Türk hünärmeni: Azerbaýjan asewraziýanyň esasy transport we logistika merkezleriniň birine öwrüldi

Russiýa-Ukraina söweşi, Ysraýyl-Hamas çaknyşygy we ABŞ-Ysraýyl-Eýran dartgynlygy fonunda dünýäde emele gelen adaty söwda ýollary we energiýa koridorlary üýtgäp başlaýar. Bütin dünýäde täze geosyýasy tertip emele gelýän tapgyra çaltlyk bilen barýarys Bu pikirleri türk syýasy kommentatory Emre Diner AZERTAC-a beren beýanatynda aýtdy Yzygiderli uruşlaryň we krizisleriň netijesinde energiýa we söwda ýollarynyň esasy çatrygy hasaplanýan Gyzyl deňiz we Hormuz bogazynyň kem-kemden Günorta Kawkaz bilen çalşylýandygyny belläp geçdi "Geosyýasy prosesler dünýäniň täze strategiki merkeziniň Günorta Kawkazdygyny ýene bir gezek görkezýär. Demirgazykda Russiýa-Ukraina söweşiniň fonunda, günortada Eýranyň töweregindäki dartgynlylyk we Hormuz bogazyndaky howplar, Günorta Kawkaz demirgazyk-günorta we gündogar-günbatar baglanyşyklarynda has möhüm orny eýeleýär. Şu nukdaýnazardan seredeniňde, "Trump marşruty" öňdäki hatarda durýar we söwda nukdaýnazaryndan hem-de energiýa koridorlaryndan bu taslamalaryň durnukly we ygtybarly bolmagy üçin Günorta Kawkazyň geljeginiň açary Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasyndaky serhetleri kesgitlemekde has amatly bolar we ykdysady taýdan has pes bolar Sebitdäki parahatçylygyň diňe birek-birege hormat goýmak we seresaply syýasy ädimler arkaly mümkindigini aýtdy "Bu etap üstünlikli dowam etse, Günorta Kawkazyň ykdysady kartasy üýtgediler. Bu ýerde, Prezident Ylham Alyýewiň we Ermenistanyň premýer-ministri Nikol Paşinýanyň sebitdäki parahatçylyk meselesinde aýdan syýasy erkini aýratyn bellemeli. Ermeni ýolbaşçylarynyň arasynda kadalaşdyrmak prosesini "boýun egmek" däl-de, döwletiň geljegini üpjün edýän strategiki ädim hökmünde görkezmeli. Otherwiseogsam, Ermenistan Eýrandan we Russiýadan bolup biljek basyşlara we päsgelçilik synanyşyklaryna has açyk bolar. Azerbaýjan-Ermenistanyň kadalaşmagy geljekde Türkiýe-Ermenistan gatnaşyklarynyň ösmegine goşant goşar. "Serhetleriň döredilmegi, ulag liniýalarynyň açylmagy we özara ynamyň artmagy ol ýerden Türkiýä we Europeewropa barýan täze logistika we energiýa ugurlaryny güýçlendirip biler" E. Diner sebitde durnuklylygy saklamak üçin üç möhüm meselä ünsi çekdi: "Ilki bilen Azerbaýjan we Ermenistan göni gepleşikleri bökdençsiz dowam etdirmeli, daşary ýurtly aktýorlar diňe araçy hökmünde çykyş etmeli we karar beriji bolmaýarlar. Mundan başga-da, serhet çäklendirmeleri tehniki mesele hökmünde däl-de, eýsem birek-birege ynam we durnuklylyk taslamasy hökmünde amala aşyrylyp bilner. Türkiýe bilen Azerbaýjan eýýäm köne, geosyýasy ýollara däl-de, köne Kawkazda emele gelen täze mümkinçiliklere ünsi jemlemeli, Günorta Kawkazda ýüze çykýan täze strategiki merkeze gönükdirilmelidir we TRIPP taslamasy Aziýa we Europeewropany Azerbaýjanyň esasy transport merkezine öwürýär Türkiýe, Bakuw bilen strategiki hyzmatdaşlygyň ýörelgelerine laýyklykda Ermenistan bilen kadalaşmaga ähmiýet berýär Syýasy teswirçiniň pikiriçe, demir ýollary we awtoulag ýollaryny ösdürmek bilen TRIPP taslamasy sebitde, esasanam kiçi we orta kärhanalar üçin täze maýa goýum mümkinçiliklerini döreder we ykdysady ösüşi çaltlaşdyrar. Bu taslamanyň artykmaçlygy diňe Nakhivan we Azerbaýjan bilen çäklenmeýär. Taslama sebit derejesinde möhüm ykdysady netijeleri wada berýär. Bu nukdaýnazardan, TRIPP Ermenistany öz içine alýan we sebit ýurtlarynyň ykdysady ösüşine goşant goşup biljek parahatçylyk taslamasy hökmünde baha berilmelidir. Türkiýe, ilkinji nobatda, Azerbaýjanyň ereerewan bilen gatnaşyklaryny kadalaşdyrmagyň çäginde we Bakuw bilen strategiki hyzmatdaşlygyň ýörelgelerine laýyklykda Ermenistan bilen kadalaşmagyny isleýär. minnetdar. Türk-Ermenistan gatnaşyklarynyň kadalaşmagy, Ermenistanyň Russiýa bilen doly konflikte öwrülmezden sebitara baglanyşyklar we ykdysady diwersifikasiýa arkaly Günbatara integrasiýasyny ösdürmäge mümkinçilik döredýär. 1993-nji ýyldan bäri ýapyk Kars-Gumru liniýasynyň gaýtadan açylmagy, serhet operasiýalary we üç taraplaýyn gepleşik mehanizmleriniň güýçlendirilmegi sebiti konflikt ýerinden hyzmatdaşlygyň platformasyna öwrüp biler. Kars-Gumru liniýasy Orta koridoryň möhüm bölegidir. Bu ýoluň täzeden başlamagy, Türk döwletleri guramasynyň we Europeewropanyň geografiýasynyň arasynda täze köpri gurmak üçin şert döreder. Bu sebitiň gülläp ösmegine we durnuklylygyna möhüm goşant goşar. Şol bir wagtyň özünde, täze söwda ýollarynyň açylmagy üçünji taraplaryň Türkiýe-Azerbaýjan-Ermenistan gatnaşyklaryna ýaramaz täsirini gowşadyp, sebitde dowamly parahatçylyga ýol açyp biler "-diýdi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir