Türk syýasatynyň möhüm atlaryndan biri: Öňki premýer-ministr Mesut ıylmazyň portreti

Ahmet Mesut ılmaz Türkiýeden geçdi 2020-nji ýylyň 30-njy oktýabrynda 72 ýaşynda aradan çykan Türkiýe Respublikasynyň öňki premýer-ministri Mesut ılmylmaz türk syýasatynda çuňňur yz galdyrdy Saýlawda 6 gezek ýeňilen we 5 gezek premýer-ministr bolan ıylmazyň syýasy karýerasy käbirleri tarapyndan üstünlikli hasaplanylsa, beýlekiler ony şowsuz syýasatçy hökmünde gördüler ISTANBULDA doguldy 1947-nji ýylyň 6-njy noýabrynda Stambulda doglan Yyllmaz orta bilimini Awstriýa orta mekdebinde, Stambul oglanlar mekdebinde başlady Yyllmaz 1971-nji ýylda Ankara uniwersitetini, Syýasat fakultetini, Maliýe we ykdysadyýet bölümini gutardy we Germaniýanyň Köln uniwersitetiniň Ykdysadyýet we jemgyýetçilik ylymlary fakultetinde magistr derejesini tamamlady Iki çaganyň nikalaşmagy we atasy Bu döwürde Mesut ılmylmaz Berna ılmaz bilen durmuş gurup, avawuz we Hasan atly iki çaga dogurdy Mesut ılmylmaz hem şahsy durmuşy bilen wagtal-wagtal öňe çykýardy; Şeýle-de bolsa, syýasy karýerasy ýaly köp gürlenýän at däldi Şahsy durmuşy taýdan iň täsir galdyryjy sözleriň biri, aýaly Berna ılmylmaz bilen durmuş gurmagy we maşgalasy bilen köpçülige görkezilen suratlar Mundan başga-da, 2017-nji ýylda ogly avawuz Yylmazyň ölümi halka uly täsir etdi we Mesut ıylmazyň maşgala durmuşy şol döwürde ýene gün tertibine getirildi 1983-nji ýylda SYITASATDA BIRINJI ädimini kabul etdi Himiýa, dokma we transport pudaklarynda käbir hususy kompaniýalarda dolandyryjy bolup işlän ılmaz, 1983-nji ýylyň maý aýynda döredilen Watan partiýasynyň esaslandyryjy agzasy we başlygynyň orunbasary hökmünde resmi taýdan syýasata girdi Şol ýylyň noýabr aýynda geçirilen umumy saýlawda Rize şäherinden parlament agzasy hökmünde saýlanan ılmaz, Birinji Turgut Özal hökümetinde Maglumat we hökümet metbugat sekretary wezipesini ýerine ýetirdi Soňra Medeniýet we syýahatçylyk ministri bolan ılmaz, bu döwürde Türkiýe-Günbatar Germaniýa we Türkiýe-ugugoslawiýa Ykdysadyýet Bilelikdäki komissiýalaryna ýolbaşçylyk etdi Mesut ıylmaz 1987-nji ýylyň 29-njy noýabrynda geçirilen saýlawlarda Rize deputaty wezipesine gaýtadan saýlandy we ikinji Özal hökümetinde Daşary işler ministrligine bellendi 1988-nji ýyldan soň Europeanewropa Demokratiýa Bileleşiginiň başlygynyň orunbasary bolup işlän ılmaz, bu wezipäni ıldyldyrym Akbulut hökümetinde terk etmek kararyna geldi we 1990-njy ýylyň 20-nji fewralynda işinden çekildi 53-nji Hökümetiň Baş ministri bol 1991-nji ýylyň 15-nji iýunynda geçirilen Watan partiýasynyň Beýik Kongresiniň başlygy wezipesine saýlanan ıylmaz tarapyndan döredilen hökümet 1991-nji ýylyň 5-nji iýulynda Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Baş Assambleýasyna ynam sesini aldy Yyllmaz, 1995-nji ýylyň 24-nji dekabrynda geçirilen umumy saýlawlardan soň Watan partiýasy we Hakyky ýol partiýasy tarapyndan döredilen 53-nji hökümetde premýer-ministr bolup işledi DYP-den gaýdyp gelen deputatlar bilen 3-nji gezek premýer-ministr boldy Oppozisiýa deputatlary 28-nji fewral döwründe Mejlisde azlyk eden hem bolsa, Prezident Süleýman Demirel tarapyndan hökümeti düzmek wezipesine bellenen Yylmaz, 1997-nji ýylyň 20-nji iýunynda ANAP-DSP-DTP koalisiýasynda (ANASOL-D Hökümet) üçünji gezek premýer-ministr boldy, öňki deputatlaryň işinden çekilmegini talap etdi KORPORSIYA ALGALARYNDAN soň täzeden bellendi Bir ýarym ýyl töweregi wezipesinde galan ıylmaz hökümeti, Türkbank tenderi we korrupsiýa aýyplamalary sebäpli güýçli syýasy basyşlara sezewar boldy CHP-nyň Mesut ıylmaz we Döwlet ministri Güneş Tanere ynamsyzlyk baradaky teklibi 1998-nji ýylyň 25-nji noýabrynda Türkiýäniň Milli mejlisinde kabul edildi Şondan soň Yyllmaz premýer-ministr wezipesinden çekildi we hökümet ýykyldy ECEVIT döwrüniň dowamynda ykdysady krizisiň esasy aktýorlaryndan biri 1999-njy ýylyň 18-nji aprelinde geçirilen umumy saýlawlarda partiýasy uly ses ýitiren hem bolsa, DSP-MHP-ANAP koalisiýasyna giren Yyllmaz Döwlet ministri we Wise-premýer boldy Bu waka ýüze çykan mahaly Türkiýany uly ykdysady krizise çeken premýer-ministriň orunbasary Mesut ılmylmaz: "Bu meselede premýer-ministri goldamak syýasy jogapkärçilik. Bejergi düýbünden adalatsyz". aňlatmasyny ulandy ZYAMANÇYLYK ÜÇIN GEÇIRILEN, ÜÇIN ÜPJÜNÇILIK Kazyýetinde synag geçirilende täzeden bellendi Yyllmaz, partiýasy 2002-nji ýylyň 3-nji noýabrynda geçirilen saýlawlarda 5% ses alyp, bosagadan aşak düşenden soň işinden çekildi 2004-nji ýylyň 13-nji iýulynda Türkiýäniň Milli Mejlisi tarapyndan Courtokary Kazyýete iberilen ılmaz, "Türkbank tenderi mahalynda harytlaryň satylmagynda we bahasynyň peselmegine sebäp boljak gatnaşyklar we gepleşikler geçirdi we bu hereketler Türkiýe Jenaýat Kodeksiniň 205-nji maddasyna laýyk gelýär" diýen aýyplama bilen theokary Kazyýetiň taryhynda ilkinji premýer-ministr boldy 'Ofisden hyýanatçylykly jenaýat' Kazyýet işi 2006-njy ýylyň 23-nji iýunyna çenli dowam eden wagtynda, komitet öňki premýer-ministr Mesut ılmylmazyň we öňki Döwlet ministri Güneş Taneriň "Türkbank tenderini kynlaşdyrandygy" üçin karar berdi. Ol "wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmak" aýyplamasy bilen gozgalan jenaýat işini kabul etdi Jemgyýetçilik işiniň gutarnykly kararyny şertli boşatmak kanunyna laýyklykda yza süýşürildi 2007-nji ýylda assambleýa gaýdyp geldi Mesut ılmylmazyň 2007-nji ýylyň 22-nji iýulynda geçirilen umumy saýlawlarda Rize garaşsyz deputat hökmünde Mejlise girmäge hukugy bardy 2009-njy ýylda Watan partiýasy bilen Hakyky ýol partiýasynyň birleşmegi netijesinde döredilen Demokratik partiýa goşulan ılmaz, 2011-nji ýylyň 15-nji ýanwarynda Namyk Kemal Zeýbek başlyk saýlanandan soň Demokratik partiýadan çekildi 2020-nji ýylda ömrüni ýitirdi Uzak möhletli syýasy durmuşyndan soň saglyk problemasy bolan ılmaz 2020-nji ýylyň 30-njy oktýabrynda 73 ýaşynda Stambulda bejergi alýan keselhanada aradan çykdy Köp ýyl bäri türk syýasatynda möhüm rol oýnan Yylmazyň ölümi syýasy töwereklerde we jemgyýetde uly täsir galdyrdy Stambulyň Marmara uniwersitetiniň ylahyýet fakultetinde ılmaz üçin jaýlanyş çäresi geçirildi we dabara köp syýasatçy we raýat gatnaşdy Jynaza namazyndan soň Mesut ıylmazyň jesedi Kanlyk gonamçylygynda jaýlandy