Türkiýeden partlamaýan, ýöne ýok edýän raketa! Uruş taryhyny üýtgeder

Türkiýede we Europeewropada iň uly goranyş, awiasiýa we kosmos senagaty topary bolan SAHA Stambul tarapyndan gurnalan SAHA 2026 ýarmarkasy Stambul sergi merkezinde dowam edýär Ok-däri tehnologiýalarynyň we täze nesil raketa ulgamlarynyň strategiki ähmiýeti ýarmarkanyň çäginde geçirilen "Ösüp barýan ok-däri tehnologiýalary we täze nesil raketa ulgamlary" panelinde ara alnyp maslahatlaşyldy Panelde çykyş eden ROKETSAN-yň baş müdiri Murat İkin ok-däri tehnologiýalarynyň yzygiderli üýtgäp durýandygyny we ähli tehnologiki üýtgeşmelere örän çalt uýgunlaşmalydygyny aýtdy Ikinjiden, SAHA 2026-da ROKETSAN-yň görnükli önümlerinden biri bolan NEŞTER hakda maglumat berdi. Partlaýjy kelläni götermeýän ulgamyň diňe howp elementini zyýansyzlandyrmak üçin işlenip düzülendigini mälim eden Çikik, önümiň aýratyn duýgur amallaryň zerurlyklaryndan dörändigini düşündirdi Ikinjisi: "Medaragly Güýçlerimiz islenilmeýän zyýana gaty duýgur, şonuň üçin NEŞTER bu pikirden alnan önüm. NEŞTER-iň esasy pelsepesi, partlaýjy serişdeleri ulanmazdan size howp salýan mehanizmi ýok etmek üçin tehnologiýa eýe. MAM-L aslynda partlaýjy ýok edilen önüm, ýerine başga bir mehanizm birleşdirilen önüm." Ikinci, ýarmarkada ilkinji gezek hödürlän önümleriniň biriniň “Mini Cruise” raketasydygyny belläp, ROKETSAN-yň bar bolan SOM, ATMACA we ÇAKIR önümler maşgalasynyň “iň kiçi dogany” hökmünde kesgitlenen ulgamyň ýokary göwrümli we arzan önümçilik çemeleşmesi bilen işlenip düzülendigini aýtdy Ikinjiden, ulgamyň esasanam UCAV-leriň uzak aralyga täsir edýän güýjüni ýokarlandyrjakdygyny aýdyp, şeýle dowam etdi: "Mini Kruiz raketalary gaty çalt we tygşytly öndürilip bilinýän we uçarmanlarymyzdan we uçarlarymyzdan atylyp bilinýän we 250 kilometre çenli aralykda täsir edip bilýän akylly ok-däriler. Bu ýerde ulanjak materiallarymyzy aňsatlyk bilen tapyp bolýar. Olary aňsatlyk bilen gaýtadan işläp bolýar. CNC-iň ýerine metaldan ýasalan kruiz raketa önümi Ikinci, muňa garamazdan, ösen kruiz raketalarynda tapylan möhüm mümkinçiliklere zyýan bermeýändigini belläp, "GPS garaşsyz nawigasiýa bölümlerine, gözlegçileriň kellelerine, partlaýjy maddalary netijeli ulanmaga, maşgala hökmünde datçiklere seredeniňde, mümkinçiliklerini peseltmeýän, ýöne bahasyndan çynlakaý peýdany üpjün edýän önüm döretmäge synanyşdyk" -diýdi. diýdi Söweş meýdanynda diňe bir ýokary tehnologiýanyň däl, eýsem çalt we tygşytly önümleriň utgaşdyrylmagynyň zerurdygyny bellän İkik, global ýerleşiş ulgamlarynyň (GPS) diňe ygtybarly däldigi, esasanam Garabag söweşinde elektron söweş çäreleri intensiw ulanylýan ýerlerde ýüze çykandygyny aýtdy Linkskik ýokary tehnologiýaly ok-därileriň maglumat baglanyşyklarynda, aragatnaşyk we nawigasiýa ulgamlarynda elektron dyknyşyklara duçar bolýandygyny düşündirip, "Şonuň üçin iň köp wagt sarp edýän meselelerimiz, elektron söweş çärelerine garşy durýan, GPS işlemeýän ýerlerinde aşaky metr takyklygy bilen urup bilýän we çuňňur täsir etmek ukybyna eýe. Bulary gipersonik tehnologiýalar bilen birleşdireniňizde, howa gorag ulgamlary üçin iň kyn howp bolup durýar" -diýdi. Ol baha berdi Ösýän howplara garşy howa goranyş ulgamlarynyň mümkinçiliklerini ýokarlandyrmagyň zerurdygyny bellän İkik, klassiki radardan we adam tarapyndan dolandyrylýan gorag ssenarilerinden birnäçe sekundyň içinde refleksleri görkezýän awtonom gurluşlara geçişiň bardygyny aýtdy Ikinjiden, buýruk we gözegçilik infrastrukturasynyň üýtgemegi barada aşakdaky maglumatlary berdi: "Adamlaryň özara gatnaşygy mümkin boldugyça nola çenli azalýan, karar kabul etmegiň iň soňky mehanizmini adamlara galdyrýan, ýöne howpy bahalandyrmak ýaly köp zady emeli intellekt algoritmlerine goýup, olary dolandyryş we gözegçilik ulgamlary bilen birleşdirip, howa gorag infrastrukturasyna geçirýän düşünje barada gürleşýäris. öz howa gorag ulgamymyzyň diregi. " "Munuň aşagynda dikelýäris" Hüjüm we goranyş tehnologiýalarynyň arasyndaky bäsdeşlik yzygiderli Urkik söweşiň dowam etjekdigini we bu ugurda gazanylan iň soňky nokadyň hiç haçan ýeterlik hasap edilmejekdigini belläp, Çikik geljekdäki söweş meýdanyndaky maksatlaryna degip geçdi Ikinjiden, ýokary güýçli lazer tehnologiýalarynyň we ýokary güýçli mikrotolkun ulgamlarynyň geljekde iň möhüm howa goranyş elementleriniň hataryna girjekdigini mälim etdi we "Atmosferanyň daşyndan dolandyrylyp bilinýän, 10-15 Mach we ondan ýokary tizlige ýetip bilýän gipersonik raketalar we has çuňňur täsir etmek mümkinçiligine eýe bolan ýokary tehnologiýaly tehnologiýalara çynlakaý maýa goýumlarymyz bar. diýdi İkik, raýat pudagyndaky täzelikleriň goranyş pudagyna ýetirýän täsiri barada durup geçip, goranyş pudagynyň geçmişde raýat tehnologiýalaryny döredendigini, emma 1990-njy we 2000-nji ýyllardan soň bu ýagdaýyň tersine bolandygyny we raýat tehnologiýalarynyň goranyşy gönükdirip başlandygyny aýtdy Üç ölçegli printerleriň, çalt önümçilik usullarynyň, täze nesil datçikleriniň we nawigasiýa tehnologiýalarynyň ok-däri ulgamlaryna çalt birleşdirilýändigini belläp, Ikinci: "Soňky döwürde iň weýrançylykly täsir eden tehnologiýalaryň arasynda emeli intellekt we kwant bar. Bu täzelikleriň hemmesini birleşdirýän ok-däri we goranyş tehnologiýasyny göreris. Geljekde raýat pudagynda bu böküşler goranyş tehnologiýalaryna çuňňur täsir eder". diýdi Maşyn we himiýa senagaty (MKE) baş müdiri hamilhami Keleş Ikinji jahan urşundan bäri ösen tehnologiýa bilen has ösen we çylşyrymly ulgamlara ýüz tutandyklaryny, Russiýa-Ukraina urşy bilen artilleriýa ok-därileri we pilotsyz uçarlar ýaly adaty ulgamlara uzak möhletleýin söweşleriň dowam etdiriljekdigini aýtdy Işlenip düzülen ýokary çykdajyly we çylşyrymly ulgamlaryň, hatda Russiýa ýaly beýik güýçleriň elinde-de iki aýyň içinde tükenendigini bellän Keleş, bu ýagdaýyň adaty ulgamlaryň köpçülikleýin öndürilmegine zerurlygy artdyrýandygyny aýtdy Sowuk urşuň gutarmagy bilen, NATO ýurtlarynda 45 günlük aksiýa derejesiniň 12 güne çenli azalandygyny we harby bölümleriň azalandygyny mälim eden Keleş, soňky ýyllarda ýurtlaryň täze ok-däri öndürmek däl-de, bar bolan paýnamalary azaltmak meselesine ünsi çekdi Keleş, Türk medaragly Güýçleriniň (TAF) MKE-den 18 ýyl bäri 155 millimetr ok-däri sargyt bermändigini, indi bolsa millionlarça bölümiň gürleşilýändigini aýtdy Täze konflikt gurşawynyň adaty ok-däri zerurlygyny ep-esli ýokarlandyrandygyny mälim eden Keleş: "Bu işler başlanda MKE-nyň 155 millimetrlik ýarag öndürmek kuwwaty bary-ýogy 4 müňdi. Indi millionlarça adam hakda gürleşýäris. Häzirki wagtda Makine Kimýanyň arkasy 8,5 milliard dollara ýetdi." Kamikaze pilotsyz deňiz ulaglarynyň (IDA) täze nesil ok-däri we Gara deňziň deňagramlylygyny üýtgetmegi bilen tapawutlanýandygyny mälim eden Keleş, Ukrainanyň rus flotuny arzan ulaglar bilen basyp ýatyrmagyny mysal hökmünde görkezdi MKE-iň bu global tejribeleriň netijesinde maýa goýumlaryny täzeländigini mälim eden Keleş, "Takmynan iki ýyl ozal önümçilik syýasatymyzy" EBU "(täsirli, ýönekeý, arzan) diýip kesgitledik." Söweş meýdanynyň täze döredilen hüjümine we goranyş zerurlyklaryna garşy bu çözgütler bilen çäreleri görmeli bolduk we ok-däri gurluşyny düzdük "-diýdi