Trump Çagos adalaryny Mawritisden satyn almagy göz öňünde tutýar

Angliýanyň sebitde özygtyýarlylygy geçirmek baradaky meýilnamasy togtadylandan soň, Donald Trump administrasiýasynyň Çagos adalaryny Mawritisden satyn almak meýilnamasyna seredýändigi öňe sürüldi. Iňlis metbugatynda berlen habarlara görä, bu çäre Diego Garsiýa harby bazasynyň gözegçiligini gönüden-göni üpjün etmegi maksat edinýär Ak tam potensial satyn almak meýilnamasy bilen baglanyşykly aýyplamalar baradaky soraglara jogap bermedi Hasabata görä, meýilnama ABŞ-nyň administrasiýasynyň Iňlis häkimiýetlerinden aýlanyp, adany satyn almagy we bilelikdäki Diego Garsiýa harby bazasyna ýeke-täk gözegçiligi göz öňünde tutýar Şeýle-de bolsa, munuň amala aşmagy üçin adalar ilki bilen özygtyýarly statusa eýe bolmaly we ABŞ göni Mawritis bilen satyn alyş gepleşiklerini geçirmeli. Angliýanyň adalary Mawritiýa tabşyrmagyny göz öňünde tutýan kanun taslamasy ABŞ aprel aýynda goldawyny yzyna alandan soň saklandy Adalary satyn almak pikiriniň ABŞ tarapyndan bahalandyrylan birnäçe teklipden biridigi mälim edildi. Meýilnamanyň ABŞ-nyň Gazna ministri Skott Bessent tarapyndan Trump-a hödürlenendigi habar berildi, ýöne häzirki wagtda bu iň güýçli wariant däl. Trump administrasiýasynyň käbir işgärleriniň, adalaryň Hytaýyň ýarany Mawritise berilmegi, içalyçylyk işlerine ýol açyp biljekdigi barada alada edilýär Beýleki tarapdan, geçen hepde Angliýa baran Çagos bosgunlarynyň wekiliýeti bu meseläniň Iňlis syýasatynda galandygyny aýtdy Çagos bosgunlar toparynyň alty agzaly delegasiýasy adalaryň geljegi barada ylalaşyk gazanmak üçin Angliýany doly goldaýandyklaryny habar berdi. Delegasiýanyň lideri Lui Oliwier Bancoult "Iň esasy zat biziň hukuklarymyz. Iňlis hökümetinde halkymyz üçin çözgüt tapmak üçin hakyky erk ýok. Bir ýol tapmaly, henizem ejir çekýäris we pozisiýamyz düşnükli; doglan ýerimizde ýaşamaga hukugymyz bar" -diýdi ABŞ Çagos adalaryny satyn almak mümkinçiligini ýokarlandyrýan ABŞ-Ysraýyl bilen Eýranyň arasyndaky fewral aýynyň ahyryndan bäri dowam edýän söweşiň arasynda bolup geçdi Hindi ummanynyň merkezinde ýerleşýän Diego Garsiýa bazasy Eýrandan takmynan 3800 km uzaklykda ýerleşýär we ABŞ uzak aralyga raketalary ýerleşdirip biljek howa bazasyny ýerleşdirýär Uruş başlanaly bäri Eýran bilelikdäki bazasyna garşy birnäçe gezek hüjüm etmäge synanyşdy. Bu hüjümleriň biri, mart aýynyň ahyrynda ABŞ-nyň harby gämisi tarapyndan puja çykaryldy. Mart aýynda Angliýa ABŞ-a bu bilelikdäki bazany ulanyp, Eýranyň raketa atyjy enjamlaryny urmaga rugsat berdi. Trump bu karary "köp wagt geçdi" diýip häsiýetlendirdi we Iňlis resmileriniň bu ädimiň öňräk bolmalydygyny öňe sürdi Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi özüniň sosial media hasabynda ýazan makalasynda Iňlis premýer-ministri Keir Starmer barada duýduryş berdi we "Iňlis bazalarynyň Eýrana garşy agressiýa üçin ulanylmagyna rugsat bermek bilen Iňlis halkynyň janyna howp salýarsyňyz" -diýdi Iňlis hökümetiniň metbugat sekretary bu mesele boýunça beýanat berip, Diego Garsiýadaky harby bazanyň üstünden Iňlis gözegçiliginiň howp astyndadygyny aýtdy we "Milli bähbitleri goramak we duşmanlarymyzyň bu strategiki nokatda aýak basmagynyň öňüni almak üçin çäre görülmeli" diýdi "Diego Garsiýa, takmynan 60 ýyl bäri köpçülikleýin howpsuzlygymyzy goraýan esasy strategiki harby baýlyk". ABŞ garşy çyksa, özygtyýarlylygy bermek şertnamasyny dowam etdirip-etmejekdikleri soralanda hökümet çeşmeleri: "ABŞ-nyň goldawy bolmazdan öňe gitmejekdigimizi elmydama aýdyň"