Howpsuzlyk hünärmeni: Pyýada goşunlary diňe bir girew alman, eýsem adamlaryň durmuşyny hem saklaýar

Mina howpy häzirki döwrüň iň çynlakaý we uzak möhletli meseleleriniň biri bolmagynda galýar. Esasanam konfliktden soňky sebitlerde bu mesele diňe bir howpsuzlyk meselesi däl, eýsem adamlaryň gündelik durmuşyna, gaýdyp gelmegine we sebitiň täzeden gurulmagyna gönüden-göni täsir edýän esasy faktorlardan biridir. Azerbaýjanyň azat edilen ýerlerinde minalary çykarmak boýunça işleriň gerimi, ýagdaýyň çynlakaýdygyny görkezýär. Soňky ýyllarda ýüzlerçe müň minalar we partlamadyk ýaraglar tapylyp, goragsyz bolsa-da, diňe 2025-nji ýylda müňlerçe minanyň we on müňlerçe partlaýjy galyndylaryň tapylmagy bu howpuň henizem dowam edýändigini görkezýär. Umuman aýdanyňda, 256,000 gektardan gowrak ýeriň arassalanylmagy we 2020-nji ýyldan şu güne çenli 241,000-den gowrak partlaýjy ok-däriniň ýok edilmegi köp işiň edilendigini görkezýär, ýöne öňde uzak we çylşyrymly prosesiň bardygyny görkezýär. Bularyň hemmesiniň fonunda minalar meselesi diňe bir tehniki mesele hökmünde däl, eýsem adamlaryň howpsuz gaýdyp gelmegi, sebitdäki ýaşaýşyň dikeldilmegi we ykdysady ösüşiň tizlenmegi bilen gönüden-göni baglanyşykly esasy meseleleriň biri hökmünde gün tertibinde galýar Howpsuzlyk hünärmeni Elşad Hasanow bu mesele boýunça AZERTAC-a beren beýanatynda häzirki döwürde Azerbaýjan üçin ynsanperwerlik we howpsuzlyk meseleleriniň biri bolup galýandygyny aýtdy. "Iň soňky maglumata görä, Ermenistan tarapyndan Azerbaýjanyň basyp alan ýerlerinde takmynan 1,5 million pyýada goşuna minalar jaýlanypdyr. Uruş 2020-nji ýylyň noýabr aýynda tamamlanan hem bolsa, şu gün tapylan magdanlaryň arasynda 2021-nji ýylda Ermenistanda öndürilen mysallar bar. Bu minalaryň uruşdan soň hem sebitlerimizde gömülmegini dowam etdirýändigini görkezýär. Bu, jemgyýet üçin diýseň duýgur we çynlakaý mesele we giňişleýin ara alyp maslahatlaşmaga sebäp bolýar Azerbaýjanyň bu meseläni halkara derejesinde yzygiderli gozgaýandygyny aýtdy. Uruşdan soň Azerbaýjan mina meselesi bilen baglanyşykly halkara guramalaryna, şol sanda BMG-a ýüz tutdy. Gynansagam, biziň ýurdumyz bu ugurda entek çynlakaý goldaw alyp bilmedi: "Demir işleri esasan Azerbaýjanyň öz serişdeleriniň hasabyna amala aşyrylýar. Bu ugurdaky esasy ýük, 1998-nji ýylda Beýik Leaderolbaşçy Haýdar Aliýewiň başlangyjy bilen döredilen Azerbaýjan Respublikasynyň Arassalaýyş Agentligine düşýär. Şol bir wagtyň özünde, Serhet ministrliginiň in Engineeringenerçilik we berkitme goşunlary Bu proses gaýtadan dikeldiş işlerine çynlakaý täsir edýär. Şeýle hem bu sebite halkara maýa goýumlarynyň akymyna ýaramaz täsir edýän esasy faktorlardan biridir. " E. Hasanow Ermenistan tarapyndan hödürlenen magdan kartalarynyň nädogrydygyny aýtdy. Başga tarapdan mina kartalaryny soradyk. Kartalary iki gezek hödürlän hem bolsalar, şol kartalaryň diňe 25 göterimi hakyky ýagdaýa gabat geldi. Bu proses üçin goşmaça kynçylyklar döredýär Hünärmeniň pikiriçe, magdançylyk pudagyndaky käbir ýurtlar tarapyndan çäkli goldaw berildi. Mysal üçin, magdan çykarmak enjamlary Italiýa tarapyndan görkezildi. Şeýle-de bolsa, umuman aýdylanda, bu işler esasan Azerbaýjanyň öz güýjüniň hasabyna amala aşyrylýar "Magdan känine howp abanýan sebitler aýratyn alamatlar bilen bellik edilýär we bu zolaklara girmek düýbünden gadagan edilýär. Şeýle-de bolsa, gynansak-da käbir ýagdaýlarda adamlar bu düzgünleri berjaý etmeýärler we netijede agyr ýaralanýarlar. Şol sebäpli pyýada goşuna garşy minalar meselesi dünýä derejesinde çynlakaý meseleleriň biri bolup durýar. Halkara guramalar bu meseläni gün tertibinde saklaýarlar. dünýädäki çaknyşyklar Eastakyn Gündogarda, Russiýa-Ukraina söweşi we beýleki prosesler halkara guramalarynyň öz wezipelerini doly ýerine ýetirip bilmeýändigini görkezýär "-diýdi 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir