Trump-nyň parahatçylygy, Netanýahu söweşi: Ysraýyldan başga hemmeler razy boldy | Daşary ýurt habarlary

Diplomatik çeşmelere görä, memorandumda Eýranyň ýadro programmasy bilen baglanyşykly käbir düzgünler bar bolsa-da, Ysraýylyň ençeme ýyl bäri halkara gün tertibine girizmäge synanyşýan ballistik raketa programmasy, sebitdäki ygtyýarly güýçler we Eýranyň harby täsiri ýaly temalar öz içine almaýar. Bu, Tel Awiwiň şertnamany "doly däl we howply" hasaplamagyna sebäp boldy Balistik raketalar, Gazada genosidi başlatan we Liwanda basyp alyşlygy dowam etdirýän Ysraýylyň düýş gören düýşidir. Ysraýylyň howpsuzlyk hünärmenleri Eýranyň uzak aralyga roketa kuwwatynyň şertnamadan aýrylmagyny ep-esli gowşaklyk diýip hasaplaýarlar. Ysraýyl üçin diňe bir ýadro işleri däl, eýsem Eýranyň raketa programmasy hem milli howpsuzlyga göni howp hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, häzirki çarçuwada bu mesele boýunça çäklendirme ýa-da gözegçilik mehanizminiň ýoklugy Ysraýylyň garşylyklarynyň merkezinde durýar Ysraýylyň Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň öňki başlygy akovakow Nagel, Eýranyň ballistik raketa kuwwatynyň we sebitdäki ýaranlaryna goldawyň şertnamanyň ara alnyp maslahatlaşylan temalarynyň arasynda ýokdugyny aýtdy we munuň Ysraýyl üçin çynlakaý strategiki boşlugy döredendigini öňe sürdi. Şonuň ýaly-da, Ysraýylyň metbugatynda berlen teswirlerde şertnamanyň diňe ýadro faýlyna gönükdirilendigi, emma sebitdäki howpsuzlyk deňlemesine degmändigi nygtaldy Europeanewropa we Demirgazyk Amerikada ýerleşýän akyl merkezleri tarapyndan soňky aýlarda çap edilen hasabatlar hem şuňa meňzeş jedele yşarat edýär. Esasanam fransuz we iňlis strategiýa toparlarynda taýýarlanan seljermeler, Eýranyň sebit täsir ulgamyna ýadro programmasyna garaşsyz baha bermegiň geljekde täze krizis sebitlerini döredip biljekdigini görkezýär. Beýleki tarapdan, diplomatik toparlar taraplaryň arasynda ynam döretmezden has giňişleýin ylalaşygyň mümkin däldigini öňe sürýärler Ysraýylda iň köp ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň biri, sanksiýalaryň ýeňilleşdirilmegi bilen Eýranyň ykdysadyýetine çeşmeleriň akymyny täzeden başlatmak mümkinçiligi boldy. Ysraýylyň käbir resmileri boşadyljak serişdeleriň Eýranyň ykdysadyýetini ýeňilleşdirjekdigini we Tähran administrasiýasynyň sebit mümkinçiliklerini ýokarlandyrjakdygyny öňe sürýärler. Bu töwerekler, ykdysady basyşyň Eýrana has täsirli boljakdygyny öňe sürýärler Diplomatik çeşmeler sanksiýalaryň gözegçilik astynda ýatyrylmagynyň Eýrany halkara ulgamyna birleşdirmegi maksat edinýändigini aýdýarlar. Amerikan we Europeanewropa metbugatynda çap edilen baha berişlerde ykdysady höwesleriň gepleşik etabynyň esasy elementlerinden biridigi we bu usulyň has giňişleýin howpsuzlyk şertnamalaryna ýol açmagy maksat edinýändigi bellenilýär Ysraýyl üçin şertnamanyň iň duýgur taraplaryndan biri Liwan bölümi boldy. Ysraýylyň şertnamanyň ýerine ýetirilmegi bilen Hizbullaha garşy alyp barýan harby amallaryny çäklendirer diýen umyt Tel Awiwde uly oňaýsyzlyk döretdi. Ysraýylyň howpsuzlyk toparlary Hizbullah howpunyň dowam edýändigini we harby basyşyň saklanmalydygyny öňe sürýärler Şol sebäpli premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen bolan dartgynly telefon söhbetdeşliginde Ysraýylyň Liwandan çekilmejekdigini aç-açan beýan edendigi aýdylýar. Ysraýylyň çeşmelerine görä, Netanýahu Trump-a Ysraýyl goşunynyň häzirki wagtda ýerleşýän ýerlerinde galjakdygyny we Hizbullaha garşy operasiýalaryň dowam etjekdigini habar berdi Ysraýylyň habar beriş serişdeleri bilen söhbetdeş bolan çeşmeler Tel Awiwiň şertnamadaky Liwan maddasynyň özi üçin hökmany däldigini görýändigini aýtdy. Howpsuzlyk Ministrliginiň Netanýahunyň pozisiýasyny hem goldaýandygy we Hizbullanyň harby infrastrukturasyna garşy operasiýalary dowam etdirmek barada ylalaşygyň bardygy mälim edildi Ylalaşyk yglan edilmezinden birnäçe sagat öň Ysraýylyň Beýrutyň günortasyndaky Dahiye sebitine howa zarbasy Waşingtonda çynlakaý reaksiýa döretdi. Diplomatik çeşmelere görä, Netanýahu bilen duşuşygynda Trump aşa ýiti sözler ulanyp, hüjümiň birnäçe aý bäri dowam edýän diplomatik tagallalara howp salýandygyny aýtdy. Amerikan metbugatynda berlen habara görä, bu duşuşyk soňky döwürde iki lideriň arasyndaky iň dartgynly gatnaşyklaryň biri hökmünde baha berildi Soňky çykyşlarynda Trump Beýrut hüjüminiň gaýtalanmaly däldigini aýtdy we ähli taraplary dartgynlygy azaltmaga çagyrdy. Amerikan administrasiýasyna ýakyn töwereklerde Eýran bilen baglaşylan şertnamanyň diňe bir ýadro faýly däl, eýsem sebitdäki konfliktlere gözegçilik etmek hem maksat edinýändigi aýdylýar Ylalaşyk Ysraýylyň içerki syýasatynda-da täze jedele başlady. Öňki Goranmak ministri Awigdor Liberman bu şertnamany "Ysraýyl üçin betbagtçylyk" diýip häsiýetlendirse-de, oppozisiýa lideri airair Lapid şertnamanyň dogry bolsa, Ysraýylyň daşary syýasatynyň taryhynda iň uly şowsuzlyklaryň biri hasaplanjakdygyny aýtdy. Hökümet agzalary, Trump administrasiýasy bilen täze krizisiň öňüni almak üçin häzirlikçe dymmagy saýlap alana meňzeýär Waşington bilen Tähranyň arasyndaky täze diplomatik esasda Eastakyn Gündogarda güýç deňagramlylygyny üýtgetmek mümkinçiligi bar. Şeýle-de bolsa, şertnamanyň durmuşa geçirilmeginden ozal ýüze çykan Ysraýylyň oňaýsyzlygy, ýakyn wagtda Liwan, Hizbullah we Eýranyň sebit täsiri sebäpli täze diplomatik we harby dartgynlygyň ýüze çykyp biljekdigini görkezýär. Görnüşinden, Trump administrasiýasy Eýran faýlynda ylalaşyga ýakynlaşýarka, şol bir proses Ysraýyl bilen ABŞ-nyň arasyndaky strategiki tapawutlary has aýdyňlaşdyrýar Maltepe D-100-de awtoulag ýagyş sebäpli süýşüp, päsgelçilige gaçdy; Awariýa kamerada. (DHA)