Türkiye-Germaniýa strategiki gepleşik 12 ýyldan soň täzeden başlaýar

Türkiye bilen Germaniýanyň arasynda ýaňy-ýakynda ösýän gatnaşyklar şu gün Berlinde geçiriljek Strategiki gepleşikler ýygnagy bilen täze tapgyra geçýär. 12 ýyldan soň gaýtadan işe başlajak Strategiki gepleşik, iki ýurda howpsuzlyk, goranmak we goranyş senagaty sebitlerine, esasanam strategiki meselelere ünsi jemlemäge mümkinçilik berer Daşary işler ministrliginiň çeşmeleri tarapyndan berlen maglumata görä, şu gün Berlinde Daşary işler ministri Hakan Fidan we Germaniýanyň daşary işler ministri annohan Wadephulyň ýolbaşçylygynda Türkiýe-Germaniýa strategiki gepleşik mehanizminiň üçünji ýygnagy geçiriler Mehanizmiň çäginde döredilen dört iş toparynyň hemmesi bir günde duşuşar we hasabatlaryny iki ýurduň daşary işler ministrlerine iberer Bu iş toparlarynyň "ikitaraplaýyn gatnaşyklary, Türkiýe-EUB gatnaşyklary, howpsuzlyk we goranmak we sebit meselelerini" öz içine alýandygy bellenilýär Türkiýe we Germaniýa, gatnaşyklara institusional perspektiwany we strategiki ölçegi üpjün etmek we Türkiýäniň EUB-ne agza bolmak prosesini goldamak üçin 2013-nji ýylda Strategiki Dialog Mehanizmini döretdiler 2014-nji ýylda Stambulda ikinji we soňky ýygnagyny geçiren bu mehanizm, Ankara-Berlin gatnaşyklarynyň uzak möhletleýin pese gaçmagy sebäpli togtadyldy 2016-njy ýyldaky döwlet agdarylyşygyndan soň bolup geçen wakalar we 2019-njy ýylda Türkiýäniň Siriýanyň demirgazygyndaky harby operasiýasy wagtynda Gündogar Ortaýer deňzindäki dartgynlyk Ankara bilen Berliniň arasyndaky gepleşiklere uly zyýan ýetirdi Taraplar Germaniýanyň kansleri Fridrih Merziň geçen ýyl Prezident Rejep Taýyp Erdogan bilen Ankarada bolan duşuşygynda bu mehanizmi dikeltmek kararyna geldi Germaniýa, esasanam 2022-nji ýyldan bäri, Russiýanyň Ukrainany basyp almak synanyşygy başlaly bäri Türkiýe bilen has ýakyn gepleşik alyp barýar Prezident Donald Trumpyň ABŞ-nyň Europeanewropanyň howpsuzlygyndan çekilmegi baradaky haýbatlary Germaniýanyň howpsuzlyk we goranmak ugurlaryndaky hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmek kararyna geldi Germaniýa bu ugurda möhüm ädim ätdi, Angliýa bilen konsorsiumyň hyzmatdaşy bolan Eurewrofighter Taýfun söweş uçarlaryny Türkiýä satmak baradaky garşylygyny yzyna aldy we bu Ankara-Berlin liniýasynda täze başlangyjyň anyk ädimi hökmünde häsiýetlendirildi Türk we German diplomatik çeşmeleri, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň geljekdäki ugruny kesgitlemekde we anyk ädimler bilen goldaw bermekde Strategiki Dialog mehanizminiň gaýtadan dikeldilmeginiň möhüm ähmiýete eýedigini bellediler Çeşmeler, iki ýurduň ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň ähli ugurlarynda diýen ýaly hereket edýän maslahat beriş mehanizmleriniň bardygyna garamazdan, olar üçin has strategiki esas döretmelidigini aýdýar Üýtgeýän howpsuzlyk gurşawynyň munuň zerurdygyny belläp, çeşmeler şu gün Berlinde başlajak etabyň şu maksada hyzmat etjekdigini aýdýarlar Çeşmeler howpsuzlyk we goranyş meseleleriniň gaty ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny we goranyş pudagynda önümçilik potensialyndan has köp peýdalanmak baradaky gözlegleriň öňe çykjakdygyny we şu ýyl geçirilmegine garaşylýan Bäşinji Goranmak senagaty hyzmatdaşlygy ýygnagynyň bu ugurda möhüm netijeleri berip biljekdigini aýtdy Germaniýa ýakynda Türkiýäniň goranyş senagaty bilen hyzmatdaşlyga has gyzyklanma bildirdi Maý aýynda Stambulda geçirilen SAHA EXPO 2026 Halkara Goranmak, Aerokosmos senagaty ýarmarkasyna resmi taýdan gatnaşan guramalaryň biri Germaniýanyň Federal Goranmak ministrligi boldy Thearmarka dokuz nemes kompaniýasy hem gatnaşdy we iki ýurduň döwlet we hususy guramalarynyň arasynda goranyş pudagy hyzmatdaşlygy we göni üpjünçilik mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy Fidan bilen Wadephulyň bilelikdäki taslamalar, esasanam goranyş pudagy barada pikir alyşmagyna garaşylýar Gaýtadan dikeldiljek Strategiki Dialog Mehanizminiň Türkiýäniň Germaniýadan garaşýan zatlaryny, esasanam theB bilen gatnaşyklar babatynda ýene bir gezek ýetirmegi üçin möhüm esas döredjekdigi bellenilýär Ankaranyň garaşýan zatlarynyň arasynda "gümrük bileleşigini täzelemek, wizany liberallaşdyrmak gepleşiklerini janlandyrmak we Türkiýäniň EUB-niň ýolbaşçylygyndaky goranyş we howpsuzlyk başlangyçlaryna gatnaşmagy" öňdäki hatarda durýar Diplomatik çeşmeler, gepleşikleriň dowamynda Fidanyň "hyzmatdaşlyga hemmetaraplaýyn, institusional we köp gatlakly düşünişmek esasynda Türkiýe-EUB gatnaşyklaryny ösdürmegiň" ähmiýetini nygtajakdygyny aýtdy Germaniýa Gümrük bileleşiginiň täzelenmegine berýän goldawyna ünsi çekip, çeşmeler bu ösüşiň 50 milliard dollardan geçýän ikitaraplaýyn söwdany çaltlaşdyrmak meselesinde-de möhümdigini nygtaýarlar Germaniýanyň theB-däki ilçisi Tomas Ossowski geçen hepde Stambulda geçirilen konferensiýada Türkiýe bilen gümrük bileleşiginiň täzelenmegine oňyn garaýandyklaryny, ýöne käbir meseleleriň, esasanam Kipr meselesiniň çözülmelidigini aýtdy Türkiýe bilen Germaniýa, JETCO diýlip atlandyrylýan Bilelikdäki Ykdysady we Söwda Geňeşiniň mejlisini we 19-njy iýunda Ankarada Energetika Forumynyň ýygnagyny geçirer we 60 milliard dollarlyk maksadyna ýetmäge synanyşar Europeanewropa yklymynyň howpsuzlygy bilen baglanyşykly soňky wakalar türk-nemes strategiki gepleşikleriniň bir bölegi bolar Çeşmelere görä, Fidan Wadepula "Türkiýäniň strategiki agramyna, mümkinçiliklerine we geosyýasy ýagdaýyna ähmiýet bermeýän Europeanewropanyň howpsuzlyk strategiýasy doly bolmaz; Türkiýe EUB-niň ýolbaşçylygyndaky howpsuzlyk we goranyş başlangyçlaryna, taslamalaryna we strategiýalaryna goşulmalydyr" -diýdi Recentlyakynda Germaniýanyň Türkiýäniň Europeewropanyň howpsuzlygy bilen baglanyşykly dörediljek binagärlige işjeň gatnaşmagy bilen baglanyşykly syýasaty işläp düzendigi syn edilýär Ilçi Ossowski EUB-niň täze howpsuzlyk arhitekturasy boýunça işini artdyrandygyny we geakyn Gündogardan Kawkaza we Afrika çenli geosyýasy täsirini giňelden Türkiýe bilen bilelikde işlemegiň ähmiýetine ünsi çekdi Ossowski, NATO-da ikinji uly goşuny bolan Türkiýe bilen hyzmatdaşlygyň gutulgysyzdygyny belläp geçse-de, "Amerikaly hyzmatdaşlarymyzyň Eastakyn Gündogara aşa köp üns berýän we özümizi we hyzmatdaşlarymyzy ýaraglandyrmak üçin täze materiallar we täze enjamlar satyn almaly wagtymyz, elbetde, Türkiýe ileri tutulýan hyzmatdaş bolmaly" -diýdi MembersB agza ýurtlaryň goranyş senagatynyň önümçiligini çaltlaşdyrmak we diwersifikasiýa etmek maksady bilen SAFE (Europeewropa üçin Howpsuzlyk Hereketi) diýlip atlandyrylýan 250 milliard ýewro täze maliýeleşdiriljekdigini yglan etdi Türkiye, käbir şertlerde dalaşgär ýurtlar üçin açyk bolan SAFE-e ýüz tutmagy, Gresiýanyň we Kipr respublikasynyň garşylyklary sebäpli kabul edilmedi