Türk dünýäsiniň umumy elipbiý syýahatynda möhüm ädim! - QHA - Krym habar gullugy

2026-njy ýylyň 15-nji iýunynda Astanada geçirilen Türk akademiýasy we Türk dil birleşigi (TDK) bilen bilelikde geçirilen türk elipbiýi boýunça bilelikdäki komissiýanyň dördünji ýygnagynda umumy türk elipbiýine esaslanýan taýýarlanan geňeş we gyrgyz elipbiýi tassyklandy. Duşuşykda umumy türk elipbiýiniň durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly maslahat beriş gollanmasy we durmuşa geçiriş ýörelgeleri ara alnyp maslahatlaşyldy Duşuşyga Azerbaýjandan, Gazagystandan, Gyrgyzystandan we Türkiýeden gelen komissiýanyň agzalary, şeýle hem Türk akademiýasynyň synçy ýurtlarynyň wekilleri we öz ýurtlarynda dil syýasaty üçin jogapkär resmi guramalaryň wekilleri gatnaşdy 2022-nji ýylda Türk döwletleri guramasynyň (TDT) utgaşdyrylmagy bilen Türk akademiýasynyň çäginde döredilen umumy türk elipbiý topary, 2024-nji ýylyň 11-nji sentýabrynda Bakuwda geçirilen üçünji ýygnagynda 34 harpdan ybarat umumy türk elipbiýini kabul etdi GYSGA TÜRK ALPHABETINI. GÖRNÜŞI Jedel edildi Duşuşygyň açylyş dabarasynda eden çykyşynda Türk akademiýasynyň prezidenti prof. Şahin Mustafaýew umumy türk elipbiýine bolan gyzyklanmanyň akademiki toparlarda, bilim edaralarynda we jemgyýetde artýandygyny aýtdy Mustafaýew bu etapda elipbiýiň amaly ýerine ýetirilmegine umumy çemeleşmeleri sazlamagyň we esasy ýörelgeleri aýdyňlaşdyrmagyň möhümdigini aýtdy Türk akademiýasynyň umumy türk elipbiýini tanatmak üçin dürli neşir taslamalaryny taýýarlandygyny mälim eden Mustafaýew, 2025-nji ýylda Abaý Kunanbaýyň "Gara Sözder" eseriniň Gazagystanda neşir edilendigini we Çengiz Aýtmatowyň "Ak Gemi" eseri Gyrgyzystanda ilkinji gezek umumy türk elipbiýini ulanandygyny ýatlatdy TEKLIP GÖRNÜŞI WE KAZAK-KYRGYZ ALPHABETLERI tassyklandy Duşuşygyň esasy gün tertibi türk dilleri üçin taýýarlanan umumy türk elipbiýini durmuşa geçirmek we elipbiýi praktiki taýdan ulanmagyň ýörelgelerine we mehanizmlerine baha bermek boýunça maslahat gollanmasy boldy Geňeş ara alyp maslahatlaşmagyň ahyrynda umumy türk elipbiýini ulanmak boýunça maslahat gollanmasyny tassyklady. Mundan başga-da, 34 harpdan ybarat umumy türk elipbiýine esaslanyp taýýarlanan Gazagystan we Gyrgyz elipbiýi hem kabul edildi Geňeş tarapyndan kabul edilen resminamalaryň degişli milli guramalara, dil guramalaryna we hyzmatdaş guramalara Türk akademiýasynyň üsti bilen iberilmegi karar edildi JEMLE .JI Karar Döwletleriň häkimliginde bolar Duşuşykda taýýarlanan gollanmanyň we maslahat beriş elipbiýiniň umumy salgy çeşmesini we amaly çarçuwany emele getirjekdigi nygtaldy. Şeýle-de bolsa, bu resminamalaryň resmi taýdan kabul edilmegi we durmuşa geçirilmegi bilen baglanyşykly kararlaryň her bir döwletiň ygtyýarly edaralary tarapyndan milli kanunçylyga laýyklykda kabul ediljekdigi mälim edildi Duşuşygyň ahyrynda gol çekilen bilelikdäki jarnamada umumy türk elipbiýiniň durmuşa geçirilmegine goldawyň dowam etjekdigi aýdyldy we gatnaşyjylar bu işiň türk döwletleri bilen türk halkynyň arasyndaky medeni gatnaşyklary pugtalandyrmaga we bilelikdäki hyzmatdaşlygyň ösmegine möhüm goşant goşjakdygyna ynanýandyklaryny mälim etdiler