Türk dünýäsiniň sütüni nyşana alyndy, Ankaradan herekete garaşylýar

Türkiýäniň mowzugy Azerbaýjan jemgyýetinde we metbugatynda elmydama aýratyn duýgurlyk bilen garalýar. Sebäbi Azerbaýjan bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklar adaty döwletara gatnaşyklarynyň çägine laýyk gelmeýär. Iki ýurduň arasynda ýola goýlan gatnaşyklar umumy taryhy, umumy medeniýeti, umumy dili, umumy ahlak gymmatlyklaryna we iň esasysy umumy ykbal tarapyndan döredilen doganlyga esaslanýar Azerbaýjanda-da, Türkiýede-de ençeme ýyl bäri "Bir millet, iki döwlet" jümlesi hakyky syýasatyň we jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň esasy sütünleriniň biri hasaplanýar. Azerbaýjan jemgyýetinde Türkiýäniň bähbitleri Azerbaýjanyň milli bähbitleri hökmünde görkezilýär. Türkiýäniň howpsuzlygy, sebit güýji, halkara abraýy we üstünlikleri Azerbaýjanda ýakyndan gözegçilik edilýär we goldanýar Muňa köp mysallar bar. Garabag söweşinde Türkiýäniň Azerbaýjana berýän syýasy we ahlak goldawy Azerbaýjanyň halky tarapyndan ýokary baha berildi. Şol bir wagtyň özünde, Türkiýäniň ýüzbe-ýüz bolýan meseleleri Azerbaýjanda milli mesele hökmünde ara alnyp maslahatlaşyldy. Azerbaýjanyň habar beriş serişdelerinde Türkiýä garşy halkara basyşlar, terrorçylyk howplary, syýasy hüjümler we sebit töwekgelçiligi giňden beýan edildi we bu meselelere dogan ýurtlaryň gözleri bilen seredildi Türkiýäniň döwlet bähbitlerine garşy pozisiýalar azerbaýjan metbugatynda hiç wagt goldaw tapmady diýen ýaly. Munuň tersine, Türkiýäniň pozisiýasyny düşündirmek we goramak we onuň halkara dünýäsinde dogry partiýadygyny görkezmek üçin çynlakaý işler geçirildi. Bu çemeleşme jemgyýetçilik pikiriniň bir bölegine öwrüldi Azerbaýjan-Türkiýe doganlygynyň bütin dünýäde meňzeşligi ýok diýsek, munuň amaly netijeleri bolmaly. Bu, azerbaýjan jemgyýetiniň Türkiýä bolan garaýşy. Türkiýäniň üstünligi, Azerbaýjanyň üstünligi hökmünde kabul edilýär. Türkiýä garşy abanýan howplar Azerbaýjanda alada döredýär. Türkiýäni güýçlendirmek Azerbaýjan üçin strategiki artykmaçlyk hasaplanýar Şeýle-de bolsa, bularyň fonunda Türkiýedäki käbir toparlaryň özüni alyp barşy sorag döredýär. Soňky ýyllarda käbir metbugat guramalarynda, käbir ýazyjylaryň çykyşlarynda we käbir syýasy toparlaryň çykyşlarynda Azerbaýjana yzygiderli negatiw garaýyş duýuldy. Bu garaýyş käwagt açyk we käwagt gytaklaýyn görnüşde ýüze çykýar Mysal üçin, Barçyn ınançyň Ermeni saýlawlary we T24 portalyndaky Ankara-Irawan gatnaşyklary baradaky makalasy Türkiýäniň kararlaryna täsir edýän faktor hökmünde Azerbaýjanyň pozisiýasyny görkezýär we Ankara-Baku gatnaşyklary ara alnyp maslahatlaşylýar. Makalada sebitdäki proseslerde Azerbaýjanyň ähmiýeti nygtalýar we Bakuwyň Türkiýäniň Ermeni syýasatynda tutýan ornunyň ähmiýetine ünsi çekýär Elbetde, her bir journalisturnalistiň başgaça pikiri bolup biler. Demokratiýanyň talap edýän zady şu. Şeýle-de bolsa, mesele belli bir toparda Azerbaýjana garşy döredilmäge synanyşýan umumy suratda. Azerbaýjanyň Türkiýäniň öňünde päsgelçilik, Ankaranyň sebitde erkin hereket edip bilmejekdigi we Bakuwyň ähli problemalaryň çeşmesi bolup durýandygy barada surat döredilýär Bu çemeleşme tötänleýin däl ýaly. Sebäbi şol bir toparlaryň dürli döwürlerde dürli mowzuklarda Azerbaýjana garşy kampaniýalar geçirýändigi syn edilýär. Bir gün Ysraýyl meselesi gozgaldy. Beýleki döwürlerde Ermenistan bilen gatnaşyklar barada aýyplama bildirilýär. Soňra başga bir mowzuk tapyldy we Azerbaýjan ýene nyşana alyndy Azerbaýjanyň türk jemgyýetindäki abraýyna hüjüm etmek isleýän bu çemeleşmeleriň maksady näme? Bu sorag hakda çynlakaý pikirlenmeli. Sebäbi Azerbaýjany gowşatmak isleýän güýçleriň hakykatdanam türk-azerbaýjan strategiki ýaranlygyny gowşatmak isleýändigi aýdyňdyr Azerbaýjany nyşana almak bilen Türkiýäni nyşana almagyň arasynda çynlakaý baglanyşyk bar. Sebäbi Baku bilen Ankaranyň arasynda döredilen strategiki bileleşik häzirki wagtda türk dünýäsiniň iň üstünlikli integrasiýa modelidir. Bu model gowşaýarka, sebitdäki türk döwletleriniň hyzmatdaşlygy ejir çekýär Anotherene-de bir bellemeli zat, şol bir toparlaryň Türkiýäniň Merkezi Aziýada täsiriniň artmagy meselesinde gapma-garşylygy ýok. Tankyt, Türkiýe Gazagystana ýakynlaşanda başlaýar. Türkiýe Özbegistan bilen gatnaşyklary ösdürende alada bildirilýär. Türk döwletleri guramasynyň güýçlenmegi belli bir toparlarda gahar-gazap döredýär Bu ýerde has uly geosyýasy çemeleşme bar. Türk dünýäsini birleşdirmek pikirinden alada galan güýçler dürli bahana bilen bu prosesi gowşatmaga synanyşýarlar Azerbaýjan olaryň esasy maksatlaryndan biridir. Sebäbi Azerbaýjan Türkiýäniň iň ýakyn ýarany. Bu Garabag ýeňşinden soň bileleşigiň strategiki agramy ýokarlandy. Energetika taslamalary, goranyş senagaty hyzmatdaşlygy, ulag koridorlary we sebitleýin howpsuzlyk meseleleri Baku-Ankara liniýasyny güýçlendirdi Şeýle ýagdaýda esassyz aýyplamalar, tarapgöý teswirler we Azerbaýjan hakda bir taraply çykyşlar hem Türkiýäniň bähbitlerine zyýan ýetirýär Iň gyzykly sorag, her kim Türkiýede bu ýagdaýy görýärmi? Döwlet edaralary, syýasy toparlar we jogapkär adamlar bu tendensiýa gözegçilik etmeýärlermi? Syn etseler, näme üçin öňüni almaýarlar? Öňüni alynmasa, başga mümkinçilikler ýüze çykýar. Belki, käbir güýçler bu sözleri dowam etdirmek isleýärler. Azerbaýjan-Türkiýe gatnaşyklarynyň pugtalandyrylmagy käbir toparlaryň geosyýasy meýilnamalaryna laýyk gelmeýän bolsa gerek Emma bir hakykat üýtgemeýär. Azerbaýjan halky Türkiýäni öz dogany hasaplaýar. Azerbaýjan metbugaty türk meselelerine üns berýär. Azerbaýjan jemgyýeti Türkiýäniň bähbitlerini özüne degişli hasaplaýar Bu garaýşyň deregine Azerbaýjana garşy ikitaraplaýyn kampaniýalar geçirmek ne doganlyk ruhuna, ne-de strategiki hyzmatdaşlyk düşünjesine laýyk gelýär Türkiýe bilen Azerbaýjanyň arasyndaky gatnaşyklar asyrlarboýy doganlyk gatnaşyklarydyr. Bu gatnaşyklara zeper ýetirmäge synanyşýanlaryň maksady näme bolsa-da, olaryň alyp barýan işleri ne Azerbaýjana, ne Türkiýä, ne-de umuman türk dünýäsine peýdaly bolup biler. Munuň tersine, bu işler türk dünýäsiniň güýçlenmegine garşy çykýanlaryň bähbitlerine hyzmat edýär Şol sebäpli Azerbaýjanyň we Türkiýäniň jemgyýetçiligi beýle synanyşyklardan ägä bolmaly. Doganlyk gatnaşyklaryny saklamak iki ýurduň umumy jogapkärçiligi. Azerbaýjan muny ençeme ýyl bäri edýär. Türkiýe hem bu duýgurlyga has çuňňur baha bermeli. Sebäbi Baku bilen Ankaranyň arasyndaky gatnaşyklar tutuş türk dünýäsiniň geljegini kesgitleýän esasy sütünlerden biridir