Alymlar Antarktidada ýerasty howuzlaryň ulgamyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidada Gündogar Antarktidanyň janköýer basseýn welaýaty diýlip atlandyrylýan ýerasty geologiki gurluşy suratlandyrdy. Bu gözleg “Nature Geoscience” inurnalynda çap edildi Ulgam, Gündogar Antarktida buz örtüginiň ep-esli bölegini - Pryd aýlagy sebitinden Transantarktika daglaryna we materigiň çuňlugyna çenli gadymy tektoniki basseýnleriň giň ulgamydyr Alymlar radar sesini we ýerasty topografiýanyň derňewini ulanyp, 30-a golaý uly V görnüşli howdanlary kesgitlediler. Olar esasan demirgazykdan günorta gönükdirilip, umumy nokatdan - Günorta polýusyň golaýyndaky Euler polýusyndan üýtgeýän janköýer şekilli gurluşy emele getirýärler Gözlegçileriň modeline görä, bu gurluş, ýokary kontinent Gondwana bölünmezden ozal ýer gabygynyň aýlanmagy netijesinde emele gelipdir. Irki döwürde uly Wilkes we Aurora basseýnleri emele geldi we hasam tektoniki prosesler has çylşyrymly näsazlyk ulgamyna sebäp boldy Authorsazyjylar gadymy geologiki binagärligiň Gündogar Antarktidanyň häzirki zaman topografiýasyna täsirini dowam etdirýändigini bellediler. Gamburtsew we Transantarktika daglaryny öz içine alýan iri dag ulgamlarynyň emele gelmegi, sebitdäki esasy buzluklaryň hereketi bilen baglanyşyklydyr Gözleg, şeýle hem ýerasty gurluşyň buz örtüginiň durnuklylygyna täsir edip biljekdigini görkezýär: bu ýerdäki ep-esli buz buz howanyň üýtgemegine we eremegiň dinamikasyna duýgur bolup biler Rus alymlarynyň dyknyşyklary çaklamak üçin nerw ulgamyny döredendigini ýatladýarys