Halkara metbugat guramalarynyň bilelikdäki çagyryşy: Türkiýede 83 journalistsurnalistiň kazyýet jogapkärçiligine çekilmegine sebäp bolan 'dezinformasiýa kanuny' derrew ýatyrylmaly | T24

Halkara metbugat instituty (IPI) ýaly 25 metbugat we adam hukuklary guramasy tarapyndan bilelikde berlen beýannamada Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň (TCK) 217 ​​/ A maddasynyň çäginde amala aşyrylýan amallaryň, köpçülige ýalňyş maglumat ýaýratmak jenaýatyny düzgünleşdirýän we journalurnalistik çäreleri ýatyrmaga çagyrylandygy mälim edildi. Beýanatda azyndan 83 journalistsurnalistiň 114 gezek sud edilendigi we aýyplamalaryň haýal etmän boşadylmagyny we ýatyrylmagyny talap edendigi aýdylýar Halkara metbugat instituty (IPI), istsurnalistleri goramak komiteti (CPJ), Serhetsiz habarçylar (RSF) we Türk istsurnalistler bileleşigi (TGS) ýaly 25 metbugat we adam hukuklary guramasy "dezinformasiýa kanuny" diýlip atlandyrylýan kanunçylygyň Türkiýedäki metbugat azatlygyna edýän täsiri barada bilelikdäki beýannama berdi. Freedomewropa Komissiýasy tarapyndan maliýeleşdirilýän “Media Freedom Rapid Response” (MFRR) mehanizminiň çäginde edilen beýanatda 2022-nji ýylyň oktýabr aýynda Türkiýäniň Jenaýat Kodeksine (TCK) goşulan 217 / A maddasynyň isticurnalistiki işleri jenaýat jogapkärçiligine çekmek üçin “ýarag” hökmünde ulanylandygy öňe sürüldi Beýanatda paýlaşylan maglumatlara görä; Kanun güýje gireli bäri azyndan 83 journalistsurnalist dezinformasiýa aýyplamalary bilen jemi 114 gezek kazylaryň öňünde çykyş etdi. Beýannamada kanunyň düşnüksiz sözleriň bardygyny we gözegçiliksiz kazyýet güýjüni döredýändigi aýdyldy we "nädogry maglumatlaryň" nämedigini anyk kesgitlemek ýa-da haýsy mazmunyň milli howpsuzlyga ýa-da jemgyýetçilik tertibine howp salýandygyny görkezmek üçin kanunyň dili ýeterlik däl. Hökümetden gelip çykmaýan islendik maglumatlaryň ýalan hasaplanmagy ähtimal. " beýannamalar goşuldy Beýanatda ýaňy-ýakynda dezinformasiýa kanuny boýunça sud edilen ýa-da tussag edilen journalistsurnalistleriň ýagdaýy barada aşakdakylar bellendi: "Alikan Uludağ (DW Türkçe): 19-njy fewralda tussag edilen Uludağ" prezidenti kemsitmekde "we 217 / A maddada aýyplandy. Journalisturnalist henizem tussaglykda saklanýar Mailsmail Arı (BirGün): 22-nji martda jemgyýetçilik fondlary baradaky habary üçin tussag edilen Ary Sincan türmesinde saklanýar. Ary kanun boýunça iň köp aýyplanýan (6 gezek) atlaryň biridir Murat Aırel, Baryş Pehlivan we Zafer Arapkirli: Aprel aýynda kabul edilen kararlar bilen Aırel we Pehlivan söwda baradaky teswirleri üçin bir ýyl üç aý azatlykdan mahrum edildi, Arapkirli sosial media ýazgysy üçin iki ýyl alty aý azatlykdan mahrum edildi Mehmet Yetim (Kulis TW): 18-nji aprelde Urfada sosial media ýazgysyna salgylanyp tussag edildi. " Beýanatda dezinformasiýa kanunynyň demokratik ülňülere laýyk gelmeýändigi we Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň 217 / A maddasy sebäpli tussag edilen journalistsurnalistleriň hiç hili deslapky şertsiz derrew boşadylmalydygy nygtaldy; Habar berişleri, ýazan makalalary ýa-da sosial mediýada paýlaşan teswirleri sebäpli journalistsurnalistlere garşy gozgalan ähli kazyýet işleriniň we dowam etdirilýän aýyplamalaryň ýatyrylmagy haýyş edildi Beýanatda söz azatlygyna repressiw täsiri sebäpli 'dezinformasiýa kanuny' hökmünde häsiýetlendirilýän 217 / A maddanyň doly ýatyrylmagy talap edildi we halkara ülňüleriniň berjaý edilmeginiň çäginde Türkiýede söz azatlygyny kadalaşdyrýan häzirki kanunçylygyň halkara şertnamalaryna we ýurduň gatnaşýan adam hukuklary borçlaryna doly laýyk gelmelidigi aýdyldy. (ANKA) Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalarynda maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylara göz aýlamak işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly sahypa girýänleriň sanyny we traffik çeşmelerini sanamaga mümkinçilik berýär. üpjün edýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändiklerini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz