Trumpyň Hytaýa eden taryhy sapary wagtynda haýsy meseleler ara alnyp maslahatlaşylar?

Pekin ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň şu hepde Si Szinpin bilen duşuşmak üçin Hytaýa gitjekdigini tassyklady 13-15-nji maý aralygyndaky sammit ABŞ-nyň prezidentiniň soňky on ýylda Hytaýa eden ilkinji sapary bolar we dünýäniň iň uly iki ykdysadyýetiniň arasyndaky gatnaşyklar üçin iň möhüm döwürde geler Amerikanyň käbir iri kompaniýalarynyň, şol sanda “Boeing”, “Citigroup” we “Qualcomm” -yň ýolbaşçylarynyň Trump-a ýoldaş bolmagyna we Hytaýyň firmalary bilen dellal şertnamalaryna garaşmagyna garaşylýar Bu sapar Waşington bilen Pekiniň arasyndaky gowşak söwda ýaraşygy üçin möhüm synag bolar Trump 2025-nji ýylyň aprelinde köp ýurt üçin gümrük paçlaryny ýükledi Bu syýasatyň iň möhüm netijelerinden biri, ABŞ bilen Hytaýyň arasynda özara gümrük paçlarynyň 100% -den geçýän söwda urşunyň başlangyjy boldy Bu nyrhlar, Trump we Si-iň oktýabr aýynda Günorta Koreýada soňky gezek ýüzbe-ýüz bolanyndan soň togtadyldy Şeýle-de bolsa, howplar iki tarapdanam dowam etdi Şeýdip, köp zadyň töwekgelçiligine nädip ýetdik? Trump 2016-njy ýylda geçirilen saýlawda ABŞ üçin söwda has adalatly boljakdygyny we ýurtda önümçiligi we iş üpjünçiligini ýokarlandyrmagy wada berdi 2018-nji ýylda Hytaýdan import edilýän 250 milliard dollarlyk gümrük paçlary Analitikleriň köpüsiniň söwda urşunyň başlangyjy hökmünde gören pursatydy Şol ýyl, Trump Meksika, Kanada we Europeanewropa ýurtlary ýaly beýleki söwda hyzmatdaşlaryna ABŞ-dan peýdalanýandyklaryny aýdyp, nyrhlar hem girizdi Jorjtaun uniwersitetiniň syýasat boýunça gözlegçisi Ning Lengiň pikiriçe, bu giňişleýin çäreler Hytaý üçin gaty geň galdyryjy Leng muny "Trump bilen ilkinji çynlakaý gapma-garşylyk" hökmünde häsiýetlendirýär we "belki-de, hakykatdanam muny durmuşa geçirmegine garaşmandyrlar" diýýär Şol döwürde Hytaý ABŞ bilen söwda gatnaşyklaryna has garaşlydy Amerikanyň Birleşen Ştatlary Hytaýda öndürilen harytlaryň esasy importçysydy we Amerikaly alyjylar ýüz öwürenlerinde Trumpyň nyrhlary hytaýly işçiler üçin töwekgelçilik döretdi Bu dartgynlyk, içerki sarp edişiň ýeterlik däldigi, ýokary işsizlik we uzak wagtlap dowam edýän gozgalmaýan emläk krizisi ýaly Hytaýyň ykdysadyýetine ençeme ýyl bäri täsir edip gelýän meselelere goşant goşdy ABŞ-a eksport Hytaýda işlemek üçin esasy ýol boldy, ýöne Trump bilen bu töwekgelçilikdi Leng: "Söwda profisitine eýe bolan başga bir ýurt bilen söwda urşuna garşy durmak has kyn" -diýdi Jo Baýden 2021-nji ýylda Trumpyň ornuny tutanda Pekine basyş edýär Lengiň pikiriçe, Baýden administrasiýasy ABŞ-nyň tehnologiýa ýaly pudaklarda garşydaşynyň ösüşini çäklendirmeli diýen pikir bilen Trumpyň Hytaýa salýan nyrhlaryny aýyrmady Baýden, şeýle hem milli howpsuzlyk aladalary sebäpli ABŞ-dan netijeli çykarylan tehnologiýa ägirdi Huawei ýaly hytaý kompaniýalaryna çäklendirmeler girizdi Şeýle hem, “TikTok” -y gözegçilik astynda saklady we ABŞ-daky işi ahyrsoňy Hytaýda ýerleşýän esasy kompaniýasyndan aýrylmaga mejbur boldy Baýdeniň salýan ýokary salgytlary sebäpli Hytaýda öndürilen elektrik ulaglary ABŞ bazaryna netijeli girip bilmedi Gonkong uniwersitetiniň ykdysatçysy Tang Heiwai: "Biz, umuman alanyňda, Trump Hytaýa garşy berk pikir edýäris, ýöne Baýdeniň Trump-dan has goraglydygyny öňe sürmek mümkin" -diýdi Trump 2025-nji ýylda işe gaýdyp geleninden soň nyrhlary hasam ýokarlandyrýar Hytaý, fentaniliň ABŞ-a girmegine rugsat berendigini aýdyp, neşe serişdelerine 20% nyrh girizdi Trump Hytaý harytlaryna 34% nyrh girizdi we Hytaýa umumy salgytlary köp ýurtlardan has köp etdi Bu nyrhlar hytaý kärhanalaryny aladalandyrdy, ammarlarda harytlaryň köpelmegine we ABŞ kompaniýalaryny alternatiw çeşme gözlemäge iterdi Pekin çalt seslendi we ABŞ-nyň oba hojalyk önümlerine nyrhlar girizdi; Bu, Trumpyň möhüm saýlaw bazalarynyň biri bolan daýhanlara täsir etdi Trumpöne Trump, smartfonlardan söweş uçarlaryna çenli köp önüm öndürmek üçin möhüm bolan seýrek toprak elementlerine Hytaýyň monopoliýasyny göz öňünde tutup bilmedi Trump beýleki ýurtlary ABŞ bilen amatly şertnamalary baglaşmak üçin nyrhlardan peýdalandy Chinaöne Hytaýyň çig malyna bagly esasy kärhanalara töwekgelçilik edip bilmedi Indi söwda etmegiň wagty geldi Netijede, Pekin eksport çäklendirmelerini togtatdy, bu bolsa Trump üçin ýeňiş Şeýle hem, Trump Hytaýyň ABŞ-dan oba hojalyk önümlerini import etmek baradaky gadaganlygyny ýatyrandygyny mälim etdi. Bu önümleriň Hytaýa satylmagy ABŞ ykdysadyýeti üçin diýseň möhümdi Munuň öwezine Waşington önümçiliginde fentaniliň ulanylmagyny gadagan etdi. haryt akymyna salynýan käbir salgytlary ýatyrdy Iki taraplaýyn borçlaryň meýilleşdirilen ýokarlanmagy hem togtadyldy we ýygnakdan soňky hepdelerde ösen ýarymgeçirijileriň Hytaýa satylmagy bilen baglanyşykly käbir çäklendirmeler ýatyryldy; ýöne bu iň ösen çipleri öz içine almaýardy Geçen ýyl nyrhlar boýunça ot açyşlyk gazanylsa-da, jedeliň hemişelik çözgüdi tapylmady Tangyň pikiriçe, Hytaýyň önümçilige uly maýa goýmagy, içerki islegiň gowşaklygy sebäpli kompaniýalaryny daşary ýurtlarda satmaga mejbur edýär Tang: "Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna mätäç bolar. Sarp ediş bazary ýaly uly ýurt ýok" -diýdi Şeýle-de bolsa, Pekin bu söhbetdeşlige güýçli ýagdaýda girýär Hytaýyň eksporty rekord derejä ýetdi; Bu, ABŞ bilen gatnaşyklar gowşaýarka, dünýäde täze söwda hyzmatdaşlaryny tapmagyň netijesidir Şeýle hem Pekin robot önümçiligine köp maýa goýmagy dowam etdirdi we Nvidia ýaly günbatar firmalaryna garaşlylygy azaltmak üçin öz ösen çiplerini öndürmek boýunça tagallalaryny güýçlendirdi Trump administrasiýasy Pekini ABŞ-nyň esasy pudaklaryndan, şol sanda soýa we uçar böleklerinden has köp önüm satyn almaga itergi berer diýlip garaşylýar Şeýle-de bolsa, bu sapar ABŞ-nyň Courtokary kazyýetiniň, "Azatlyk güni" diýip atlandyran güni yglan eden nyrhlaryny ýatyrandan soň, Trumpyň söwda syýasatlaryna täsir eden döwre gabat geldi Bu döwürde Trump ähli ýurtlara wagtlaýyn 10 göterim salgyt salmak üçin başga bir kanun kabul etdi we Hytaýa we beýleki ýurtlara garşy adalatsyz söwda amallary derňewine başlady Geçen hepde ABŞ-nyň söwda kazyýeti soňky global nyrhlaryň esassyzdygyny aýtdy; Bu geljekde täze kanuny garşylyklara sebäp bolup biler Trump-Şi duşuşygynda Eýran söweşiniň möhüm orny eýelejekdigine şek ýok Uly nebit gorlary we köpdürli energiýa çeşmeleri sebäpli Hytaý urşuň netijelerini şu wagta çenli goňşularynyň köpüsinden has gowy gören ýaly Hytaý möhüm nebit öndüriji we import edýän nebitiniň köp bölegi Russiýadan gelýär Bu faktorlar Pekine Eýranyň iň uly nebit satyn alyjydygyna garamazdan konfliktiň täsirini çäklendirmäge kömek etdi Şeýle-de bolsa, urşuň dowam etmegi bilen Hytaý ykdysadyýetiniň kynçylyk çekýändigini görkezýän alamatlar bar: seniorolbaşçylar energiýa howpsuzlygyny we üpjünçilik zynjyrlaryny goramak üçin berk çäreleriň görüljekdigini nygtaýarlar Şonuň üçin Pekin bilen Waşington bu konflikti soňlamaga taýyn bolup bilerler Şeýle-de bolsa, Eýran baradaky pikir tapawutlary uludyr we bu tapawutlary ýeňip geçip boljakdygyna dünýäniň gözleri sereder