Türk syýahatçylary ýeke-täk umyt boldy

Merkezi bank tarapyndan taýýarlanan 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde berlen býulleten, TRNK-nyň ykdysady ýagdaýyny sanlar bilen görkezýär. Şoňa laýyklykda; Jemi býudjet girdejisi 31,7 göterim, umumy çykdajylar 35,1 göterim ýokarlandy. Sanlar girdejileriň çykdajylary ýapmaýandygyny görkezýär Türkiýäniň Demirgazyk Kipriň ykdysadyýeti üçin möhüm ähmiýete eýe bolan syýahatçylykdaky ähmiýeti has aýdyň boldy. Firstylyň ilkinji üç aýynda howa we deňiz arkaly ýurda gelýän ýolagçylaryň sany 9,3 göterim artdy; 520 müň 646 adamdan 569 müň 302 adama ýetdi. Derwezäniň üsti bilen ýurda girýän daşary ýurtly syýahatçylaryň we Kiprli grekleriň sany geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 15.07 göterim azaldy we 804 müň 238-e ýetdi Lander derwezelerinden gelýänler azaldy Merkezi bank tarapyndan taýýarlanan 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde býulleten çap edildi. Bank, syýahatçylyk, inflýasiýa, iş we býudjet maglumatlary öz içine alýan hasabatda, TRNC býudjet girdejileriniň 31,7 göterim, 2026-njy maliýe ýylynyň birinji çärýeginde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 35,1 göterim ýokarlanandygy mälim edildi. Hasabata görä; 2026-njy ýylyň ilkinji üç aýynda howa we deňiz ýoly bilen ýurda girýän ýolagçylaryň sany 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 9,3 göterim artyp, 520 müň 646-dan 569 müň 302-e ýetdi. TRNC raýatlaryny hasaba almazdan, gury ýer derwezelerinden girýänleriň sany 15.07 göterim azaldy we beýleki 804 müň 238 ýurtdan girdi. ýer derwezesinden çykýan TRNC raýatlarynyň sany, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 4,3 göterim azaldy we 752 müň 925-e ýetdi TRNC býudjeti boýunça taýýarlanan hasabatda býudjet girdejileriniň we çykdajylarynyň köpelendigi aýdyldy. Hasabata görä; Birinji çärýekde býudjet girdejileri 31,7 göterim, çykdajylar geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 35,1 göterim ýokarlandy. Bu döwürde býudjet girdejileri 33 milliard 524,3 million TL, býudjet çykdajylary bolsa 32 milliard 95,2 million TL boldy. Geçen ýylyň degişli döwründe bir milliard 707,5 million TL profisit beren býudjet, şu ýylyň degişli döwründe bir milliard 429,1 million TL profisit berdi. Şol döwürde Döwlet içerki karz gymmatly kagyzlaryny (GDDS) çykarmak arkaly jemi 16 milliard 315,7 million TL karz alyndy, 9 milliard 842,6 million TL yzyna gaýtaryldy. Şeýlelik bilen, 6 milliard 473,1 million TL arassa karz döredildi. Birinji çärýegiň ahyryna GDDS we Gysga möhletli öňe gidişlikler (KVA) çäginde emele gelen içerki karz paýnamalarynyň umumy mukdary 22 milliard 414,4 million TL boldy. GDDS aksiýasy 19 milliard 694,6 million TL derejesinde bolsa, teswirnamanyň çäginde esasy töleg geçirilenden soň, KVA balansy 2 milliard 719,8 million TL çenli azaldy Hasabata görä, 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde inflýasiýa her aýda üýtgäp durýardy Januaryanwar aýynda inflýasiýa 1,97 göterim, fewral aýynda 2,76 göterim, geçen aý bilen deňeşdirilende mart aýynda 2,18 göterim boldy. 2025-nji ýylyň şol döwründe aýlyk inflýasiýa derejesi degişlilikde 2,02 göterim, 2,16 göterim we 4,28 göterim boldy Annualyllyk inflýasiýa ýanwar aýynda 39,4 göterim, fewral aýynda 40,22 göterim we 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde mart aýynda 37,4 göterim boldy 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli ýyllyk bahasy iň ýokary bolan çykdajy toparlary bilim 46,93 göterim, dürli harytlar we hyzmatlar 46,71 göterim, saglyk 43,85 göterim boldy Şol döwürde, ýyllyk iň pes ösüş 27.37 göterim bilen aragatnaşyk elementinde boldy Býulleteninde bank pudagynyň umumy baýlyklary; 2026-njy ýylyň mart aýynyň ahyrynda 2025-nji ýylyň dekabry bilen deňeşdirilende 5.04 göterim ýokarlap, 523 000,9 million TL-e ýetendigi mälim edildi Pudagyň jemi karzlarynyň 217,713,3 million TL we 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli umumy goýumlaryň 394,833,3 million TL bolandygyny mälim eden hasabatda, 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde pudagyň umumy aktiwleriniň iň uly paýynyň 41,63 göterim bilen jemi karzlara degişlidigi bellenildi Hasabatda jemi karzlar 32,37 göterim paýy bolan nagt we nagt ekwiwalent zatlar, degişlilikde 16.54 göterim paýy bilen MDC we 9,46 göterim paýy bolan beýleki aktiwler bilen yzarlanýar. 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli umumy borçnamalaryň 75,49 göterimi goýumlar, 12,14 göterimi paýnamalar, 6,11 göterimi banklara bergiler we 6,25 göterimi beýleki karzlar bolar. Jogapkärçiliklerden ybaratdygy mälim edildi Hasabatda, 2026-njy ýylyň mart aýyna çenli 150,945 million TL karz görnüşleriniň arasynda birinji orunda, sarp ediş karzlary 38,506,6 million TL bilen ikinji ýerde durýar. Iş karzlarynda 42,69 göterim, sarp ediş karzlarynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 51,28 göterim ösüş gazanylandygy mälim edildi