Urşuň bahasy: müňlerçe weýran edilen kärhanalar, işsizlik, ýokary bahalar - 23:00 täzelendi

ABŞ we Ysraýylyň Eýrana guran howa zarbalary senagata uly zyýan ýetirdi we Yslam respublikasynyň işçi güýjüniň ýarysy üçin işsizlige howp saldy diýip, Associated Press habar berýär Agentligiň habaryna görä, partlama wagtynda Eýranda müňlerçe zawod zaýalanypdyr. 20 müň kärhana ýok edildi - Eýranyň umumy önümçilik kuwwatynyň 20% töweregi. Heläk bolanlaryň arasynda iň uly derman kärhanasy, optiki we himiýa zawodlary, alýumin we sement zawodlary bar. Polat we nebithimiýa pudaklaryna uly zyýan ýetdi Iň uly polat öndürijisi bolan Mobarakeh Polat we Huzestan Polat, şeýle hem kiçi kärhanalar önümçiligi togtatdy we 50-den gowrak nebithimiýa toplumlary ýapyldy. Bahalaryň ýokarlanmagy plastmassadan, turbalardan matalara we süýt, ýag we peýnir ýaly iýmit gaplamalaryna çenli hemme zada täsir etdi. Soňky bir aýyň dowamynda towugyň bahasy 75%, sygyr eti we guzy 68% ýokarlandy. Süýt önümleriniň köpüsiniň bahasy iki esse ýokarlandy. Amerikanyň Birleşen Ştatlary Eýran portlaryny petikläp, Eýran üçin milliardlarça dollar girdeji getirýän köp sanly import we nebit eksport akymlaryny kesip, ýagdaý hasam erbetleşip biler. Ykdysady meseleler uruşdan ozal hem köpçülikleýin nägilelik döretdi we eýranlylary köçelere çykaryp bilerdi Eýranyň haly senagatynyň merkezi bolan Kaşan şäherinde eksportyň düýpgöter azalmagy we içerki söwdanyň nol diýen ýaly haly öndürijileriniň 80% töweregi işini bes etdi Protestlerden soň internetiň ýapylmagy, onlaýn satuwlara bagly kiçi we orta kärhanalara agyr zarba urdy. Amerikan gabawyndan öňem, Eýranyň importynyň üçden birine garaşly Birleşen Arap Emirliklerine eden zarbalary bu ýurt bilen söwdany bozupdy AP, Eýranyň Zähmet ministriniň orunbasary Golamhossein Mohammadi salgylanyp, Yslam respublikasynyň uruş sebäpli gönüden-göni azyndan bir million iş ýerini ýitirendigini ýazýar. Ykdysadyýetçiler ýene-de 10-12 milliona çenli iş ýeriniň - Eýranyň işçi güýjüniň ýarysynyň howp astyndadygyny duýdurýarlar. Resmiler Eýranyň ykdysady kynçylyklary ýeňip geçmäge ukyplydygyny halky köşeşdirmäge synanyşýarlar. Hökümet işsizlik boýunça kömek pullaryny ýokarlandyrmagy wada berdi AP ABŞ-nyň gabawynyň Eýrany eksport girdejilerinden doly mahrum etjekdigini belleýär. Eýran 2025-nji ýylda takmynan 98 milliard dollarlyk haryt satdy, ýarysyndan gowragy nebitden gelýär Eýranyň gümrük gullugy polat önümleriniň eksportyna gadaganlyk girizdi. Degişli görkezmeler degişli gurluşlara iberildi ABŞ bilen Ysraýylyň Eýran bilen bolan söweşinde ýurduň iri senagat desgalary, esasanam Foolad Mobarakeh Esfahan we Foolad Huzestan ýaly iri metallurgiýa kärhanalary uly ýitgi çekdi Resmi statistikalara görä, Eýran polat öndürmekde dünýäde 10-njy ýerde, geçen ýyl bolsa ýurt 32 million tonna polat öndürdi