Türkiye we Azerbaýjan bilen parahatçylyk Europeewropanyň gapysynyň açarydyr; EUB we Ermenistan ereerewan sammitinden näme gazandy? | T24

"Bu sammit Europeewropanyň alyp barýan ýolunyň, ýagny diplomatiýanyň, köptaraplaýynlygyň we halkara hukugyna hormat goýmagyň, netije berýändigini we parahatçylygy üpjün edýändigini görkezýär." Ermenistanyň paýtagty ereerewanda geçirilen Europeanewropa Syýasy Bileleşiginiň (AST) 8-nji sammitiniň ahyrynda Ermenistanyň premýer-ministri Nikol Paşinýan bilen kameralaryň öňünde peýda bolan Europeanewropa Geňeşiniň başlygy Antonio Kosta sammitiň ähmiýetini şu sözler bilen düşündirdi. Kosta bu habary Taryhy taýdan Moskwanyň iň möhüm ýaranlaryndan biri bolan ereerewanda berdi, Günorta Kawkazyň Ermenistan bilen Azerbaýjanyň arasynda ençeme ýyllap dowam eden uruşlar sebäpli sarsdyrylan we parahatçylyk şertnamasy baglaşylmaga ýakyn wagtda bolupdy Russiýa-Ukraina söweşi başlanandan soň döredilen we theewropa Bileleşiginiň (EUB) agza bolmadyk döwletleri goşmak bilen theB-niň resmi serhetlerinden has giň geografiýada Europeewropanyň geljegi barada maslahatlaşmagy maksat edinýän AST, simwoliki esaslary bozýan sammit bilen diplomatik gün tertibinde boldy Sammit Günorta Kawkazda geçirilen ilkinji, Russiýanyň täsiri şübhesiz diýen ýaly bolupdy. Wise-prezident Cevdet ılmazyň Türkiýeden gatnaşmagy, 18 ýyldan soň Ermenistana iň ýokary derejeli sapar boldy. Ahyrynda şol wagtky prezident Abdullah Gül 2008-nji ýylda geçiriljek Dünýä çempionatynyň oýunlary üçin "futbol diplomatiýasynyň" bir bölegi hökmünde ereerewana gitdi. Beýleki tarapdan, 5-6-njy maýda AST bilen gabat gelýän EUB-Ermenistan sammiti ilkinji gezek geçiriler Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenski we NATO-nyň Baş sekretary Mark Rutte ýaly Europeanewropa liderleriniň Russiýanyň ýolbaşçylygyndaky asewraziýa Ykdysady Bileleşiginiň agzasy, öňki Sowet Soýuzynyň ýurdy we Russiýanyň Günorta Kawkazdaky iň ýakyn ýarany Ermenistana gelmegi Russiýa möhüm habar iberdi. Şeýle-de bolsa, bu simwoliki habardan başga-da, Ermenistanyň Europeewropa we Europeewropanyň Ermenistana bolan garaýşyny görkezýän habarlar ýerleşdirildi Bularyň birinjisi, Ermenistanyň şeýle sammit geçiren sebitleýin we global ýagdaýy, Eýran söweşi we Hormuz bogazynyň ýapylmagy bilen kesilen global söwdanyň arasynda ýurduň strategiki ähmiýetini nygtady Europeanewropa Geňeşiniň başlygy Kosta Europeewropanyň goňşularyndaky söweşleriň umumy howpsuzlyga, energiýa üpjünçiligine we ykdysadyýete gönüden-göni täsir edýändigini ýatlatdy we şonuň üçin "EUB Ermenistan we sebit bilen parahatçylyk we durnuklylyk üçin öňkülerinden has köp işlemeli" diýdi. Commissionewropa Komissiýasynyň başlygy Ursula fon der Leýen hem güýçli üpjünçilik zynjyrynyň zerurdygyny aýtdy we Ermenistanyň esasanam Günorta Kawkaz bilen Merkezi Aziýanyň arasyndaky baglanyşyk meselesinde möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy Bir tarapdan, EUB Ermenistan tarapyndan döredilen parahatçylyk proseslerini Azerbaýjan we Türkiýe bilen sebitde durnuklylygyň we şonuň üçin gülläp ösmegiň şerti hökmünde düzdi. Şol sebäpden, Türkiýe we Azerbaýjan bilen içerki syýasatynda möhüm rol oýnaýan Ermenistan tarapyndan amala aşyrylýan parahatçylyk we kadalaşdyrmak prosesleriniň dowamlylygy Europeewropa bilen gatnaşyklarynyň geljegi üçin möhümdir Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň sammite wideo konferensiýa gatnaşmagy, 18 ýyldan soň Türkiýeden bu ýurda iň ýokary derejeli sapary we premýer-ministr Paşinýanyň sammitiň ahyrynda geçirilen metbugat ýygnagynda Alyýewe we Yylmazza minnetdarlygy; Rus täsirinden dynmagyň ýollaryny gözleýän we 7-nji iýunda möhüm saýlawlara gatnaşjak hökümetiň theB bilen gatnaşyklarynda bu dinamika laýyklykda hereket edýändigini görkezýär Parahatçylyk proseslerini öňe sürmek we içerki meýilnamasyny durmuşa geçirmek üçin ereerewan tarapyndan girizilen özgertmeler we demokratik institusionalizasiýa EUB-ne Ermenistany Günorta Kawkazda kanuny we ygtybarly ýurt hökmünde görmäge kömek eden ýaly. Ondan öň Gürjüstan theB-niň sebitdäki iň ýakyn gatnaşygydy, emma yzygiderli iki söweşe we gepleşikleriň gowşak bolmagyna garamazdan Ermenistan ýagdaýy öz peýdasyna öwrüpdi Beýleki tarapdan, sammitiň dowamynda diňe EUB däl, Ermenistan hem möhüm saýlawlardan ozal sebitine, Russiýa we içerki syýasata möhüm habarlar berdi. Ereerewan energiýa çeşmeleri üçin Russiýa aşa garaşly bolsa-da, rus gazyny ýeňillikli bahadan satyn alsa-da, Moscowewropa tarapyndan has ileri tutulýandygyny Moskwa görkezdi. Bu, Russiýanyň saýlawlardan öň has agressiw hereket etmek töwekgelçiligini döredýän hem bolsa, “maýa goýumly” görnüşi bilen Ermenistana strategiki ynam döredip biler Ermenistan Möhüm parahatçylyk we kadalaşdyrmak prosesleriniň dowam etmegi üçin möhüm ähmiýete eýe we ýurduň orbitasynyň rus täsirinden daşlaşmagy üçin möhüm nokat hasaplanýan 7-nji iýunda geçiriljek saýlawlara gatnaşar Sammit bilen Paşinýanyň hökümeti saýlawçylara ýerine ýetirilen işleriň global ynamy döredendigini we ähli gözleriň Ermenistana gönükdirilendigini habar berdi "Dogrusyny aýtsak: Sekiz ýyl mundan ozal bu ýere hiç kim gelmezdi we bu gün siziň ýurduňyza ilkinji saparlaryň gelýändigi hakykatdanam gowy alamat" -diýdi. "Sebäbi sekiz ýyl ozal bu ýurda bu stoluň töweregindäki köp ýurt Russiýanyň de-fakto hemrasy hökmünde seredilipdi. Nikol bolsa Mahmal ynkylaby gurady, ýurda howp abandyrmagy karar etdi we üstünlik gazandy. Parahatçylyk we Europeewropanyň esasy ileri tutulýan ugurlardygyna karar berdi" Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron hem bu mesele boýunça karzy Paşinýana ýazdy Commissionewropa Komissiýasynyň wise-prezidenti Kaja Kallas, şeýle hem "Ermenistan karar berýär. Saýlawlar bir aýa golaý dowam eder. Europeanewropanyň perspektiwasy gepleşik stolunda we Ermenistan bu mesele boýunça özbaşdak karar berer" -diýdi Beýleki tarapdan, sammit bilen bir wagtyň özünde theB-niň 20-30 adamdan ybarat raýat hünärmenler toparyny döredendigi we Ermenistanda ýerleşjekdigi we iki ýyllyk missiýanyň çäginde "Russiýanyň kiber hüjümlerine, maglumat manipulýasiýasyna we gatyşmagyna garşy has täsirli çäreleri görmegi" maksat edinýändigi habar berildi Bu wezipe 7-nji iýunda geçiriljek saýlawlardan soň güýje girer, emma Russiýanyň saýlawlara we syýasata kiber hüjümleri bilen goşulýandygy baradaky aýyplamalaryň arasynda möhüm habar bar Kukiler, web sahypasyndan iberilen we ulanyjynyň web brauzeri tarapyndan ulanyjynyň göz aýlaýarka ulanyjynyň kompýuterinde saklanýan ownuk maglumatlar bölekleridir. Brauzeriňiz her habary gutapjyk diýilýän kiçijik faýlda saklaýar. Serwerden başga bir sahypa haýyş edeniňizde, brauzeriňiz gutapjygy serwere iberýär. Gutapjyklar, web sahypalary üçin maglumatlary ýatda saklamak ýa-da ulanyjylaryň brauzer işjeňligini ýazdyrmak üçin ygtybarly mehanizm hökmünde döredildi Bu gutapjyklar web sahypasynyň işlemegi üçin zerurdyr we ulgamlarymyzda öçürilip bilinmez. Bular, adatça, diňe amallaryňyzy gaýtadan işlemek üçin döredilýär. Bu amallar, gizlinlik islegleriňizi düzmek, hasabyňyza girmek ýa-da anketany doldurmak ýaly hyzmat islegleriňizi öz içine alýar. Bu gutapjyklar barada blokirlemek ýa-da duýduryş bermek üçin brauzeriňizi sazlap bilersiňiz, emma şeýle etseňiz sahypanyň käbir bölekleri işlemän biler Bu gutapjyklar, sahypamyzyň işleýşini ölçäp we gowulandyryp biler ýaly, sahypa girýänleriň we traffik çeşmeleriniň sanyny sanamaga mümkinçilik berýär. Haýsy sahypalara iň az girilýändigini we girýänleriň sahypa nädip girýändigini öwrenmäge kömek edýär. Bu gutapjyklar tarapyndan toplanan ähli maglumatlar jemlenendir we şonuň üçin anonimdir. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, sahypamyza haçan gireniňizi bilmeris Bu gutapjyklar, wideo we göni söhbetdeşlik ýaly ösen işlemegi we şahsylaşdyrmagy hödürlemäge mümkinçilik berýär. Bular biziň ýa-da sahypalarymyzda ulanýan hyzmatlarymyzy üçünji tarap üpjün edijiler tarapyndan kesgitlenip bilner. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu funksiýalaryň hemmesi ýa-da käbiri dogry işlemän biler Bu gutapjyklar, mahabat hyzmatdaşlarymyz tarapyndan sahypamyzda goýuldy. Bular, gyzyklanma bildirýän profiliňizi döretmek we beýleki sahypalarda degişli mahabaty görkezmek üçin degişli kompaniýalar tarapyndan ulanylyp bilner. Brauzeriňizi we enjamyňyzy özboluşly kesgitlemek arkaly işleýärler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, dürli saýtlarda şahsylaşdyrylan mahabat tejribesini hödürläp bilmeris Bellik: Kukiler syýasatyna garamazdan mahabatlar görkezilýär Bu gutapjyklar, mazmunymyzy dostlaryňyz we toruňyz bilen paýlaşmak üçin sahypamyzda ýerleşdirilen dürli sosial media hyzmatlary tarapyndan döredilýär. Beýleki sahypalary ulananyňyzda we gyzyklanma profiliňizi döredeniňizde brauzeriňizi yzarlap bilerler. Bu, girýän beýleki sahypalaryňyzdaky mazmuna we habarlara täsir edip biler. Bu gutapjyklara rugsat bermeseňiz, bu paýlaşma gurallaryny ulanyp ýa-da görüp bilmersiňiz