatnaşan ýarmarkasynda 200-den gowrak täze önüm hödürlendi 8 milliard dollarlyk iş mukdary gazanyldy. Eksporta gönükdirilen şertnamalar bu görkezijiniň 6 milliard dollaryny emele getirdi. 50 dürli ýurduň gatnaşmagynda ýerine ýetiren Efes 2026 maşkymyz, dostlarymyza ynam döredýär we duşmanlarymyza gorky berýär Türkiýe hakykaty bar, ol diňe bir goranyş pudagynda we harby ugurlarda özüni tanatman, eýsem türk dünýäsi bilen gatnaşyklarynda taryh gazandy. Maşgala geňeşimiz hökmünde görýän Türkiýe döwletleri guramasy, merhum Ysmaýyl Gaspiralynyň dil, ideýa we işde agzybirlik idealyna laýyklykda söwdadan energiýa, medeniýetden bilime çenli köp ugurda hyzmatdaşlygy güýçlendirýär Bu gün, bir partiýaly döwürde tabyt diýilýän gynamalara taşlananlaryň arzuwlaryny amala aşyrýarys, sebäbi Türkiýäniň daşynda türk dünýäsiniň gözýetimi bilen türkleriň bardygyny aýtdylar. Alhamdulillah, merhum Turgut Özalyň 34 ýyl ozal: 'Türkiýe üçin zerurlyk gapylary açyldy, 21-nji asyr türkleriň we Türkiýäniň asyry bolar' diýen sözleri indi çalt durmuşa geçirilýär Indi Seret, eziz doganlarym, Gazagystana soňky saparymyzda bu hakykata ýene bir gezek şaýat bolduk. Dürli ugurlar boýunça 12 resminamadan başga-da, Gazagystan bilen “Baky dostluk jarnamasy we giňeldilen strategiki hyzmatdaşlyk” jarnamasyna gol çekdik Söwda mukdarymyzy 10 milliard dollardan 15 milliard dollara çenli ýokarlandyrmak maksadymyzy ýene bir gezek tassykladyk. Türkiýe döwletleriniň guramasynyň resmi däl sammitini Türküstanda, Hodja Ahmet esesewi şäherinde üstünlikli geçirdik Elbetde, Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň prezidenti jenap Erhürmanyň sammitde bolmagy biziň üçin diýseň manylydy. Guramanyň 13-nji sammitini güýzde geçireris. Prezidentlik döwrümizde, içerki we daşarky türk döwletleriniň guramasyny çuňlaşdyrmak üçin ähli tagallalary ederis Citizenshli raýatlarymyzyň muny bir gezek bilmegini isleýärin. Düýn gysga gözli Türkiýeden bu ýere gelenimiz ýaly, ertir has gowy ýere geleris diýip umyt edýärin. Goranyş üçin ýylda 248 million dollar eksport edýän ýurtdan 10 milliard dollardan gowrak eksport edýän Türkiýä ýetenimiz ýaly, ýakyn wagtda bu ugurda dünýäniň iň gowy 10 ýurdunyň hataryna gireris diýip umyt edýärin 2002-nji ýyldaky 236 milliard dollarlyk ykdysadyýetden şu günki 1,6 trillion dollarlyk ykdysadyýete gelşimiz ýaly, ýakyn geljekde 2 trillion dollarlyk ykdysady ululyga ýeteris diýip umyt edýäris. 2026-njy ýyldaky Türkiýäniň 2002-nji ýyldaky Türkiýeden has ösen, has uly we ösen bolşy ýaly, ertirki Türkiýe hem häzirki Türkiýeden has güýçli, has ösen, gülläp öser we başarnykly bolar. Hususan-da, ýarym asyrlap ýurdumyzy baglanyşdyran terrorçylyk zynjyrlaryndan dynanymyzda, Türkiýe üçin täze bir ýol açylar, terrorçylyga garşy göreş üçin bölünip berlen çeşmeler indi bilim, saglyk, önümçilik we ulag serişdelerine sarp ediler we Türkiýäniň ösüş syýahaty hasam tizlener Allhli tagallalarymyz, ähli göreşimiz şeýle Türkiýe gurmak üçin. Yza gaýdyp bolmaz, eglişik ýok, haýallamaz we asla bolmaz. Näme etsek-de, Türkiýäniň ykdysadyýetini ösdürmek, abraýyny ýokarlandyrmak we sözüniň täsirini we agramyny hasam güýçlendirmek üçin edýäris Oppozisiýanyň bize çekmek isleýän steril diskussiýalaryna, ýurt we millet üçin peýdasyz polemikalara üns bermän iş edýäris we hyzmat edýäris Bu ýoly dowam etdireris diýip umyt edýäris. Respublikanyň taryhynda iň üstünlikli hökümet hökmünde, 23 ýyl edişimiz ýaly işlerimiz we hyzmatlarymyz hakda gürleşeris Türkiýany täze üstünliklere getirmek ugrundaky göreşimiziň kesilmegine ýa-da kesilmegine ýol bermeris. Milletimiziň näme etjek bolýandygymyzy gaty gowy bilýändigine ynanýaryn we raýatlarymdan bize ynanmagyny dowam etdirmegini soraýaryn Gadyrly millet, 11-nji oktýabrda gazanylan ýaraşyk şertnamasyna garamazdan, Ysraýyl gynansak-da Gaza garşy kanuny, ahlaksyz we adamkärçiliksiz syýasatlaryny dowam etdirýär. Gumanitar kömek tagallalarynyň öňüni almakdan başlap, Gazanyň asuda ilatyna garşy howa zarbalaryna çenli ähli wagşyçylyklary görkezýär Bu gün Ysraýylyň faşistik mentalitet bilen dolandyrylýandygyna ýene bir gezek şaýat bolduk. Gazana ynsanperwerlik kömegini berýän Global Sumud Flotilla Ysraýyl güýçleri we halkara suwlarynda hüjüm edildi 40 dürli ýurduň raýatlaryndan ybarat bolan Sumud flotunyň umytly ýolagçylaryna garşy bu garakçylygy we garakçylygy iň berk ýazgarýaryn Bu gün Türkiýanyň Gazanyň halkynyň we Gaza kömek berýänleriň ýanynda durandygyny ýene bir gezek aýdýaryn. Ysraýylyň hüjümleri halkara jemgyýetçiliginiň palestina halky bilen adalat we raýdaşlyk gözlemegine hiç wagt päsgel bermez Deňiz flotundaky raýatlarymyzyň ýurdumyza sag-aman dolanmagyny üpjün etmek üçin zerur başlangyçlary edýäris. Halkara jemgyýetçiligini Ysraýylyň bikanun we bikanun hereketlerine garşy çäre görmäge çagyrýarys Gadyrly halkym, metbugatyň gymmatly agzalary, geljek hepde mübärek Gurban baýramyny belläris diýip umyt edýäris. Raýatlarymy, ýüregimizdäki we medeni geografiýamyzdaky ähli doganlarymyzy we Yslam dünýäsini Gurban baýramynda gutlaýaryn