Türk hünärmeni: Azerbaýjan üpjün ediji-sarp ediji gatnaşyklaryny ýeňip geçýän täze modeli hödürleýär

Azerbaýjan gazyna Europeewropada barha artýan islegiň fonunda energiýa hyzmatdaşlygyny täze tapgyra geçirmek meselesi has derwaýys boldy. Prezident Ylham Alyýewiň aýdan pozisiýasy bu prosese täze hakykat getirýär. Prezident, Azerbaýjanyň TANAP we TAP ýaly iri energiýa infrastrukturasyna eýýäm milliardlarça dollar maýa goýandygyny we mümkinçiliklerini subut edendigini aç-açan nygtaýar. Şeýle-de bolsa, gaz transportyny artdyrmak üçin bu infrastrukturany giňeltmek goşmaça çynlakaý maliýe we tehniki çeşmeleri talap edýär. Bu nukdaýnazardan, Azerbaýjanyň pozisiýasy Europeewropa diňe bir sarp ediji hökmünde däl, eýsem maýa goýujy we hyzmatdaş hökmünde hem işjeň gatnaşmalydyr. Şol bir wagtyň özünde, uzak möhletli gaz satyn almak kepilligi bolmazdan täze maýa goýumlarynyň töwekgelçiliklidigi görkezilýär. Bu çemeleşme, jogapkärçiligi paýlaşmak we energiýa hyzmatdaşlygynda özara borçnamalary döretmek meselesini öňe sürýär AZERTAC-a beren beýanatynda türk hünärmeni Mehmet Emir Aksoý soňky ýyllarda energyewropada energiýa isleginiň ýokarlanmagy we üpjünçiligiň howpsuzlygy bilen baglanyşykly çekişmeleriň Günorta Gaz Koridorynyň strategiki ähmiýetini gün tertibine getirendigini aýtdy Onuň sözlerine görä, Azerbaýjanyň bu kontekstde hödürlän çemeleşmesi diňe bir ykdysady däl, eýsem geosyýasy taýdan-da möhümdir: "Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýewiň" bilelikdäki maýa goýumlaryna we uzak möhletleýin kepillige "ünsi energiýa hyzmatdaşlygynyň häsiýetini üýtgetmäge ukyply. Azerbaýjanyň çemeleşmesi, esasan, global üpjünçilik-sarp ediji gatnaşyklaryndan has ýokary, global şertlere esaslanýar. Energetika howpsuzlygynyň diňe bir täjirçilik meselesi däldigini görkeziň, Bakuwyň resmi strategiki çarçuwasy töwekgelçilikleriň paýlaşylmagyny we özara jogapkärçiligiň aýdyňlaşdyrylmagyny göz öňünde tutýar M. Aksoý, esasanam gaz daşamagyň mukdaryny köpeltmek üçin uly infrastruktura maýa goýumlaryny talap edýändigini aýtdy. Anadoly gaz geçirijisi we Trans-Adriatik turbageçiriji ýaly taslamalar milliardlarça dollar maýa goýumlarynyň hasabyna amala aşyryldy. Bu infrastrukturanyň giňelmegi diňe öndüriji ýurda düşüp bilmez. Bu meselede Azerbaýjanyň çagyryşy düşnüklidir: eger Europeewropa energiýa howpsuzlygyny isleýän bolsa, bu etap üçin maliýe we strategiki jogapkärçiligi paýlaşmalydyr. Bu çemeleşmäniň kabul edilmegi, Azerbaýjan bilen Europeewropanyň arasyndaky gatnaşyklaryň has deňagramly modeline geçmegi üçin şert döredip biler. Uzak möhletleýin satyn alyş kepillikleri täze maýa goýumlaryny höweslendirer we taraplaryň arasynda ynamy ýokarlandyrar. Bu energiýa taslamalaryny diňe bir ykdysady gural däl, eýsem syýasy durnuklylyk we strategiki hyzmatdaşlyk üçin platforma eder Bilermen, TAP taslamasynyň giňeldilmegi we azerbaýjan gazynyň Europeanewropa bazaryna has köp mukdarda iberilmegi Türkiýäniň roluny hasam artdyrýar: "Türkiýe bu prosesde diňe bir üstaşyr ýurt däl, eýsem energiýa akymyna gönükdirilen we sebit derejesinde deňagramlylygy döredýän esasy rol oýnaýanlaryň biri. Çeşmeler we giňeldilen infrastruktura Türkiýäni sebite öwürýär Energetika kartasynda ornuny tutup bilmez. Bu energiýa howpsuzlygy taýdan Türkiýe we Europeewropa üçin möhümdir. " Netijede, bilermen Azerbaýjanyň öňe süren "bilelikdäki maýa goýumlary we uzak möhletleýin kepillik" modeliniň energiýa diplomatiýasynyň täze tapgyrynyň başlangyjydygyny aýtdy. Bu model has adalatly, deňagramly we dowamly hyzmatdaşlyk üçin esas döredýär. Bu täze hakykatda, Azerbaýjan strategiki gözýetimi bilen tapawutlanýar we Türkiýe bu görüşiň iş ýüzünde durmuşa geçirilmeginde esasy hyzmatdaş hökmünde çykyş edýär 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir